II SA/Gl 436/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-06-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki oraz zaciągnięte pożyczki?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny. Pomimo posiadania dochodów i zaciągniętych pożyczek, nie wykazała ona celu ich zaciągnięcia ani nie uprawdopodobniła braku możliwości pokrycia kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie są stosunkowo niskie.Stan faktyczny
Skarżąca R. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Skarżąca zamieszkuje z małżonkiem w lokalu o pow. 37 m2, utrzymując się z emerytury i renty małżonka w łącznej wysokości 3460 zł brutto miesięcznie. Zadeklarowała, że wydatki przekraczają dochody i nie posiada oszczędności. Sąd, analizując jej sytuację materialną, ustalił rzeczywisty dochód na 3503 zł i udokumentowane wydatki na około 2700 zł miesięcznie, jednakże skarżąca nie podała celu zaciągnięcia pożyczek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W odpowiedzi zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a w następstwie wezwania Sądu, wniosek ten złożyła w przewidzianej przepisami formie, tj. na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z małżonkiem w lokalu mieszkalnym o pow. 37 m2, utrzymując się z emerytury własnej i renty małżonka, w łącznej wysokości 3460 zł brutto miesięcznie. Strona zadeklarowała, że wydatki na stałe opłaty przekraczają wysokość uzyskiwanego dochodu oraz że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
W sprawie o sygn. akt II SA/Gl 295/10 R. K. została wezwana do przedstawienia szeregu dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej. Skarżąca wykonała to polecenie, stąd też zgromadzony w tamtej sprawie materiał dowodowy był brany pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza informacji dotyczących stanu majątkowego skarżącej pozwoliła stwierdzić, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W oparciu o dokumenty nadesłane w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 436/10 ustalono, że rzeczywisty dochód uzyskiwanych przez skarżącą i jej małżonka wynosi 3503 zł, zaś udokumentowane, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 2700 zł.
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dotyczy nie tylko poziomu dochodów i wydatków, lecz obejmuje zarazem ustalenie, czy deklarowane przez stronę wydatki rzeczywiście służą jej do zaspokajania najpilniejszych potrzeb. Pamiętać bowiem trzeba, że koszty sądowe należą do danin o charakterze publicznoprawnym, co oznacza powszechny obowiązek ich ponoszenia. Prawo pomocy jest zaś w tym zakresie wyjątkiem i dopiero dostateczne uprawdopodobnienie, że strona nie ma możliwości zdobycia środków na pokrycie tych kosztów pozwala na ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku.
Skarżąca nadal nie podała jakichkolwiek informacji na temat celu, na jaki zostały zaciągnięte pożyczki w kwocie 722 zł i 1470 zł. Trudno zaś bezkrytycznie założyć, że zobowiązania względem podmiotów prywatnych winny mieć pierwszeństwo przed należnościami publicznymi. Podkreślić również trzeba, że analiza sytuacji materialnej strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana z uwzględnieniem potencjalnych kosztów jakie może ona ponieść w postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one zasadniczo do wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Nie jest to więc wydatek, którego zapłacenie przekroczyłoby możliwości finansowe skarżącej zwłaszcza, że np. za korzystanie z usług platformy cyfrowej płaci większą, aniżeli wpis, kwotę
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło