II SA/Gl 439/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-09-07

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie wykazuje dochodów, ale jej ojciec posiada stałe źródło dochodu i majątek, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu, jeśli nie powołuje okoliczności wskazujących na brak możliwości podjęcia zatrudnienia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący, mimo braku własnych dochodów, nie wykazał istnienia obiektywnych przeszkód w podjęciu zatrudnienia, co uniemożliwia stwierdzenie jego wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zwolnienie z wpisu od skargi zostało przyznane ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, która mogłaby utrudnić nawet uiszczenie części wpisu.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący nie uzyskuje dochodów, natomiast jego ojciec, z którym mieszka, otrzymuje emeryturę. Ojciec skarżącego dysponuje również nieruchomością gruntową. Sąd zwolnił skarżącego z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi; 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z ojcem – H. Z., zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład jego majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa (łąka) o pow. 17.000 m2. A. Z. nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast H. Z. uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1346,90 zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego ojciec skarżącego nadesłał dokumenty, w oparciu o które ustalono, że opłaty za energię elektryczną wynoszą 87,97 zł; rachunek za telefon opiewa na kwotę 26,78 zł; opłaty za wodę (w ujęciu miesięcznym) 18 zł; opłata za odpady komunalne – 17 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. poz. 1369 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W rozpoznawanej sprawie, jakkolwiek sytuacja materialna skarżącego jest niewątpliwie trudna, co uzasadnia zwolnienie go z wpisu od skargi w kwocie 500 zł, to jednak nie można stwierdzić, że jego wniosek zasługiwał na uwzględnienie w całości. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że ojciec strony dysponuje stałym źródłem dochodu. Nie jest to dochód znaczący, nie mniej jednak pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb dwóch osób. Zważyć przyjdzie, że bieżące koszty utrzymania, ustalone w oparciu o nadesłane dokumenty wynoszą około 150 zł. Z tej perspektywy stwierdzić wypada, że niemalże cały dochód strony pozostaje do dyspozycji członka jego rodziny, co jest brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym kontekście podkreślić trzeba, że mając na względzie właśnie wysokość dochodów skarżącego zwolniono go z wpisu od skargi w całości, albowiem nawet uiszczenie części wpisu mogłoby nastręczać dlań zbyt daleko idące problemy. Na oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zaważył natomiast przede wszystkim fakt, iż wnioskodawca pozostaje, z niewiadomych przyczyn bez zatrudnienia, w sytuacji koniunktury na rynku pracy. Nie powołał on przy tym żadnych okoliczności (np. stan zdrowia) które wskazywały by na brak możliwości znalezienia oraz podjęcia stałego zatrudnienia. Okoliczność ta nie może uzasadniać przychylenia się do wniosku strony zwłaszcza, że nie powołano żadnych faktów, które wskazywałyby na to, iż istnieją obiektywne przeszkody w podjęciu zatrudnienia. W oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło