II SA/Gl 442/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-15
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, który poniósł stratę finansową, ale dysponuje znacznymi aktywami i środkami pieniężnymi, może zostać zwolniony od kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli mimo poniesienia straty w działalności gospodarczej, strona dysponuje znacznymi aktywami, środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych oraz wierzytelnościami, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sama strata nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
Skarżący B.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, poniósł znaczną stratę w 2013 r. i zaciągnął kredyty. Deklarował, że poza nieruchomością i samochodem nie posiada innych składników majątku. Sąd analizował jego sytuację finansową na podstawie przedstawionych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Przy skardze na wskazane wyżej postanowienie B.B. nadesłał druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Motywując swój wniosek wskazał, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a sytuacja ekonomiczna w kraju wpłynęła na wyniki finansowe. Skarżący podjął działania zmierzające do zmniejszenia kosztów prowadzonej działalności oraz poprawy warunków pracy zatrudnionych przezeń osób oraz wizerunku firmy. W 2013 r. osiągnął stratę rzędu 668.000 zł. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą B. B. zaciągnął zobowiązania kredytowe na kwotę 1.700.000 zł. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca wraz z trójką dzieci zamieszkuje w budynku, który stanowi współwłasność jego oraz jego brata A.. Zadeklarował, że poza nieruchomością gruntową, na której usytuowany jest budynek usługowy, w którym prowadzi działalność gospodarczą oraz samochodem marki [...] (model [...] z [...] r.) nie posiada żadnych innych składników majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej nie podając wszakże wysokości uzyskiwanych dochodów, informując natomiast, że zaliczki dochodowe co miesiąc odprowadza w kwocie 3.000 zł. Do druku formularza został dołączony bilans oraz jednostronny rachunek zysków i strat za rok 2012 i 2013.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi, który zgodnie z treścią § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 2.000 zł.
Biorąc pod uwagę informacje uzyskane z analizy przedstawionych przez skarżącego dokumentów, dotyczących sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, którego jest właścicielem uznać trzeba, że brak jest podstaw do zwolnienia go od kosztów sądowych.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że treść bilansu sporządzonego na koniec 2013 r. wskazuje na wzrost aktywów trwałych przedsiębiorstwa skarżącego, a ponadto, w porównaniu do końca roku 2012, wzrosła również wartość należności krótkoterminowych. Nastąpił również wzrost wartości rzeczowych aktywów trwałych – budynków oraz urządzeń i maszyn, co oznaczało zdobycie środków finansowych na te inwestycje. Nawet jeżeli zostały one zrealizowane z zaciągniętych pożyczek, to przecież bank udzielając ich badał kondycję finansową strony, a fakt ich udzielenia świadczy o tym, że nie była ona zła. Na koniec roku skarżący dysponował również środkami pieniężnymi w wysokości 96.484,41 zł w kasie i na rachunkach bankowych. Dodatkowo z bilansu wynika, że B. B. jest wierzycielem w stosunku do innych podmiotów na kwotę 5.144.607, 79 zł, co z kolei pozwala stwierdzić, że spłata tych zobowiązań (krótkoterminowych) przyniesie dochód pozwalający na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Sam fakt powstania straty w prowadzonej działalności gospodarczej strony nie może zaś uzasadniać przyznania prawa pomocy, gdyż wystąpienie straty nie oznacza jeszcze braku środków finansowych. Oprócz tego odnotować trzeba, że wnioskodawca (jak sam wskazał w druku formularza) płaci zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 3.000 zł miesięcznie, co pozwala stwierdzić, że jego rzeczywisty dochód jest stosunkowo wysoki. Biorąc pod uwagę rozmiar prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej nie znaleziono podstaw do uznania, że B. B. nie będzie w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, albowiem jego sytuacja materialna, ustalona w oparciu o opisane wyżej dokumenty nie jest na tyle trudna, aby można było uznać złożony przezeń wniosek za zasadny.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło