II SA/Gl 435/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-07-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, uzyskującego miesięczny dochód netto w wysokości ponad 4000 zł i posiadającego majątek w postaci budynku mieszkalnego oraz nieruchomości gruntowej, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona uzyskuje miesięczny dochód netto przekraczający 4000 zł, posiada majątek w postaci nieruchomości, a jej stałe wydatki nie pochłaniają całości dochodu. Kryteria oceny takiego wniosku są surowsze niż w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wymagając wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w związku z wniesieniem skargi na decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, ponosi wysokie koszty leczenia, a jego miesięczny dochód netto wynosi 4050 zł. Posiada również budynek mieszkalny i nieruchomość gruntową. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. (K.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W rozpoznawanej sprawie, kierując się dyspozycją § 2 ust 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) ustalono, że wpis od skargi wyniesie 200 zł. Skarżący, w następstwie wezwania do jego uiszczenia, na druku urzędowego formularza, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku formularza podniósł, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza ponoszenie dużych kosztów utrzymania i leczenia. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, utrzymując się ze świadczenia rentowego oraz świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 4050 zł netto miesięcznie. W skład majątku jego rodziny wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz nieruchomość gruntowa o pow. [...] ha. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Na wezwanie referendarza sądowego G. K. przedstawił szereg dokumentów obrazujących jego stałe wydatki związane z utrzymaniem się, zaznaczając zarazem, że nie jest w stanie przedstawić rachunków za lekarstwa. Poziom tych ostatnich wydatków określił na około [...] zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku.
W rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia uwzględnienie złożonego przezeń wniosku.
Z uzyskanych informacji wynika bowiem, że G. K. wraz ze swoją małżonką uzyskują miesięczny dochód w wysokości ponad 4.000 zł netto. Stałe wydatki, ustalone w oparciu o nadesłane dokumenty wynoszą około [...] zł (opłaty za gaz, energię elektryczną, telefon, wodę oraz lekarstwa). W tej sytuacji do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota [...] zł. Brak jest jakichkolwiek informacji, czy jest ona obciążona obowiązkiem świadczenia na rzecz podmiotów trzecich. W tej sytuacji należy przyjąć, że w całości pozostaje ona do dyspozycji skarżącego i jego małżonki. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym strona powinna wykazać, iż nawet przy daleko idących wysiłkach nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają przyjąć, że hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odpowiada stan majątkowy G. K. W związku z tym należało oddalić jego wniosek.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło