II SA/Gl 43/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. K. i H. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Jak wynika z akt sprawy decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał B. i H. K. wykonanie wskazanych robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji – nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid.1 w N., do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, a mianowicie: zamurowania na piętrze dwóch otworów okiennych od strony działki sąsiedniej o nr ewid. 2, zamurowania dodatkowo wykonanego otworu okiennego na parterze klatki schodowej w dobudowanej części domu oraz doprowadzenia konstrukcji dachu oraz ściany oddzielenia pożarowego tego budynku do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Upomnieniem z dnia [...]r. doręczonym małżonkom K. w dniu [...]r. strony zostały wezwane do wykonania nałożonych na nich obowiązków związanych z doprowadzeniem budynku mieszkalnego w N. do stanu zgodnego z prawem, wraz z pouczeniem o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Dnia [...]r. wystawiony został przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. tytuł wykonawczy, w którym pouczono zainteresowanych o możliwości, w terminie 7 dni, zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei postanowieniem Nr [...] zadecydował o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł., w podstawie tego postanowienia wymieniając art. 64a § 1, art. 121 § 2 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U z 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Zobowiązani wnieśli zarówno zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak i zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny. W obydwu pismach wskazali na podobne przyczyny, a przede wszystkim stwierdzili, że skoro w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazano jako datę wykonania nałożonych obowiązków – dzień [...]r., a w wyniku złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję tę utrzymał w dniu [...]r., to decyzja organu pierwszej instancji w dniu jej uprawomocnienia się stała się niewykonalna, gdyż obowiązki nakazano im wykonać do dnia [...]r. W ich ocenie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w myśli art. 34 § 4 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazali, iż zamurowali otwory okienne od strony sąsiedniej działki a także otwór na parterze klatki schodowej w dobudowanej części, co oznacza faktyczne wykonanie obowiązków wskazanych w dwóch pierwszych punktach decyzji wymienionej w tytule wykonawczym, czyli w tym zakresie zaistniały przesłanki określone w art. 33 pkt 1 wymienionej ustawy. Odnośnie obowiązku doprowadzenia konstrukcji dachu oraz ściany oddzielenia pożarowego do stanu zgodnego z projektem, to wykonanie tych robót nie jest możliwe z uwagi na brak możliwości wejścia na sąsiednią nieruchomość. Nadto B. K. dodała, iż jakkolwiek była ona inwestorem prowadzonych robót, to jednak jedynym i wyłącznym właścicielem działki nr 1 jest jej mąż H. K., a działka ta nie jest objęta małżeńską wspólnością ustawową. Z uwagi więc, że nie posiada ona tytułu prawnego do samodzielnego wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych, tym samym nie może być adresatem nakazów zawartych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Zaistniała więc w jej przypadku dodatkowa przesłanka – błędu co do osoby zobowiązanej, wymienionej w art. 33 pkt 3 powoływanej powyżej ustawy. Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu stwierdził, iż początkowo uznał zgłoszone zarzuty jako dotyczące postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, a nie egzekucyjnego. Obecnie, po sprawdzeniu w dniu [...]r. wykonania nałożonych obowiązków, stwierdzono, iż o ile okna w ścianie graniczącej z działką sąsiednią zostały częściowo zamurowane szklanymi pustakami (z pozostawioną 5 cm szczeliną), o tyle nie doprowadzono dachu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem i nadal pozostawiono okno w klatce schodowej w części dobudowanej. W zakresie zarzutu, skierowania nakazu wykonania przedmiotowych prac budowlanych także do B. K., organ powołał się na decyzję nr [...] z dnia [...]r., gdzie jako inwestorzy wymienieni zostali oboje małżonkowie. W zażaleniu na to postanowienie H. K. i B. K. ponownie przedstawili stan faktyczny sprawy oraz powtórzyli argumenty wskazane w piśmie zgłaszającym zarzuty, a sprowadzające się do twierdzenia iż zaistniała przesłanka niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym – wobec określenia w decyzji daty wykonania przewidzianych prac do dnia [...]r., podczas gdy ostateczną decyzja ta stała się dopiero po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...], czyli już po wskazanej dacie wykonania nałożonych obowiązków. Zainteresowani dodatkowo podnieśli, iż rozpatrując ich zarzuty organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do meritum sprawy. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż podstawą wydania tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r. nakładająca na obecnie żalących się małżonków K. wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w miejscowości N. przy ulicy [...], do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia [...]r. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...]r., czyli w dniu wydania decyzji drugoinstancyjnej, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Obowiązki wskazane w tej decyzji nie zostały wykonane, stąd potrzeba wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu, iż tytuł wykonawczy dotknięty jest wadą wymienioną w art. 33 § 1 pkt 5 ustawy postępowanie egzekucyjne w administracji, organ odwoławczy uznał go za bezzasadny. Cytowany przepis stanowi, iż podstawą zarzutu może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Tytuł wykonawczy będący przedmiotem złożonego zarzutu określa obowiązki o charakterze niepieniężnym, które, w obecnym stanie faktycznym, mogą być wykonane, gdyż nie wskazuje on terminu, w którym powinny być spełnione. Z kolei zarzuty kierowane w stosunku do decyzji stanowiącej podstawę tego tytułu wykonawczego należy uznać za bezzasadne, ponieważ dotyczą zakończonego postępowania administracyjnego i nie mogą być przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym, a ewentualnego postępowania wznowieniowego lub nieważnościowego. Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia H. i B. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, żądając uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., jak i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie uznania za nieuzasadnione złożonych w dniu [...]r. zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji a także wydanych w sprawie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., jak i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie nałożonej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu odnosząc się do całego prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przedstawili jego przebieg wskazując, że zgłaszając zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego powołali się na przesłankę określoną w art. 33 pkt 5 ustawy, a mianowicie na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego początkowo w ogóle nie odniósł się do zgłoszonych zarzutów, a następnie rozpatrując je nie odniósł się do przedstawionych w nim argumentów. Organ odwoławczy uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne, dodając, że nałożone obowiązki o charakterze niepieniężnym w obecnym stanie faktycznym mogą zostać wykonane, a tytuł wykonawczy nie wskazuje terminu, w którym powinny być one spełnione. W ocenie skarżących takie stanowisko organu nie koresponduje z treścią złożonego zarzutu, gdzie podstawą było twierdzenie o niewykonalności obowiązku w chwili wydania tytułu wykonawczego, a nie w terminie późniejszym. W skardze odnieśli się także do wydanych w tym postępowaniu postanowień w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Podnieśli, iż organy nie wzięły pod uwagę faktu, iż nakazane roboty budowlane zostały w części wykonane, a doprowadzenie do stanu zgodnego projektem konstrukcji dachu było niemożliwe z uwagi na brak możliwości wejścia na sąsiednią nieruchomość, niezbędne dla wykonania tych prac. Dodatkowym pismem z dnia [...]r. małżonkowie K. uzupełnili złożoną skargę poprzez nadesłanie kserokopii skróconego aktu małżeństwa oraz kserokopii odpisu z księgi wieczystej [...] w celu potwierdzenia bezpodstawności prowadzenia egzekucyjnego wobec B. K. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, w pełni podtrzymał dotychczasową swoją argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia go poprzedzającego zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest uzasadniona. Zasadnie bowiem organy obu instancji nie dopatrzyły się wystąpienia przesłanek obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych enumeratywnie w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1066 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jest poza sporem, że obowiązek wykonania przez skarżących wykonania wskazanych prac budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem oraz zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, wynikał z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. (utrzymanej w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r.). Obowiązek ten, wbrew twierdzeniem skarżących, nie został wykonany. Stąd też wdrożenie egzekucji było obowiązkiem organu pierwszej instancji, po upływie terminu określonego w upomnieniu z dnia [...]r., doręczonym zobowiązanym w dniu [...] tego roku. Także sporządzony w dniu [...]r. tytuł wykonawczy spełniał wymogi ustawowe, określone w art. 27, a także art. 27c cytowanej powyżej ustawy. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie obowiązek wynika zaś prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r., w podstawie prawnej którego to rozstrzygnięcia przywołano przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W treści tej decyzji nakazano skarżącym, w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem (warunkami technicznymi) i stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, wykonanie określonych czynności – zamurowanie okien i zmiany konstrukcji dachu wraz ze ścianą oddzielania pożarowego. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy w postaci częściowego wykonania decyzji powołanej tytule wykonawczym nie może mieć istotnego znaczenia, przy stwierdzeniu, iż w całości nałożone obowiązki nie zostały wykonane. Chybiony jest też zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy, podnoszony przez strony skarżące. Niewykonalność ta musi się bowiem wiązać bądź z wadą decyzji, nakładającą obowiązek, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź wystąpić już po wydaniu tej decyzji. Nie można sformułować zarzutu niewykonalności obowiązku przed wydaniem decyzji z uwagi na wskazanie w decyzji konkretnego terminu wykonania nałożonych obowiązków. Nie wystąpiła też ta przesłanka po wydaniu decyzji, w związku z częściowym wykowanie nałożonych obowiązków. Upływ terminu wskazanego w decyzji organu, do którego nałożone obowiązki powinny zostać wykonane, nie może świadczyć o niewykonalności decyzji i określonych tam prac mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie jest także zasadny zarzut co do niewłaściwego wskazania osoby zobowiązanej do wykonania określonych w powoływanej, w tytule wykonawczym, decyzji obowiązków, jako, że decyzja ta jest ostateczna i prawomocna i nie może być kwestionowana w postępowaniu egzekucyjnym, a tylko w postępowaniu administracyjnym. Skarżący po wyczerpaniu postępowania administracyjnego (wniesienie odwołania) nie złożyli skargi do sądu administracyjnego i nie poddali wydanych w sprawie decyzji organów nadzoru budowlanego kontroli Sądu. Zgodnie z art. 27c ustawy tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków, jeśli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. W niniejszej sprawie nie jest negowany fakt, iż skarżący są małżeństwem, stąd zachodziła podstawa do wystawienia jednego tytułu wykonawczego na oboje z nich, tym bardziej, że obowiązek wykonania określonych prac w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem i projektem budowlanym skierowany został do nich obojga, jako inwestorów. Mając powyższe na uwadze brak było podstawy do uwzględnienia zarzutów na podstawie art. 33 i art. 24 ustawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.