II SA/Gl 438/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-08-23
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, może zostać uwzględniony wobec osoby uzyskującej dochód emerytalny i ponoszącej stałe wydatki na leczenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych może zostać przyznane stronie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, jednakże ustanowienie adwokata z urzędu wymaga sytuacji wyjątkowo trudnej materialnie. W niniejszej sprawie, mimo niskich dochodów i stałych wydatków na leczenie, nie stwierdzono takiej sytuacji, dlatego zwolniono stronę od kosztów sądowych z wyjątkiem wpisu, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu oddalono.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. B. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, wykazując, że utrzymuje się z emerytury netto w wysokości około 1347 zł miesięcznie, ponosi stałe wydatki na leczenie oraz inne koszty utrzymania. Skarżące mieszkają pod wspólnym adresem, ale prowadzą odrębne gospodarstwa domowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych za wyjątkiem wpisu od skargi oraz oddalono wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M., Z. J., E. J. – O., M. P. i B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych za wyjątkiem wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 czerwca 2011 r. M. P. i B. S. zostały wezwane do solidarnego (łącznego) uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł.
Skarżące uiściły wymagany wpis, a na drukach urzędowych formularzy zwróciły się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z przedłożonych formularzy wynika, że skarżące, choć mieszkają pod wspólnym adresem to prowadzą odrębne względem siebie gospodarstwa domowe.
B. S. zajmuje lokal mieszkalny o pow. 65 m2, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 1347 zł netto miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Strona wskazała, że znaczącą część swoich dochodów (około 50%) przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw. Na wezwanie referendarza sądowego B. S. nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. W oparciu o nie ustalono, że rachunki za paliwo gazowe opiewają na różne kwoty, nie mniej jednak przeciętnie jest to ponad 130 zł, energia elektryczna to wydatek średnio około 100 zł, opłaty za wodę i odprowadzanie ścieków - przeciętnie około 30 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Mając na uwadze okoliczności powołane przez B. S. w złożonym wniosku uznano, że stronę należy zwolnić od kosztów sądowych, z wyjątkiem wpisu od skargi. W pozostałym zakresie oddalono wniosek.
Uzyskane informacje pozwoliły stwierdzić, że jedynym źródłem dochodu B. S. jest świadczenie emerytalne w wysokości 1388 zł netto miesięcznie. Stałe wydatki kształtują się zaś na poziomie około 260 zł. Skarżąca dodatkowo podkreśliła, że jej stan zdrowia wymaga ponoszenia stałych wydatków na leczenie, aczkolwiek w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności. Nie mniej jednak nie znaleziono podstaw do zakwestionowania wiarygodności jej oświadczeń w tym zakresie. Okoliczności te nie pozwalają jednakże przyjąć, że sytuacja strony jest szczególnie trudna, co upoważniałoby do rozważenia przyznania jej prawa pomocy w całym, wnioskowanym zakresie.
Prawo pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu co do zasady jest przewidziane dla osób, które albo nie uzyskują żadnego dochodu, albo jego wysokość jest tak niewielka, że niepodobna oczekiwać, że strona wygospodaruje jakiekolwiek środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze wysokość dochodu skarżącej oraz udokumentowane wydatki uznano, że strona zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, poza wpisem od skargi, który wcześniej uiściła. Oceny tej dokonano uwzględniając wysokość uzyskiwanego dochodu, udokumentowane wydatki oraz oświadczenie o konieczności ponoszenia stałych wydatków na lekarstwa. Odmówiono natomiast ustanowienia adwokata z urzędu, albowiem strona nie znajduje się w sytuacji wyjątkowo trudnej, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku w całości.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło