II SA/Gl 438/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci jej trzech odpisów postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi . Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej (zwany dalej także pełnomocnikiem) został wezwany w terminie 7 dni do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie trzech jej odpisów, celem doręczenia uczestnikom postępowania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 1 lipca 2014 r., lecz w powyższym terminie brak formalny skargi nie został uzupełniony. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik wyjaśnił, że ma utrudniony kontakt ze skarżącą. Dopiero w dniu 11 lipca 2014 r. skarżąca osobiście zwróciła się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie wymaganych odpisów skargi, będąc zwolniona od kosztów sądowych w sprawie. Wobec uzupełnienia braku formalnego skargi po terminie, Sąd postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r. skargę tę odrzucił. Na skutek osobistej korespondencji skarżącej dotyczącej meritum sprawy Sąd poinformował ją o treści powyższego rozstrzygnięcia (informacja w tym przedmiocie został doręczona skarżącej w dniu 1 września 2014 r.), lecz odpis tego postanowienia doręczono jedynie pełnomocnikowi skarżącej, który wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Postanowieniem z dnia 29 września 2014 r. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika. Odpis tego orzeczenia doręczono nadal jedynie pełnomocnikowi skarżącej. W dniu 6 października 2014 r. skarżąca nadała na poczcie osobiste pismo procesowe, w którym zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wskazując, że uchybienie w tym zakresie nie wynikło z jej winy, ale z zaniedbania pełnomocnika, co skutkowało odrzuceniem skargi. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada wiedzy, że jej skarga jest obarczona brakiem formalnym. Jednocześnie skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo udzielone wyznaczonemu jej pełnomocnikowi z urzędu. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, uznając, że został on wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu. Na skutek zażalenia skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OZ 79/15 uchylił powyższe postanowienie z dnia 13 listopada 2014 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że choć skarżąca w dniu 1 września 2014 r. uzyskała z Sądu informację o odrzuceniu jej skargi to jednak nie wskazano jej z jakiego powodu skarga została odrzucona. Z akt sprawy nie wynika, w jakim terminie skarżąca dowiedziała się o tej przyczynie, wobec tego, zdaniem Sądu drugiej instancji, nie można przyjąć, że termin ten przypadł wcześniej niż na 7 dni przed złożeniem przez nią wniosku o przywrócenie terminu. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wniosek ten odrzucił niezasadnie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że przy ponownym rozpoznaniu tego wniosku Sąd pierwszej instancji ma wziąć pod uwagę, że pełnomocnik skarżącej dopuścił się uchybienia, o którym skarżąca nie wiedziała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 Ppsa pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). Przenosząc powyższą regulację na grunt niniejszej sprawy należy przede wszystkim podkreślić, że badając terminowość wniosku skarżącej Sąd, stosownie do treści art. 190 Ppsa, związany był wykładnią prawa dokonaną postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OZ 79/15. Sąd obowiązany był zatem przyjąć, że brak jest podstaw do uznania, iż złożony w dniu 6 października 2014 r. wniosek skarżącej o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu. Okoliczność ta nie może wobec tego stanowić podstawy do odrzucenia wniesionego wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 88 Ppsa, sąd obowiązany jest odrzucić jedynie wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny. Przechodząc wobec tego do oceny zasadności wniosku skarżącej i oceniając ustawową przesłankę braku winy skarżącej w niedochowaniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, Sąd, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, doszedł do przekonania, że okoliczność w świetle której ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu dopuścił się uchybienia, o którym skarżąca nie wiedziała, należy traktować jako okoliczność, o jakiej mowa w art. 87 § 2 Ppsa, która wskazuje na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. Nie nasuwa wątpliwości wszak fakt, że wszelka korespondencja sądowa w sprawie (poza jednym pismem informacyjnym, z którego skarżąca i tak nie powzięła informacji o niedochowaniu przez pełnomocnika wymogowi formalnemu skargi), do czasu wypowiedzenia przez nią pełnomocnictwa, zgodnie z przepisami ustawy, była doręczana jedynie pełnomocnikowi skarżącej. Mając na uwadze powyższe podkreślić wymaga, że instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności, aczkolwiek mająca charakter wyjątkowy w stosunku do wyrażonej w art. 85 ppsa zasady, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, ma umożliwić uwolnienie się przez stronę od negatywnych skutków uchybienia i tym samym zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd. W świetle wskazanych okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. art. 86 § 1 ppsa.