II SA/Gl 443/22

WyrokWSA w Gliwicach2022-07-07

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Beata Kalaga-Gajewska, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy instalacji gazowej, wydana z powodu bezprzedmiotowości postępowania, jest zgodna z prawem, gdy inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a braki w dokumentacji nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie legalności budowy instalacji gazowej może zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości, jeśli inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie samowoli budowlanej. W takiej sytuacji brak jest materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu administracyjnego, a wszelkie rozstrzygnięcie organu staje się prawnie niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący C.M. wniósł o kontrolę legalności przyłącza gazowego, twierdząc, że może być wykonane niezgodnie z prawem. Postępowanie zostało wszczęte, a następnie umorzone przez PINB, a decyzję tę utrzymał w mocy ŚWINB. Organy uznały, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z 2017 r., a przeprowadzone kontrole nie wykazały nieprawidłowości. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące braku rzetelnej kontroli, nieuwzględnienia jego wniosków i dowodów, a także błędnego ustalenia stanu faktycznego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi C.M. (M.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 25 stycznia 2022 r. nr WINB-WOA.7721.480.2021.AG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania C. M. (skarżący), decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r. nr WINB.-WOA.7721.480.2021.AG utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (PINB) z dnia 18 października 2021 r. nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie legalności budowy instalacji gazowej w J. przy ul. [...], działka numer 1, Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 30 sierpnia 2020 r. skarżący zwrócił się do PINB o przeprowadzenie kontroli legalności przyłącza gazowego do "mieszkania-lokalu nr [...]". W ocenie skarżącego przyłącze gazowe może być wykonane niezgodnie z prawem. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w dniu 28 października 2020 r. G. D. (inwestor) przedłożył projekt budowlany wewnętrznej instalacji gazu. PINB stwierdził zgodność wykonania instalacji z zatwierdzonym projektem z odstępstwem polegającym na rezygnacji z wykonania kuchenki gazowej na piętrze. Ustalił, że P. S.A. (dalej: P.) wydała warunki przyłączeniowe do sieci gazowej z dnia 19 października 2017 r. z wykorzystaniem istniejącego przyłącza do budynku przy ul. [...] w J. Do akt sprawy PINB dołączył także kopię decyzji Starosty [...] numer [...] z dnia 19 grudnia 2017 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę "wewnętrznej instalacji gazu dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce numer 2 w J. przy ul. [...]" wraz z kopią zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego. W dniu 7 stycznia 2021 r. PINB zawiadomił strony o prawie do złożenia wyjaśnień w sprawie i zapoznania się z materiałem dowodowym. W dniu 21 stycznia 2021 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy i pismem z tego samego dnia wniósł swoje uwagi i żądania do sprawy. W dniu 4 lutego 2021 r. PINB udzielił skarżącemu stosownych wyjaśnień. Pismem z dnia 8 marca 2021 r. skarżący ponownie wniósł uwagi do sprawy. W dniu 8 kwietnia 2021 r. PINB otrzymał wniosek skarżącego o zwrócenie się przez PINB do P. o udzielenie dalszych wyjaśnień w sprawie. Z pisma Starosty [...] z dnia 12 marca 2021 r. dołączonego przez skarżącego do pisma z dnia 29 kwietnia 2021 r. wynika, że w starostwie toczyło się postępowanie dotyczące wydania pozwolenia na budowę "wewnętrznej instalacji gazu dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce numer 2 w J.", które zostało zakończone decyzją Starosty [...] numer [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. Jednocześnie wskazał, że budynek posiadał już przyłącze gazu, a zatwierdzona dokumentacja zawierała wyłącznie budowę instalacji wewnątrz obiektu. Pismami z dnia 18 maja 2021 r. i 29 czerwca 2021 r. PINB ponownie zwrócił się do P. o przesłanie wszelkiej dokumentacji dotyczącej instalacji gazu na terenie nieruchomości przy ul. [...] i [...]. W dniu 29 czerwca 2021 r. PINB zwrócił się do Starosty [...] o udostępnienie dokumentacji sprzed 1993 r., dotyczącej przyłącza gazowego na terenie nieruchomości przy ul. [...] i [...] ze wskazaniem czy rejestry organu są kompletne. Pismem z dnia 8 lipca 2021 r. P. wyjaśniła, iż pobór paliwa gazowego dla nieruchomości przy ul. [...] odbywa się z przyłącza dla budynku numer [...]. Wskazała, że spółka nie posiada dokumentacji dotyczącej przyłącza gazowego na wskazanych nieruchomościach. W dniu 6 sierpnia 2021 r. PINB otrzymał ze Starostwa [...] informację, iż w stosunku do przedmiotowych nieruchomości odnaleziono dwa wpisy w rejestrze pozwoleń na wykonanie instalacji gazowej oraz zgłoszeń użytkowania instalacji gazowej - wpisy datowane na 15 maja 1991 r. oraz 5 listopada 1991 r. Starosta [...] wyjaśnił, iż można domniemywać, że zostało udzielone pozwolenie na budowę oraz zgłoszenie pozwolenia na użytkowanie wewnętrznej instalacji gazu dla budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Wskazał jednocześnie, iż organ nie dysponuje inną dokumentacją, a rejestry z lat 90-tych XX wieku są sporządzone w sposób lakoniczny i z brakami. Do akt sprawy włączono zawiadomienie Wojewody Śląskiego z dnia 3 sierpnia 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] numer [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu. Decyzją numer [...] z dnia 18 października 2021 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy instalacji gazowej w J. przy ul. [...] na działce numer 1. Wyjaśnił, że w toku postępowania dokonano oceny legalności oraz zgodności z prawem wykonanej instalacji gazowej. Rezultaty postępowania prowadzą do wniosku, iż inwestycja ta została wykonana prawidłowo. Pismem z dnia 21 października 2021 r. skarżący przedstawił szeroko swoje uwagi do sprawy. Wniósł o ponowne zwrócenie się przez PINB do P. celem uzyskania odpowiedzi na zgłoszone wątpliwości w sprawie. Zwrócił w szczególności uwagę na konieczność wystąpienia do gazowni w P. o udzielenie informacji o podstawie prawnej odbioru przyłączania w roku 2017 dla działki numer 3 w J. oraz wniósł o dołączenie do akt sprawy wpisów w rejestrze Starosty [...] z dnia 13 maja 1991 r. oraz dnia 5 listopada 1991 r. Ponadto wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków K. D. oraz R. S. w sprawie budowy i rozbudowy instalacji gazowej wykonanej w 2017 r. dla budynku mieszkalnego numer [...] przy ul. [...]. W odwołaniu od decyzji PINB skarżący wyraził opinię, iż rozstrzygnięcie to wydano z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane (t.j Dz.U z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.- dalej "P.b."). Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił brak przeprowadzenia rzetelnej kontroli, nieuwzględnienie przez PINB pism i wniosków składanych przez skarżącego, wprowadzanie w błąd stron i organu wyższego stopnia, uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, niedołączenie do akt projektu rozbudowy instalacji gazowej z 2017 r., możliwe przekroczenie uprawnień przez A. G. — Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wyłączenie inspektorów i organu od załatwienia tej sprawy. Pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. ŚWINB zwrócił się do Wojewody Śląskiego z prośbą o informację czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] numer [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. zakończone zostało wydaniem prawomocnej decyzji, a jeśli tak - wniósł o jej udostępnienie. Ponadto w dniu 8 grudnia 2021 r. ŚWINB zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji, jakim zmianom ulegała działka numer 2 położona w J. W dniu 27 grudnia 2021 r. otrzymano informację, że działka numer 2 powstała w wyniku podziału działki numer 4 na działki numer 5 i 2. Następnie działki numer 2 i 6 połączono w działkę numer 1. W dniu 7 stycznia 2022 r. ŚWINB otrzymał od Wojewody Śląskiego informację, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] numer [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. jest w toku i nie można obecnie wskazać terminu rozpatrzenia sprawy. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 25 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z zarzutami i twierdzeniami podnoszonymi w odwołaniu, organ odwoławczy zważył, co następuje: PINB za podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 105 § 1 k.p.a., a w myśl przywołanego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wyjaśnił, że decyzja umarzająca nie jest zależna od woli organu, a związana z wystąpieniem określonej przesłanki. którą organ musi wyłącznie stwierdzić i wykazać w decyzji o umorzeniu postępowania. Zwrócił uwagę, iż na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe. jeżeli organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie nie znajduje podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Stwierdził, że decyzja PINB została wydana po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego i dokładnym ustaleniu stanu faktycznego, co prawidłowo doprowadziło organ I instancji do wniosku, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość powodująca konieczność jej umorzenia. Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego w pierwszej kolejności ŚWINB stwierdził, iż w 1991 r. w budynku przy ul. [...] w J. wykonano instalację gazową. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że brak szczegółowej dokumentacji tej inwestycji dowodzi jej nielegalnego wykonania podkreślił, że organ nadzoru budowlanego, by móc prowadzić właściwe postępowanie legalizacyjne lub naprawcze zobowiązany jest do tego, by bez cienia wątpliwości potwierdzić fakt samowoli budowlanej. W ocenie ŚWINB z uwagi na zakaz domniemywania samowoli budowlanej, nie można przyjąć nielegalności wykonanych prac skoro udzielono inwestorowi zgody na rozbudowę instalacji gazowej. Podkreślił dalej, że legitymowanie się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przesądza o legalności wykonanych robót. Podzielił stanowisko organu I instancji, że zakończenie budowy wewnętrznej instalacji gazowej nie jest obwarowane obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Roboty budowlane dotyczące wewnętrznej instalacji gazowej wykonywane na podstawie pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, nie wymagają także dokonania czynności związanych z zawiadomieniem o ich zakończeniu. Kolejno wskazał, że przeprowadzone przez PINB w dniu 28 października 2020 r. czynności kontrolne nie wykazały żadnych nieprawidłowości. Kontrola potwierdziła zgodność inwestycji z udzielonym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym. ŚWINB podkreślił, że roboty budowlane zostały wykonane legalnie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co uniemożliwia prowadzenie wobec nich postępowania legalizacyjnego oraz stwierdzenie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, że zrealizowane prace nie naruszają przepisów oraz ustaleń wynikających z pozwolenia na budowę. wobec czego nie naruszają art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. W ocenie ŚWINB zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy oraz poczynione przez organ ustalenia prowadzą do wniosku, iż w zaistniałej sytuacji nie ma żadnych materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, a postępowanie jest bezprzedmiotowe. Decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość zapadła po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz po należytym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a co za tym idzie jest słusznym i właściwym zakończeniem niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania ŚWINB stwierdził, że nie zasługują one na uznanie. Wskazał, że akta sprawy są kompletne, prawidłowo ponumerowane opisane, zawierają wszystkie elementy konieczne do rozstrzygania w sprawie. Zdaniem ŚWINB PINB wyczerpująco i skrupulatnie odpowiadał na zgłaszane przez strony postępowania wnioski i zastrzeżenia oraz informował o przebiegu postępowania, a podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy oraz wyłączenia od rozpoznania sprawy A. G. podlegały rozpoznaniu w ramach odrębnej procedury. Jednocześnie dodał, że organy administracji publicznej nie są zobligowane do odnoszenia się do wszystkich przedstawionych w toku postępowania dowodów. Z uwagi jednak na toczące się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji gazowej ŚWINB zwrócił uwagę na treść art. 145 k.p.a., regulującego procedurę wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżył decyzje w całości, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy przepisów art. 7-13, art. 24, art. 35 § 1,2,3, art. 61, art. 36, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 1 pkt 1, art. 89 § 1, art. 107 §1 k.p.a. oraz art. 81, art. 84, art. 93 P.b., poprzez nieuwzględnienie między innymi wszystkich wniosków, pism, dowodów wnoszonych przez skarżącego, błędne ustalenie stron postępowania, niezgodnie z prawem stosowanie przepisów P.b. i k.p.a. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcia organów obydwu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto nie został zebrany w sposób wyczerpujący pełny materiał dowodowy i nie zostały ustalone wszystkie istotne okoliczności faktyczne, prawne i proceduralne dla przedmiotowej sprawy. Wniósł o uchylenie w całości decyzji ŚWINB oraz decyzji organu I instancji z powodów wskazanych w skardze oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Nie wyraził zgody na rozpoznanie skargi przez WSA na posiedzeniu niejawnym i w trybie uproszczonym. Nadto wniósł o merytoryczne rozpatrzenie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy nadzoru budowlanego. Wnioskował również: aby WSA w Gliwicach zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w P. z zapytaniem, co było powodem odmowy wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] w sprawie instalacji gazowej: aby WSA w Gliwicach zwrócił się do PINB celem uzyskania odpowiedzi "co było powodem nie uwzględnienia przez organ za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego, właścicielki nieruchomości budynku mieszkalnego K. D. oraz dlaczego w adnotacji brak jest podpisu osoby ją sporządzającej; o ustalenie jednoznaczne przez WSA w Gliwicach i zwrócenie się pismem do P. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w Z. o przesłanie przez spółkę wszelkiej dokumentacji dot. budowy i rozbudowy istniejącej oraz użytkowanej od 90-tych XX w instalacji gazowej a także czy spółka wydała warunki przyłącza w 2017 r. dla istniejącej sieci gazowej dotyczące nowego i dodatkowego przyłącza gazowego; zapoznanie się z pełnym materiałem dowodowym przed rozpoczęciem przewodu sądowego po wpływie akt do Sądu; dołączenie do niniejszej skargi pełnych akt sprawy o sygn. akt II SA/GI 1405/21 wraz z wyrokiem Sądu oraz uzasadnieniem. W uzasadnieniu szeroko przedstawił przebieg postępowania oraz opisał szereg wniosków składanych przez siebie wskazując, że nie zostały one uwzględnione w trakcie postępowania. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie zawiadomił Prokuraturę ale nie został zrozumiany - odmówiono mu udziału prokuratora w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...], jak również wszczęcia dochodzenia w sprawie. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. zakończyło się umorzeniem postępowania przez Wojewodę Śląskiego, wskazana decyzja została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). Natomiast decyzja GINB została zaskarżona jego skargą do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Dodał, że w wyniku wydania decyzji przez Starostę [...] oraz braku kontroli organów nadzoru wykonania obecnego przyłącza instalacji gazowej może dojść do odcięcia skarżącemu i jego rodzinie dostępu do gazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, ocena legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 18 października 2021 r. o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy instalacji gazowej w J. przy ul. [...], działka 1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz.U. z 2021, poz. 735 – dalej "k.p.a."). Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., tj. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania). W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem o charakterze formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że przedmiotem postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego była kwestia oceny legalności budowy instalacji gazowej w J. przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ doszedł do konkluzji, że nie jest w stanie ustalić z całą pewnością, że w niniejszej sprawie doszło do samowoli budowlanej. Inwestor dysponuje decyzją Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2017 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę obejmującą wewnętrzną instalację gazu do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 2 w J. przy ul. [...] nr [...] wraz z projektem. Wskazana decyzja Starosty [...] pozostaje w obrocie prawnym, a zatem organy zasadnie uznały, że roboty budowlane zostały wykonane legalnie. Ponadto czynności kontrole przeprowadzone prze PINB w dniu 28 października 2020 r. nie wykazały żadnych nieprawidłowości. W trakcie postępowania administracyjnego ustalono także, iż ani Starosta [...], ani P. nie dysponują pełną dokumentacją instalacji gazowych, co dotyczy przede wszystkim lat 90-tych XX wieku. Wobec powyższego w ocenie Sądu organy słusznie uznały, że nie można prowadzić w sprawie postępowania legalizacyjnego, a w szczególności tego rodzaju ustaleń nie da się poczynić w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. W konsekwencji, podstawą umorzenia postępowania administracyjnego było zarówno pozostające w obrocie prawnym pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazu oraz brak możliwości poczynienia jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu faktycznego, co z kolei wykluczało możliwość zastosowania instrumentów przewidzianych w przepisach P.b. Zarzuty skargi, koncentrujące się na próbie wykazania braków w zgromadzonym materiale dowodowym, nie zasługiwały na uwzględnienie. Zauważyć należy bowiem, że powołane w skardze przepisy k.p.a. nakładają na organ obowiązek samodzielnego, dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia, natomiast nie kreują po jego stronie powinności do nieograniczonego poszukiwania dowodów na poparcie określonej tezy. W świetle ustaleń organów nie można stwierdzić, że inwestor nielegalnie zbudował instalację gazową we wskazanym budynku. Jakkolwiek słusznie skarżący wskazuje, że istnieją braki w dokumentacji źródłowej jednak nie mogą być one podstawą do stwierdzenia nielegalności budowy. Trudno zarazem, w oparciu o takie podstawy, nakładać na inwestora jakiekolwiek powinności. Obiektywnie rzecz ujmując PINB ujawnił w toku postępowania istnienie przeszkód, które wykluczały wydanie rozstrzygnięcia co do istoty, a wobec tego zasadnie przyjął, że postępowanie należało umorzyć. Końcowo Sąd wyjaśnia, że w świetle brzmienia art. 106 § 3 p.p.s.a, zgodnie z którym – sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie – Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu stanowi wyjątkową sytuację niezbędną do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W świetle natomiast przedstawionych wcześniej wyjaśnień Sądu, w niniejszej sprawie takie wątpliwości nie występowały. Wnioskowane przez skarżącego akta sprawy rozpoznawanej przez WSA w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 1405/21 nie mogły stanowić dowodu uzupełniającego z dokumentu, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto, tut. Sąd nie jest właściwy do rozstrzygania o zasadności i słuszności działania innych organów w tym Prokuratury, czy też oceniania innych odrębnych postępowań, zarówno administracyjnych, jak i sądowych. Skoro wszystkie zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a kontrola przeprowadzona z urzędu nie wykazała uchybień przepisom prawa materialnego ani przepisom postępowania - skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło