II SA/Gl 439/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-08-23
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, posiadająca grunty rolne i otrzymująca wsparcie bezpośrednie, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny, uzasadniając tym samym zwolnienie od tych kosztów?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, ponieważ jej sytuacja materialna, mimo posiadania gruntów rolnych i otrzymywania wsparcia bezpośredniego, nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania jej i rodziny. Klęski żywiołowe ograniczyły dochody z gruntów, a otrzymane środki zostały przeznaczone na bieżące potrzeby gospodarstwa.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie legalności robót budowlanych. Wnioskodawczyni wskazała na posiadanie gospodarstwa rolnego, gruntów o znacznym areale, ale słabej jakości, oraz na skutki klęsk żywiołowych. Przedstawiła dokumenty dotyczące kredytów i wsparcia bezpośredniego. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości
W skardze z dnia 17 maja 2011 r. J. P. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu, wniosek ów złożyła w przewidzianej przepisami formie tj. na urzędowym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W jego treści wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, zamieszkując w budynku o pow. 130 m2. W skład majątku strony wchodzi nieruchomość rolna o pow. 19,40 ha oraz zabudowania gospodarcze. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności , papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro, a jedynym źródłem utrzymania się jest praca na roli. Jednakże ze względu na to, że skarżąca posiada grunty słabej jakości, a także fakt, iż dotknęły ją skutki klęsk żywiołowych nie jest w stanie zdobyć środków na pokrycie kosztów postępowania sadowego.
Na wezwanie referendarza sądowego strona przedstawiła rachunki za energię elektryczną oraz usługi telekomunikacyjne, a także decyzję o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (z dnia 10 lutego 2011 r.) na kwotę 16392 zł i zaświadczenie z Banku [...] w K. wskazujące na fakt, że strona uzyskała kredyty obrotowe z tytułu klęsk w kwocie 14900 zł oraz kredyt inwestycyjny - preferencyjny w kwocie 1720 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej J. P. pozwoliła stwierdzić, że strona nie będzie wstanie ponieść kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana jest wpis od skargi. Jego wysokość ustala się w oparciu o przedmiot sprawy. W przypadku skargi z zakresu budownictwa i architektury wynosi on 500 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Mając na względzie sytuację materialną skarżącej należało przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. J. P. posiada co prawda grunty rolne o stosunkowo znacznym areale, nie mniej jednak ze względu na zdarzenia losowe (klęski żywiołowe) nie przynoszą one oczekiwanego dochodu. Okoliczność ta potwierdzona została zaświadczeniem o zaciągnięciu pożyczek bankowych w związku z usuwaniem skutków tych zdarzeń. Skarżąca, poza posiadanymi nieruchomościami nie posiada zaś składników majątku, których zbycie lub wydzierżawienie mogłoby przynieść dodatkowy dochód. Co prawda uzyskała ona wsparcie bezpośrednie ze środków wspólnotowych w łącznej kwocie ponad 16.000 zł, nie mniej jednak są to środki, które w pierwszej kolejności winny być przeznaczone na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Do tego podkreślić trzeba, że zostały one przyznane niemal pół roku temu, co pozwala założyć, że strona zdążyła je rozdysponować. W tej sytuacji uznano, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Na ocenie stanu majątkowego strony zaważył również fakt, że w postępowaniach prowadzonych pod sygn. akt II SA/Gl 810/10 oraz II SA/Gl 1388/10 strona została zwolniona od kosztów sądowych, a poczynione ustalenia pozwoliły stwierdzić, że jej sytuacja materialna nie uległa zasadniczej poprawie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło