II SA/Gl 437/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-02-16
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej konkretnej działki i umorzyć postępowanie w tym zakresie, jeśli inwestor zmodyfikował swój wniosek, wycofując się z prac na tej działce, a jednocześnie utrzymać decyzję w mocy w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej konkretnej działki i umorzenia postępowania w tym zakresie, jeśli inwestor zmodyfikował swój wniosek, wycofując się z prac na tej działce. Taka modyfikacja wniosku nie narusza zasady dwuinstancyjności, ponieważ nie dochodzi do wydania decyzji merytorycznej w tej części, a jedynie do zniesienia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Pozwolenie na budowę udzielane jest wyłącznie na wniosek inwestora, który wiąże organ administracji, a organ nie jest uprawniony do oceny celowości czy funkcjonalności zamierzenia inwestycyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie sieci niskiego napięcia. Jeden z właścicieli działek, A. O., początkowo wyraził zgodę na dysponowanie jego nieruchomością, jednak później ją wycofał. Inwestor zmodyfikował projekt, wyłączając z niego prace na działce A. O. Organ pierwszej instancji wydał pozwolenie na budowę, jednak organ odwoławczy uchylił je w części dotyczącej działki A. O. i umorzył postępowanie w tym zakresie, utrzymując pozwolenie w mocy co do pozostałych działek. A. O. zaskarżył decyzję organu odwoławczego, podnosząc m.in. brak zgody na dysponowanie jego gruntem oraz obawy dotyczące przejezdności drogi dojazdowej w związku z planowaną modernizacją sieci.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] r. "A" S.A. w G. zwróciła się Prezydenta Miasta R. o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako przebudowa sieci niskiego napięcia w R. przy ul. P., D., S., K. i W. Na żądanie organu, wniosek został uzupełniony poprzez określenie numerów działek geodezyjnych objętych inwestycją, złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, złożenie wykazu właścicieli działek objętych wnioskiem. Numery działek objętych inwestycją zostały ujawnione na karcie tytułowej projektu budowlanego. Z materiału sprawy wynika, że wniosek dotyczył m. in. działki nr 1 stanowiącej własność A. O.
Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, pismem z [...] r. A. O. podał, że nie wyraża zgody na dysponowanie przez inwestora jego nieruchomością nr 1. Do organu wpłynęły także pisma H. J., zwracającego się o wymianę instalacji do jego posesji oraz S. L. wnioskującego o pozostawienie istniejącego słupa i wymianę przewodów napowietrznych. Na wniosek inwestora, postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem z [...]r., a następnie podjęte na podstawie postanowienia z [...] r. Inwestor podał, że uwagi H.J. i S. L. zostały uwzględnione, zaś A. O. wyraził ustną zgodę na dysponowanie jego nieruchomością celem remontu linii napowietrznej, stosowną zgodę pisemną dostarczy osobiście do organu. W projekcie budowlanym znajdującym się w aktach jest kopia umowy nr [...] z [...] r., podpisana w tym dniu przez A. O., którą wyraża on zgodę na wybudowanie i pozostawienie na jego działce nr [...] instalacji i urządzeń służących przesyłaniu energii elektrycznej oraz na wejście na jej teren na czas budowy oraz po jej zakończeniu w celu eksploatacji, remontu, modernizacji lub wymiany instalacji, przewodów i urządzeń.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta R. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę sieci niskiego napięcia w rejonie ulic P., D., S., K. i W. w R., na działkach o numerach podanych w decyzji, w tym na działce nr 1. Uznano, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, jest sporządzony przez uprawnione osoby, inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami techniczno-budowlanymi a inwestor wykazał się prawem do nieruchomości.
Odwołanie od decyzji wniósł A. O. Podał, że nie wyraża zgody na drodze dojazdowej od ul. W. do działek nr 2, 3 i 4 na modernizację sieci z powodu braku dojazdu do tych działek oraz na ułożenie kabla energetycznego na jego posesji.
Pełnomocnik inwestora w piśmie z [...] r. podał, że projektowany kabel energetyczny niskiego napięcia wzdłuż fragmentu ul. P. na odcinku od stacji transformatorowej [...]w kierunku ul. W. prowadzony będzie w chodniku ulicy na działce nr 1 i nie wchodzi w działkę A. O. Natomiast zasilanie budynków nr [...] i [...] przy ul. W. oraz nr [...] przy ul. P. prowadzone będzie istniejąca trasą (wymiana słupów i przewodów na działkach nr 5, 2, 3, 6, 7). W związku z wycofaniem zgody przez A.O., odcinek sieci nad działką nr 1 został wyłączony z projektu wymiany. Na projekcie zagospodarowania terenu projektant zaznaczył i opisał odcinek wyłączony z inwestycji.
Zaskarżoną decyzją z [...]r. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej działki nr 1 i w tym zakresie umorzył postępowanie przed tym organem, zaś w pozostałym zakresie utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zostało spełnione przez inwestora żądanie odwołującego, zamiar inwestora został zmodyfikowany poprzez rezygnację z wymiany odcinka biegnącego nad działką A. O. Wyłączenie z projektu fragmentu sieci przewidzianej do wymiany skutkuje uchyleniem decyzji w tym zakresie i umorzeniem postępowania przed organem I instancji. Zmiana ta nie wywiera negatywnego skutku na prawidłowość udzielonego pozwolenia w pozostałym zakresie. Złożony projekt spełnia wymagania z art. 35 ust. 1 prawa budowlanego: jest kompletny, zostały do niego dołączone wymagane opinie i uzgodnienia, został sporządzony przez uprawnioną osobę, jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomościami.
W skardze do sądu administracyjnego A. O. podał, że jego zgoda z [...]r. dotyczyła jedynie ul. P. w kierunku ul. W. na działce nr 1 wzdłuż krawężnika, której nie jest właścicielem. Nie udzielał zgody na udostępnienie swojego gruntu na inwestycję, w szczególności nie zgadzał się na wjazd ciężkiego sprzętu na działkę i nie udzielał inwestorowi zgody na dysponowanie swoją działką na cele budowlane. Nadto podniósł, że w projekcie nie rozstrzygnięto o sposobie wykonania modernizacji sieci na działkach nr 2, 3 i 7, a do działek tych nie ma dojazdu, bo dojazd od ul. W. z nieznanych mu powodów został zagrodzony. Podał też, że ma złe doświadczenia z przeprowadzonymi robotami dotyczącymi modernizacji sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, musiał na swój koszt uporządkować działkę. W piśmie procesowym z [...] r. skarżący podał, że droga dojazdowa od ul. W. istnieje od roku 1909, w latach 70-tych XX wieku wykonano w czynie społecznym jej oświetlenie i ułożono chodnik na drodze dojazdowej do posesji nr [...],[...] i [...] przy ul. P. Z dołączonych do pisma załączników wynika nadto, że A. O. jest właścicielem działek 1, 8 i 9 (protokół graniczny z [...]r.) a na jego działce 1 postanowieniem SR w R. z dnia [...] r. sygn. [...] ustanowiono służebność drogi koniecznej dla każdoczesnego właściciela nieruchomości składającej się z działek 9 i 10. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. skarżący podał, że chodzi mu o to, aby nie doszło do zmiany lokalizacji istniejących słupów sieci niskiego napięcia. Przebudowa może spowodować zagrodzenie drogi. Droga ta jest wydzielona geodezyjnie i skarżącemu przysługuje prawo przechodu i przejazdu po niej. Ewentualne przesunięcie słupów w głąb drogi uniemożliwi komunikację. Podał, że pozostaje w sporze z osobami, które już dokonały przesunięć swych ogrodzeń w głąb drogi, w konsekwencji inwestor może dokonać przesunięcia słupów energetycznych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W aktach sprawy znajduje się projekt budowlany, w opisie technicznym inwestycji przewiduje zastąpienie istniejących słupów betonowych w złym stanie, nowymi słupami betonowymi. Kable i przyłącza napowietrzne zostaną zastąpione nowymi kablami i przyłączami napowietrznymi. W celu uporządkowania przebiegu trasy sieci i likwidacji zbędnych słupów, część przyłączy zostanie wykonana jako kablowe. Obwody sieci napowietrznej zostaną zasilone istniejącymi kablami wyprowadzonymi ze stacji [...],[...]i [...]. Nowy obwód ze stacji [...] przy ul. P. zostanie wyprowadzony w kierunku ul. W. kablem. W stosunku do sieci oświetleniowej, skojarzonej z siecią napowietrzną przewidziano, że układ zasilania nie ulegnie zmianie. Istniejące przewody zostaną zastąpione nowymi a oprawy, w tym samym obmiarze, nowymi oprawami energooszczędnymi ze źródłami sodowymi. Znajdujące się w projekcie umowy z właścicielami działek przewidują zgodę na wymianę przyłączy napowietrznych, likwidację linii napowietrznej i ułożenie kabli, wymianę słupów lub ich likwidację. Żadna ze zgód nie dotyczy wykonania nowych słupów. Projekt nie wymienia wśród działek objętych inwestycją działek skarżącego o numerach 8 i 9. Projekt budowlany w części opisowej wymienia działkę 1, jednak na projekcie zagospodarowania działki zaznaczono, że odcinek sieci nad tą działką nie jest przewidziany do wymiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i organ odwoławczy jest w sprawie uprawniony do podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego. Strona postępowania jest natomiast uprawniona do modyfikacji złożonego wniosku na etapie postępowania odwoławczego. Jeśli nie godzi to w zasadę dwuinstancyjności, organ odwoławczy może wówczas zmienić decyzję organu I instancji. Takie też rozstrzygnięcie zostało w sprawie podjęte przez Wojewodę. Udzielenie pozwolenia na budowę następuje wyłącznie na wniosek inwestora, który wiąże organ administracji. Oznacza to, że w razie zmiany treści wniosku, organ zmianę taką winien uwzględnić i rozważyć dopuszczalność udzielenie pozwolenia na budowę o treści odpowiadającej wnioskowi. Na etapie postępowania przed organem I instancji, w aktach sprawy znajdowała się, oprócz sprzeciwu z [...]r., także kopia późniejszej umowy nr [...]z [...] r. W tej sytuacji uprawnione było przyjęcie przez organ I instancji, że inwestor uzyskał prawo do dysponowania na cele zamierzonej inwestycji wszystkimi działkami, na których miała ona być realizowana. Stan ten uległ jednak modyfikacji na etapie postępowania odwoławczego, skoro właściciel jednej z działek swą zgodę wycofał, a w konsekwencji inwestor zmodyfikował zamierzenie inwestycyjne, zmieniając wniosek i dokonując korekty projektu zagospodarowania terenu, polegającej na rezygnacji z przeprowadzenia prac budowlanych na działce skarżącego. W tej sytuacji prawidłowo organ odwoławczy uchylił decyzję o pozwoleniu w części dotyczącej robót przewidzianych do przeprowadzenia na działce skarżącego i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem i instancji. Bezprzedmiotowe wszak stało się udzielenie pozwolenia na roboty, z których inwestor się wycofał. Organ udzielający pozwolenia na budowę nie jest uprawniony do oceny zamierzenia inwestycyjnego pod kątem jego celowości czy funkcjonalności. Uchylenie decyzji w określonym zakresie i umorzenie postępowania w tej części nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności, albowiem w sprawie nie dochodzi do wydania decyzji merytorycznej, lecz do zniesienia rozstrzygnięcia organu I instancji w pewnej części. Wobec zmiany wniosku przez inwestora, prawidłowo organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej działki skarżącego i w tym zakresie postępowanie w sprawie pozwolenia umorzył. Rozstrzygnięcie to oznacza, że na działce skarżącego, zgodnie z jego wolą, nie będą prowadzone żadne roboty budowlane związane z przebudową sieci niskiego napięcia w rejonie wskazanych ulic.
Ponieważ wniosek inwestora obejmował także inne działki, w odniesieniu do pozostałego zakresu inwestycji Wojewoda w pkt 2 zaskarżonej decyzji orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w pozostałym zakresie (czyli w odniesieniu do robót przewidzianych na innych działkach wymienionych we wniosku). Rozstrzygnięcie to oznacza, że inwestorowi zostało udzielone pozwolenie na budowę zgodnie ze zmienionym wnioskiem. Przesłanki uwzględnienia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę określają przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). Inwestor złożył wniosek wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, poparty umowami zawartymi z właścicielami poszczególnych działek, co stanowi realizację warunków przewidzianych w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy. Do wniosku dołączono, zgodnie z art. 33 ust. 2 prawa budowlanego, projekt budowlany wraz z uzgodnieniami i opiniami. Projekt budowlany, jak stanowi przepis art. 34 ust. 2 ustawy, winien być dostosowany do specyfiki i charakteru inwestycji oraz stopnia skomplikowania robót. Opis tych robót zawarty został w części architektoniczno-budowlanej projektu. Nie jest on rozbudowany, jednak zgodnie z art. 34 ust. 3b ustawy, przepisu ust. 3 pkt 2 dotyczącego treści projektu architektoniczno-budowlanego, nie stosuje się do projektu budowlanego budowy lub przebudowy urządzeń budowlanych bądź podziemnych sieci uzbrojenia terenu, jeżeli całość problematyki może być przedstawiona w projekcie zagospodarowania działki lub terenu.
Projekt zawiera, sporządzony na aktualnej mapie, projekt zagospodarowania terenu, zawierający usytuowanie istniejących i projektowanych obiektów, wraz z legendą umożliwiającą ich identyfikację, co odpowiada przepisowi art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy.
Przepis art. 35 prawa budowlanego określa zakres sprawdzeń, jakim podlegają wniosek i projekt budowlany przed jego zatwierdzeniem. Organy orzekające w sprawie dokonały pozytywnej weryfikacji w tym zakresie, stwierdzając kompletność projektu i jego wykonanie przez uprawnione osoby oraz zgodność inwestycji z planem miejscowym. W tym zakresie skarżący nie wnosił jednak żadnych zastrzeżeń. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w prawie budowlanym, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji, wobec braku merytorycznych zastrzeżeń do złożonej dokumentacji, prawidłowo organy orzekły o uwzględnieniu wniosku i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W istocie skarżący, poza sprzeciwem wobec zamiaru przeprowadzenia robót na jego działce, co zostało uwzględnione, nie wnosił zastrzeżeń do projektu budowlanego i zamierzenia inwestycyjnego. Jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez niego na rozprawie, skarżący żywi obawę, że w związku z dokonanymi przez sąsiadów przesunięciami ogrodzeń w stronę działki dojazdowej, na etapie modernizacji sieci dojdzie też do przesunięcia słupów, co zagrozi przejezdności drogi. Obawy te nie znajdują jednak potwierdzenia w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Należy wyjaśnić skarżącemu, że podstawą do legalnego prowadzenia robót jest zatwierdzony projekt budowlany. Budowa winna być prowadzona zgodnie z udzielonym pozwoleniem. Obawa, że na etapie realizacji może dojść do odstąpienia od projektu, nie uzasadnia odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Inwestor ma obowiązek prowadzić roboty zgodnie z zatwierdzonym projektem i udzielonym pozwoleniem. W zakresie, w jakim przewidują one zamianę linii napowietrznej na linię kablową oraz wymianę istniejących słupów, nie może dojść do skutków, jakich obawia się skarżący. Projekt nie przewiduje ani lokalizacji dodatkowych słupów, w miejscach do tej pory nie istniejących, ani przesunięcia słupów istniejących w inne miejsca. Mowa jest w projekcie (i w zawartych z właścicielami umowach) jedynie o wymianie słupów istniejących lub ich likwidacji. Taka zmiana nie może naruszyć treści służebności, na która skarżący się powołuje i ograniczyć korzystania z drogi. W konsekwencji inwestycja nie narusza uprawnień skarżącego, nie stwierdzono także, aby była sprzeczna z prawem. Kwestia zmiany lokalizacji ogrodzeń działek przez sąsiadów nie może wpływać na dopuszczalność udzielenie pozwolenia na przebudowę i modernizację sieci energetycznej. Działania podjęte przez sąsiadów, jeśli podlegają reżimowi prawa budowlanego, mogą być przedmiotem odrębnej kontroli ze strony organów nadzoru budowlanego. Natomiast decyzja o pozwoleniu na budowę zezwala wyłącznie na wykonywanie robót w niej opisanych.
Mając na uwadze podane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło