II SA/Gl 432/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-23

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jego dochody nie pozwalają na ich pokrycie bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, osoba fizyczna, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Ocena ta opiera się na porównaniu dochodów z wydatkami, a w przypadku niskich dochodów i konieczności poniesienia wpisu sądowego, który mógłby stanowić przeszkodę nie do przezwyciężenia, zwolnienie jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący H.T. złożył skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania i jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną. Przedstawił dokumenty wskazujące na niskie dochody (emerytura 1100 zł, z czego 697 zł po egzekucji komorniczej) i wysokie wydatki (czynsz, energia, telefon, rata kredytu). Sąd, analizując te dane, uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W swojej skardze H.T. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. W nadesłanym na wezwanie Sądu druku formularza PPF skarżący podał, że zamieszkuje w lokalu socjalnym o pow. 7 m2, a jego jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie emerytalne w wysokości 1100 zł, którego część pochłania egzekucja komornicza. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego H. T. przedstawił dokumenty wykazujące wysokość uzyskwianego przezeń dochodu a także poziom i rodzaj wydatków, jakie ponosi w związku z bieżącym utrzymaniem. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi, który zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. W oparciu o nadesłane do Sądu dokumenty ustalono, że co miesiąc, z tytułu świadczenia emerytalnego skarżący otrzymuje kwotę 697 zł. Czynsz za zajmowany lokal mieszkalny wynosi 120 zł miesięcznie, opłata za energię elektryczną to kwota 70 zł (choć nie wiadomo, czy w ujęciu miesięcznym, czy też dwumiesięcznym), opłata za telefon to 49,90 zł. Skarżący spłaca również bliżej niezidentyfikowany kredyt, którego rata wynosi 70 zł. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności oraz wysokość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi uznano, że zasadnym jest zwolnienie H.T. od kosztów sądowych w całości. Na powyższym zaważyło przede wszystkim uwzględnienie wysokości otrzymywanego przez stronę dochodu i skonfrontowanie go z czynionymi wydatkami. Co prawda nie wiadomo na jaki cel zaciągnięty został wskazany wyżej kredyt, lecz nawet odejmując wydatek z tego tytułu od miesięcznych kosztów utrzymania, pozostająca do dyspozycji strony kwota jest bardzo niska i pozwala w zasadzie na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. Stąd też konieczność uiszczenia wpisu od skargi a także poniesienia innych, ewentualnych kosztów sądowych mogłaby okazać się dla strony przeszkodą nie do przezwyciężenia w dochodzeniu ochrony swoich praw. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło