II SA/Gl 44/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent - stażysta Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. M.M. zwrócił się do Starosty Powiatowego w C. o udostępnienie danych dotyczących działek sąsiadujących z parcelami będącymi jego własnością, podanie nazwisk oraz adresów ich właścicieli oraz powierzchni. Wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, które składa się z [...] działek. Planuje uporządkowanie tej sytuacji i dokonanie zamian lub scalenia. Wniosek dotyczył działek położonych w jednostce ewidencyjnej M. obręb C., oznaczonych numerami [...] oraz w obrębie J. o nr [...]. Nadto zwrócono się o podanie żądanych danych w odniesieniu do działek o nieznanych stronie numerach, sąsiadujących z działką [...]. W reakcji na wniosek Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w C. pismem z [...] r. wyjaśnił, że zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje dane dotyczące gruntów, budynków i lokali, udostępniane odpłatnie każdemu, kto złoży zamówienie. Jednocześnie dane dotyczące właścicieli i ich adresów mogą być udostępniane jedynie właścicielom, samoistnym posiadaczom oraz osobom, które wykażą istnienie interesu prawnego w uzyskaniu wypisów, zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy. W konsekwencji wezwano wnioskodawcę do wskazania przepisu, będącego podstawą jego żądania. Jak wynika z notatki służbowej oraz z pisma wnioskodawcy z dnia [...] r., w dniu [...] strona zgłosiła się w siedzibie organu, gdzie wyjaśniono jej zasady udzielania informacji z ewidencji gruntów i budynków oraz wskazano na możliwość uzyskania informacji z ewidencji, dotyczących numerów ksiąg wieczystych, z których wnioskodawca może uzyskać potrzebne mu dane. W odpowiedzi na stanowisko organu M.M. pismem z [...] r. podtrzymał swoje żądanie i wskazał, że wnosi o wydanie pełnego wypisu z rejestru gruntów dla działek sąsiadujących z jego parcelami, które wymienił we wniosku. Postanowieniem z dnia [...] r., sprostowanym postanowieniem z dnia [...] r., Starosta C. odmówił wydania pełnych wypisów z rejestru gruntów dla działek sąsiadujących z działkami strony, położonych w obrębach J. i C.. W podstawie prawnej wskazano przepis art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. W uzasadnieniu opisano dotychczasowe czynności podjęte w sprawie i przywołano udzielone stronie wyjaśnienia. Wskazano, że mimo wezwania do wykazania interesu prawnego, skarżący podał jedynie, że dane są mu potrzebne do scalenia, zamiany, kupna i sprzedaży działek rolnych. Stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnia warunków, o jakich mowa w art. 24 ust. 5 ustawy do uzyskania wypisów dotyczących cudzych nieruchomości. W zażaleniu na postanowienie strona podniosła, że w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne nie znajduje zakazu podawania nazwisk i adresów właścicieli działek ze względu na ochronę danych osobowych. Jeśli zakaz taki w istocie funkcjonuje, to nie powinien mieć zastosowania w sprawie, albowiem jest uprawniona do uzyskania informacji, kto jest jej sąsiadem. Strona zwróciła uwagę, że w roku 2006 uzyskała wypis z ewidencji i chce zweryfikować uzyskane wówczas dane, zwłaszcza że jeden z wypisów jest ewidentnie błędny, nie dotyczy jego działki ale działki o takim samym numerze, lecz położonej w innym obrębie. Jeśli zatem nie jest możliwe uzyskanie nowych wypisów, to strona zwróciła się o weryfikację wypisów poprzednio wydanych, dołączając je do zażalenia. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu opisano dotychczasowy przebieg postępowania, podkreślając, że strona ostatecznie zawnioskowała o wydanie pełnego wypisu z ewidencji. Zacytowano przepis art. 24 ust. 5 prawa geodezyjnego i kartograficznego i wskazano, że udostępnienie z ewidencji danych osobowych podmiotów, o jakich mowa w art. 20 ust. 2 i 51 ustawy, może nastąpić tyko na rzecz określonych w tym przepisie podmiotów i organów. Ponieważ skarżący nie jest właścicielem działek, których wniosek dotyczy i nie realizuje na zlecenie organu zadań publicznych, to warunkiem uzyskania żądanych danych jest wykazanie interesu prawnego w tym zakresie. Skarżący powołując się na zamiar uporządkowania i poprawy warunków gospodarowania wykazał swój interes faktyczny. Prawną podstawą do żądania danych osobowych sąsiadów nie są w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy kodeksu cywilnego regulujące stosunki sąsiedzkie. Ponieważ strona nie wykazała interesu prawnego, zasadna jest odmowa wydania wypisu z ewidencji zawierającego dane osobowe właścicieli. Dane te można natomiast uzyskać w sposób pośredni, uzyskując najpierw z ewidencji dostępne wszystkim informacje o numerach ksiąg wieczystych działek. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił, że planowana przez niego poprawa warunków gospodarowania leży też w interesie władzy publicznej i organy winny mu udzielać koniecznej pomocy w celu jej zrealizowania. Podkreślił, że aktualnie stan rozdrobnienie działek jest uciążliwy i niekorzystny, uniemożliwia ich użytkowanie, leżą one odłogiem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że argumentacja zawarta w skardze potwierdza, że skarżący swój wniosek uzasadnia interesem faktycznym, nie prawnym. Wskazano także, że organy spełniły obowiązek udzielania stronie informacji o możliwych sposobach uzyskania żądanych danych, strona jednak z tych informacji nie skorzystała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem wydane postanowienia nie naruszają w ocenie Sądu prawa. Organy obu instancji prawidłowo wskazały na ograniczenia wynikające z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287), dotyczące udostępniania informacji z ewidencji gruntów dotyczących danych osobowych. Prawidłowo także została ustalona treść zgłoszonego żądania. We wniosku strona domagała się wydania jej wykazu działek wraz z powierzchniami i danymi właścicieli, natomiast później w piśmie z [...] r. podała, że wnosi o wydanie pełnych wypisów z ewidencji gruntów. Kwestią mającą wpływ na możliwość uwzględnienia wniosku strony jest właśnie przedmiot zgłoszonego żądania. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje zróżnicowane informacje, określa je przepis art. 20 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, oraz informacje dotyczące budynków i lokali – ich położenia, przeznaczenia, funkcji i powierzchni. Poza tymi danymi, o charakterze przedmiotowym, w ewidencji ujawnia się także dane o jakich mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, dotyczące właściciela i jego miejsca zamieszkania lub siedziby. Udzielanie informacji o danych zawartych w ewidencji jest oparte na różnych kryteriach, w zależności od tego, jakich danych wnioskodawca się domaga. Informacje, o jakich mowa w art. 20 ust. 1 zawiera operat ewidencyjny, są one jawne a starosta udostępnia je w formach wskazanych w art. 24 ust. 3 ustawy. Udostępnienia tych informacji może żądać każdy, zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy. Istnieje natomiast ograniczenie w udostępnianiu danych osobowych podmiotów, o jakich mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli właścicieli gruntów. Ograniczenie to przewiduje przepis art. 24 ust. 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. Przepis art. 24 w przytoczonym brzmieniu obowiązuje od 7 czerwca 2010r. i miał zastosowanie w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Rozważając dopuszczalność udzielenia wnioskodawcy wypisu z ewidencji gruntów zawierającego dane dotyczące właścicieli i ich adresów, organy zobowiązane były w istniejącym stanie prawnym zbadać, czy wnioskodawca mieści się w katalogu podmiotów uprawnionych do otrzymania tych danych. Skoro nie jest on właścicielem lub podmiotem władającym gruntami, których dotyczyć miał wypis, ani organem o jakich mowa w art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy, to podstawę udzielenia żądanych informacji mógł stanowić jedynie przepis art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Przepis ten przewiduje takie uprawnienie dla podmiotów, które mają interes prawny w otrzymaniu danych dotyczących właścicieli gruntów i ich adresów. Interes prawny w jakimś zakresie przysługuje podmiotowi, na którego przepisy prawa nakładają obowiązek lub któremu przyznają uprawnienie do działania w jakimś zakresie. Podany przez skarżącego powód domagania się informacji o właścicielach działek okolicznych w stosunku do działek stanowiących jego własność prawidłowo został przez organy zakwalifikowany jako wyraz interesu faktycznego, nie prawnego. Żaden przepis nie obliguje bowiem właścicieli działek o niekorzystnych warunkach gospodarowania do wszczynania kroków w celu wymiany lub zakupu działek sąsiednich i nie przyznaje mu roszczeń w tym zakresie. Istnieją tryby administracyjne służące przeprowadzeniu postępowań scaleniowych, nie zachodzą one jednak w sprawie. Prawidłowo zatem organy uznały, że wskazana przyczyna ubiegania się o dane objęte wnioskiem, nie wykazuje po stronie skarżącego interesu prawnego w ich uzyskaniu, co uzasadnia udzieloną odmowę. Zgodnie z prawem udzielono też wyjaśnień i pouczeń, że istnieje pośredni sposób uzyskania danych o właścicielach gruntów, poprzez dostęp do ksiąg wieczystych, jeśli zostały urządzone. Dane dotyczące numerów ksiąg wieczystych są elementem jawnym i podlegają udostępnieniu z ewidencji każdemu, bez konieczności wykazywania interesu prawnego w ich uzyskaniu. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.