II SA/Gl 436/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. .uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu, 2. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania (...) złotych M. S. – skarżąca i właścicielka działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym przy ul. [...] w G. – oraz jej mąż uczestnik postępowania L. S. – pismem z dnia [...] r. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G., że ich sąsiadka D. M., do której należy zabudowana domem mieszkalnym działka przy ul. [...] dopuściła się "przestępstwa budowlanego" w postaci wymurowania ścianki maskującej przestrzeń (około 70 cm) między budynkami przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] r. organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. (utrzymanym w mocy przez organ II instancji) wstrzymał roboty związane z wymurowaniem ściany maskującej przestrzeń pomiędzy budynkami przy ul. [...] i nakazał inwestorce D. M. złożenie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną wymurowanej ściany. Ocena techniczna "ogrodzenia murowanego" od strony ulicy pomiędzy budynkami mieszkalnymi położonymi przy ul. [...] została przez inwestorkę złożona (ocena z października [...] r.). Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie wymurowania ściany maskującej przestrzeń pomiędzy budynkami przy ul. [...] w G., stanowiącej ogrodzenie nieruchomości D. M., wykonane bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę (zgłoszenia). W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie dotyczyło wymurowania ściany maskującej przestrzeń pomiędzy budynkami przy ul. [...] w G., stanowiącej – zdaniem organu – ogrodzenie nieruchomości należącej do D. M. Roboty zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (zgłoszenia). Z złożonej oceny technicznej wynika, że przedmiotowe ogrodzenie (mur maskujący) zostało wykonane w sposób zgodny ze sztuką budowlaną i nie wywiera szkodliwego wpływu na budynek sąsiedni (przy ul. [...]). Ponieważ – zdaniem organu I instancji – brak w takiej sytuacji przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego postępowanie podlegało umorzeniu. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. podniosła, że ściana maskująca została wykonana samowolnie, nie stanowi ogrodzenia, usytuowana jest od strony drogi publicznej, a jej wysokość wynosi około 5 m. Ściana ta negatywnie wpływa na jej budynek powodując stałe zawilgocenie ściany bocznej budynku, uniemożliwiając cyrkulację powietrza oraz ewentualne prace remontowe na tej ścianie (wobec uniemożliwienia do niej dostępu). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa – po rozpoznaniu odwołania M. S. – umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego opinia techniczna wyklucza jakikolwiek wpływ wybudowanej ściany maskującej, pełniącej rolę ogrodzenia, na budynek sąsiedni przy ul. [...], stanowiący własność odwołującej się. Ścianka maskująca jest bowiem oddylatowana od budynku nr [...], zakotwiona do budynku nr [...]. W związku z tym odwołująca się nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie, tym samym nie jest jego stroną, której przysługuje prawo złożenia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca M. S. wskazała na niedogodności jakie wynikają z wybudowania muru maskującego dla niej jako właścicielki sąsiedniego budynku. Te niedogodności to brak cyrkulacji powietrza między budynkami, zagrożenie pożarowe, zalewanie ściany szczytowej jej budynku wodą, która spływa po wymurowanej ścianie, stały nacisk fundamentu ściany maskującej na naroże jej budynku, uniemożliwienie dostępu do ściany własnego budynku i monitorowania tej ściany. Zarzuty powyższe skarżąca podnosiła w kolejnych pismach procesowych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podnosząc brak wpływu ściany maskującej (ogrodzenia) na budynek skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja w ocenie składu orzekającego została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 kpa. Przedmiotem postępowania przed organem I instancji była samowolnie wzniesiona ściana maskująca wypełniająca przestrzeń między budynkami przy ul. [...]. Przestrzeń ta wynosi około 70 cm, mur maskujący o wysokości około 5 m został wzniesiony na istniejącym starym fundamencie, łączącym oba budynki. Ściana ta, lub jak określają to organy orzekające oraz autor opinii technicznej nie ma połączenia z budynkiem odwołującej się, oprócz fundamentu, ponieważ od budynku odwołującej się oddziela ją dylatacja 2 cm. Jednakże w opinii technicznej wskazuje się na potrzebę wypełnienia dylatacji materiałem miękkim i otynkowanie muru maskującego (ogrodzenia) celem zabezpieczenia przed niszczącym działaniem wody. Równocześnie autor opinii technicznej stwierdza, że tak wykonana dylatacja (to znaczy wypełniona materiałem miękkim) umożliwi dostrzeżenie ewentualnych wzajemnych przemieszczeń ogrodzenia względem budynku sąsiedniego. Już to ostatnie stwierdzenie podważa stanowisko organu odwoławczego co do braku interesu prawnego skarżącej w postępowaniu dotyczącym samowolnej realizacji ściany maskującej. Jeżeli bowiem autor opinii technicznej dopuszcza wzajemne przemieszczenie muru maskującego (ogrodzenia) i budynku sąsiedniego, to skarżącej jako właścicielce tego budynku nie można odmówić interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym nielegalnej budowy tejże ściany. Także fakt, że ściana maskująca jest usytuowana na fundamencie bezpośrednio łączącym oba budynki czyni nieuzasadnionym twierdzenie organu odwoławczego o braku interesu skarżącej w niniejszym postępowaniu, które zresztą zostało wszczęte na skutek jej pisma z dnia [...] r. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na interes prawny lub obowiązek. Istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego wywodzącego się z własności budynku jest oczywiste w sprawie. Od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie (art. 127 § 1 kpa), któremu odpowiada obowiązek organu odwoławczego rozpoznania tego odwołania. Rodzaje decyzji, które może wydać organ odwoławczy określa art. 138 § 1 kpa. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa jest możliwe między innymi wtedy, gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 kpa). W niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał takiego ustalenia z naruszeniem art. 28 kpa, a zatem zaskarżona decyzja została z kolei wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 litera c ppsa skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i orzeczeniem o wstrzymaniu jej wykonania – art. 152 ppsa do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Niniejszy wyrok oznacza, że organ odwoławczy rozpozna złożone przez skarżącą odwołanie rozpoznając sprawę w jej całokształcie i ustosunkowując się do wszystkich żądań odwołującej w uzasadnieniu podjętej decyzji.