II SA/Gl 435/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-08-05
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i osiągający dochód w wysokości około 2.000 zł miesięcznie, wykazał brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Mimo podania dochodu z gospodarstwa rolnego, nie udokumentował on wysokości stałych miesięcznych wydatków ani nie przedstawił informacji o wysokości rat kredytów czy dopłat unijnych, co uniemożliwiło ocenę jego realnych możliwości finansowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na niską rentowność gospodarstwa rolnego, małe dochody i zobowiązania kredytowe. Wskazał, że jego majątek obejmuje budynek mieszkalny, grunty rolne, budynki gospodarcze, inwentarz i ciągniki, a dochód z gospodarstwa wynosi około 2.000 zł netto miesięcznie. Zobowiązany do uprawdopodobnienia okoliczności wniosku, nie przedstawił wymaganych dokumentów dotyczących wydatków, dochodów, kredytów ani dopłat unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na niską rentowność prowadzonego gospodarstwa rolnego, związane z tym małe dochody oraz istnienie zobowiązań kredytowych. Wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z żoną i pełnoletnim synem. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 200 m2, 30 ha gruntów rolnych, budynki gospodarcze oraz inwentarz żywy, a także dwa ciągniki [...] z [...]i z [...]r. Wedle oświadczenia strony wspólna praca na gospodarstwie rolnym przynosi dochód rzędu 2.000 zł netto miesięcznie. Skarżący zaznaczył również, że ma zaciągnięte zobowiązania kredytowe w łącznej wysokości 160.000,00 zł, z tytułu dzierżawy pola płaci 8.000 rocznie; opłaty za media kształtują się na poziomie 500 zł miesięcznie, zaś ubezpieczenie wynosi 10.000 zł rocznie.
Pismem z dnia 13 lipca 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp.,
- udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu pracy na gospodarstwie
- udokumentowanie wysokości zaciągniętych kredytów, wskazanie na jakie cele zostały zaciągnięte oraz podanie wysokości rat płaconych z tego tytułu,
- wskazanie, czy w bieżącym roku korzystał wnioskodawca z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, a jeżeli tak, to należy nadesłać decyzję w tym zakresie.
Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając na uwadze treść przywołanych przepisów i odnosząc ją do okoliczności powołanych przez wnioskodawcę nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
Prawo pomocy jest instytucją, która w założeniu ma służyć osobom, którym zdobycie środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego nastręcza zbyt dużych trudności, przede wszystkim ze względu na poziom uzyskiwanych dochodów oraz stan majątkowy. Zarazem trzeba pamiętać, że jest to forma pomocy publicznej skierowanej do indywidualnego podmiotu, a tym samym jest możliwa tylko wtedy, gdy strona wykaże, iż sama nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Kluczowe znaczenie ma więc w takim przypadku wykazanie braku możliwości zdobycia środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tego zaś skarżący nie wykazał.
Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z pracy w gospodarstwie rolnym i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości około 2.000 zł miesięcznie. Jakkolwiek w żaden sposób nie uprawdopodobnił tej okoliczności, to przyjmując tę informację jako wiarygodną należałoby ustalić poziom stałych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się. Porównanie tych dwóch wartości pozwala bowiem stwierdzić ile środków pieniężnych pozostaje w budżecie domowym strony po opłaceniu niezbędnych wydatków i czy jest możliwe wygospodarowanie z nich kwot pozwalających opłacić koszty postępowania sądowego. Z podanych przez skarżącego informacji wynika, że koszty mediów kształtują się na poziomie około 500 zł. Nic jednak nie wiadomo ani na temat wysokości rat kredytów, o których strona wspomina w formularzu ani też o wysokości dopłat ze środków unijnych, o które skarżący mógł się ubiegać. Są to zaś niewątpliwie informacje istotne dla oceny realnych możliwości finansowych strony.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło