II SA/Gl 444/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-09-24

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, mogli skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, ponieważ projektowana inwestycja, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, nie naruszała przepisów techniczno-budowlanych ani nie ograniczała w sposób uzasadniony ich interesów prawnych. W związku z tym, brak przymiotu strony wykluczał możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkowało oddaleniem skarg. Sąd podkreślił, że ocena statusu strony następuje na podstawie stanu projektowanego, a nie zrealizowanego obiektu, a ewentualne naruszenia warunków pozwolenia należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący H. K., S. K. i M. Ż.-W. domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę szklarni, w wyniku wznowienia postępowania. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, a także że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania. Skarżący podnosili m.in. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów technicznych, wpływu inwestycji na ich nieruchomości, samowolnego rozpoczęcia budowy i wycinki drzew. Sąd administracyjny oddalił skargi, podzielając stanowisko organów co do braku przymiotu strony skarżących w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skarg H. i S. K. i M. Ż.-W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargi. Decyzją Starosty B. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono T. M. pozwolenia na budowę szklarni (blok nr 1 i 2) na działkach nr [...],[...],[...],[...] k.m. [...], położonych w S.. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym z up. Starosty B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, wznowiono na żądanie H. K. i S. K. postępowanie, zakończone powyższą decyzją ostateczną. Po rozpoznaniu sprawy wznowieniowej decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta B. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w toku niniejszego postępowania rozpoznano również wniosek M. Ż.-W., kwestionującej powyższą decyzję ostateczną. Odwołując się do wyniku oględzin nieruchomości, organ I instancji ustalił, że kwestionowaną inwestycję zrealizowaną na działce nr [...], usytuowano ok. 5 m od jej granicy, a od działek wnioskodawców oddziela ją ponadto działka nr [...] o szerokości 3 m. Od zachodnich ścian budynków mieszkalnych usytuowanych przy ul. A w S., inwestycję dzieli zatem odległość wynosząca ok. 15 m. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że przedmiotowa inwestycja nie może negatywnie oddziaływać na działki nr [...],[...] (H. i S. K.) oraz nr [...] (M. Ż.-W.). Stąd też w ocenie organu, właściciele sąsiadujących nieruchomości nie mają przymiotu strony w postępowaniu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – przy zastosowaniu rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Nadto, zdaniem organu, zgłoszone przez nich zarzuty nie dają podstaw do uchylenia decyzji z innych przyczyn, wskazanych w art. 145 kpa. Obecnie nie sposób bowiem zweryfikować zarzutu naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). W świetle twierdzeń M.Ż.-W., inwestor wiosną 2004 r. rozpoczął jednak tylko prace przygotowawcze (karczowanie terenu). Tymczasem działka nr [...] nie jest i nigdy nie była lasem zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 ze zm.). Realizacja inwestycji z uwagi na jej charakter i przeznaczenie, nie wymagała również zmiany sposobu użytkowania tej działki, oznaczonej w ewidencji gruntów symbolami [...] i [...]. Decyzję o pozwoleniu na budowę podjęto też w oparciu o prawomocną decyzję Wójta P. o warunkach zabudowy, wydaną po wymaganych uzgodnieniach. Stąd niezależnie od faktu, że żaden z wnioskodawców nie legitymuje się przymiotem strony w sprawie pozwolenia na budowę, zdaniem organu, brak podstaw do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym. W odwołaniu od decyzji H. K. i S. K. zarzucili w pierwszym rzędzie "antydatowanie" decyzji z dnia [...] r., która ich zdaniem pojawiła się dopiero w [...] 2006 r., co wynika z ich korespondencji z organami. Odwołujący się zanegowali też stanowisko organu o braku przymiotu strony, podnosząc że w wyniku podwyższenia terenu działki nr [...] o 1,5 m na obszarze kilku hektarów, uniemożliwiono naturalny odpływ wody z ich działek, co grozi ich podtopieniem, a czym naruszono § 29 rozp. w sprawie warunków technicznych. Inwestor pobudował też w granicy płot betonowy o wysokości 2,5 m. Wreszcie, są współwłaścicielami działki nr [...], będącej drogą wewnętrzną i bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], co przesądziło o ich statusie strony na etapie postępowania w sprawie warunków zabudowy. Odwołujący się podtrzymali też zarzut, iż inwestycję na tej działce rozpoczęto nielegalnie i w tej sprawie interweniowali już pismem z dnia [...] 2004 r. Ich zdaniem, inwestor nie jest właścicielem terenu objętego pozwoleniem, nie uzyskała też waloru ostateczności decyzja o warunkach zabudowy, gdyż do tej pory nie rozpoznano ich odwołania. Nadto, teren stanowił las, który wykarczowano, co wymagało raportu oddziaływania na środowisko i zgody ministra ochrony środowiska przy czym teren w studium inwentaryzowano jako las ekologiczny. Taki stan rzeczy odwołujący się udokumentowali materiałem fotograficznym. Natomiast M. Ż.-W. wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji zanegowała jego ustalenia faktyczne, podnosząc iż działka A oddalona jest od granicy jej działki od 3 do 5 m pasem ziemi i odgrodzona betonowym płotem. Zatem oddziaływanie szklarni ze względu na niewielką odległość, jest niezaprzeczalne m.in. ze względu na silne nasłonecznienie tafli szklanej pokrywającej metalową konstrukcję. Odwołująca się podtrzymała nadto zarzut samowolnego rozpoczęcia budowy przed udzieleniem pozwolenia i bezprawnego wykarczowania istniejącego lasu. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], odwołań nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ocena prawidłowości wydanej decyzji na podstawie akt sprawy, a nie na podstawie stanu inwestycji już po zrealizowaniu. Tymczasem analiza zatwierdzonego projektu zagospodarowania oraz projektu budowlanego, nie wykazała naruszenia przepisów warunków technicznych, a ponadto, przepisy te nie regulują kwestii związanych z efektem odbicia światła, czy nagrzewania od powierzchni obiektów budowlanych. W szczególności, organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia § 29 rozp. MI w sprawie warunków technicznych. W przedmiotowej sprawie nie nastąpiła bowiem zmiana spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren drogi i działek skarżących, tylko uniemożliwienie spływu na teren inwestora. Rozwiązaniem zaistniałego problemu powinno być wykonanie kanalizacji deszczowej. Zdaniem organu II instancji, również z tytułu współwłasności działki drogowej nr [...], nie wynika przymiot strony z uwagi na brak oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 i art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego. Wreszcie, zdaniem organu, zarzuty dotyczące samowoli budowlanej winny być skierowane do organów nadzoru budowlanego, zaś kontrola decyzji o warunkach zabudowy należy do SKO, a z uwagi na zrealizowanie inwestycji i niemożność wykazania stanu faktycznego przed rozpoczęciem budowy, nie ma obecnie możliwości weryfikacji zarzutów dotyczących konieczności uzyskania stosownych pozwoleń na wycinkę drzew i krzewów w trybie ustawy – Prawo ochrony przyrody. Z tych też względów wniesionych odwołań nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego H. K. i S. K. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, podjętych w trybie wznowieniowym, zarzucając że Wojewoda nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu kwestii, a mianowicie sfałszowania daty decyzji o pozwoleniu na budowę, faktu udzielenia pozwolenia osobie, nie będącej właścicielem terenu, braku reakcji Starosty na popełnienie samowoli budowlanej, zgłoszonej w piśmie z dnia [...] 2004 r. a także samowolnego zrealizowania nasypu. Ich zdaniem, dowodem na ustalenie terminu wykonania robót budowlanych winny być faktury. Skarżący zanegowali też prawidłowość stanowiska organu odwoławczego o braku przymiotu strony, podnosząc, że organ ten nie uwzględnił przepisów z zakresu ochrony środowiska i dowolnie zinterpretował przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wreszcie, skarżący ponowili argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Analogiczne zarzuty i argumentację podniosła we wniesionej odrębnie skardze M. Ż.-W., domagając się nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie obydwu skarg, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W kolejnych pismach procesowych skarżący S. K. zarzucił nierówne traktowanie stron przez organ I instancji i wniósł o uchylenie również decyzji Starosty B. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...]. Jego zdaniem, nielegalne roboty prowadzono na obszarze, objętym zarówno decyzją z dnia [...] r., jak i decyzją z dnia [...] r. i obydwie decyzje wydane były w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] r. Nadto, decyzja z dnia [...] r. dotyczyła drogi [...], będącej alternatywnym dojazdem do ich działek i mającą połączenie z drogą B. Po zabudowaniu działki [...], zostali zaś pozbawieni wyjazdu z drogi B. W tej sytuacji skarżący podniósł, że przysługiwał im przymiot strony również w sprawie, zakończonej decyzją z dnia [...] r. Skargi połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2007 r. (k. [...] akt sądowych). W toku rozprawy sądowej skarżący powołał się na fakt naruszenia § 29 warunków technicznych..., co uzasadnia ich przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a także wskazał, że prawomocnym wyrokiem sądowym przyznano im odszkodowanie z art. 63 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei skarżąca M.Ż.-W. wyjaśniła, że przed organami nadzoru budowlanego toczy się postępowanie w sprawie nielegalnego nasypu na działce inwestora. Rozpoznając obydwie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie są uzasadnione. Zgodnie z art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, następuje jednak tylko na żądanie strony. Nadto, zgodnie z art. 149 § 1 kpa, dopiero wydanie postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. O ile po przeprowadzeniu takiego postępowania, właściwy organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 kpa, czyli nie stwierdzi wymienionych w tym przepisie przesłanek wznowieniowych, wówczas wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji, objętej żądaniem wznowienia postępowania (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Regulacja ta oznacza, że w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania, określonego w art. 149 § 2 kpa, właściwy organ ustali, że podanie o wznowienie nie pochodzi od strony postępowania, wówczas wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, nie badając, czy występują inne (poza przypadkiem z art. 145 § 1 pkt 4 kpa), podstawy wznowienia. O ile zaś organ dopatrzy się wadliwości decyzji, które uzasadniają wznowienie postępowania z urzędu, winien wszcząć kolejne postępowanie nadzwyczajne z urzędu i prowadzić je z udziałem stron. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. na żądanie H. K. i S. K.. Nie wydał natomiast odrębnego postanowienia w sprawie podania M. Ż.-W., aczkolwiek z uzasadnienia decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej wynika, że rozpoznał także jej żądanie wznowienia postępowania. Pomimo odmowy przyznania statusu strony wszystkim tym osobom, organy obydwu instancji w motywach decyzji odniosły się jednak do kwestii braku wszelkich podstaw wznowieniowych. W ocenie sądu administracyjnego, takie działanie organów niewątpliwie było wadliwe, ale nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo bowiem organy administracji odmówiły skarżącym przymiotu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, zakończonym ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] r. Z mocy art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 118 ze zm.), stronami w takim postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez taki obszar należy zaś rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Jak wyjaśniono w literaturze, za taki obszar należy uznać teren określany dla projektowanego obiektu w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Do organów administracji architektoniczno-budowlanej należy w każdym wypadku zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron tego postępowania. Podmioty, sąsiadujące z projektowaną budową, by uzyskać status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, muszą zatem wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie określonego obiektu budowlanego (vide: M.Laskowska "Ochrona interesów sąsiadów w procesie budowlanym po nowelizacji", Samorząd Terytorialny 2004/5/37). Stąd też wskazać przyjdzie, iż ocena statusu strony następuje przy uwzględnieniu stanu projektowanego inwestycji, a nie w oparciu o stan faktyczny, który został zrealizowany przez inwestora (w niniejszej sprawie – T. M.) poza zakresem udzielonego pozwolenia na budowę. Taki pogląd został trafnie zaprezentowany przez organ odwoławczy, aczkolwiek z naruszeniem wymogów należytego uzasadnienia decyzji z art. 107 § 3 kpa, organ ten w motywach zaskarżonego aktu nie poczynił ustaleń co do zakresu rzeczowego inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. Jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem w aktach postępowania administracyjnego znajduje się projekt budowlany z [...] 2004 r. zatwierdzony powyższą decyzją. Stąd też w oparciu o przedstawione akta sąd administracyjny ustalił, że projekt budowy zespołu szklarni, etap II – blok 1 i 2, przewidzianej na działkach nr geod. [...], [...], F, G k.m. [...], położonych w S. przy ul. A, określał zakres rzeczowy inwestycji o pow. [...] m2 jako [...] naw o wymiarach [...] x [...]m – jako konstrukcję szklarni przeznaczoną pod uprawę pomidorów. Opis konstrukcyjny przewidywał wysokość obiektu do rynny 5,50 m, a od poziomu terenu do górnej krawędzi kalenicy – 7,5 m. Odprowadzenie wód deszczowych zaprojektowano poprzez istniejącą sieć kanalizacji deszczowej do zbiornika deszczowego, znajdującego się na terenie zakładu. Wreszcie, gdy idzie o zaprojektowaną odległość obiektu (wschodniej części bloku 1 i 2) od granicy z działką nr [...] (drogą dojazdową, będącą współwłasnością skarżących), przewidziano, że będzie ona wynosiła 12 m (vide: str. [...] projektu). Taką odległość od granicy z działką drogową B, naniesiono też na planie zagospodarowania terenu dla całej inwestycji (zmiany projektanta dokonane w [...] 2004 r.). Co więcej, powyższy projekt budowlany nie przewidywał podwyższenia terenu inwestora, ani realizacji ogrodzenia. Decyzja z dnia [...] r. o zatwierdzeniu powyższego projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, dotyczyła jedynie budowy szklarni, oznaczonych w projekcie jako blok 1 i 2. W decyzji tej stwierdzono w oparciu o projekt, że obszar oddziaływania obiektu nie wykracza poza granice nieruchomości, objęte inwestycją. Mając na uwadze tak zaprojektowany zakres rzeczowy inwestycji, a więc wysokość obiektu, przewidywaną odległość od działki nr [...] (wynoszącą 12 m), a przede wszystkim fakt, iż projekt budowlany i udzielone decyzją z dnia [...] r. pozwolenie, nie obejmowało ogrodzenia, ani robót ziemnych w postaci podwyższenia terenu inwestycji (wykonania nasypu od strony działek skarżących), skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd organu odwoławczego, iż skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu, zakończonym powyższą decyzją ostateczną, a tym samym nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Mianowicie, z żadnych powszechnie obowiązujących przepisów, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych do innych obiektów i granic nieruchomości (np. przepisów przeciwpożarowych, przepisów z zakresu ochrony środowiska, warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, itp.), nie wynikają z ograniczenia w zagospodarowaniu (w tym zabudowie) sąsiednich nieruchomości. W szczególności, nie ma żadnych ograniczeń w użytkowaniu działki drogowej nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką, objętą sporną inwestycją. Działka ta, stanowiąca współwłasność m.in. skarżących, stanowi bowiem dojazd do drogi publicznej i z uwagi na wymiary (3 – 5 m), nie może służyć do zabudowy. Projektowana inwestycja w odległości 12 m od granicy z tą działką w żaden sposób nie ogranicza korzystania z niej jako drogi dojazdowej. Podobnie, z uwagi na wysokość obiektu (7,5) i zaprojektowaną odległość, inwestycja, obejmująca realizację bloku 1 i 2 szklarni o pow. [...] m2, nie może w świetle powszechnie obowiązujących przepisów, ograniczać prawa własności działek skarżących, położonych za działką nr [...] i zabudowanych budynkami mieszkalnymi. Skoro projektowana inwestycja nie obejmowała realizacji ogrodzenia i podwyższenia terenu, skarżący nie mogą wywodzić przymiotu strony w sprawie o pozwolenie na budowę z treści § 29 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wprowadzającego zakaz dokonywania zmiany naturalnego spływu wód w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Wskazać też przyjdzie, iż zasięg zagrożeń i uciążliwości, określonych w przepisach odrębnych, których występowanie ogranicza zabudowę mieszkaniową, w świetle § 11 ust. 2 cyt. rozp., obejmuje w szczególności: 1) szkodliwe projektowanie i oddziaływanie pól elektromagnetycznych, 2) hałas i drgania (wibracje), 3) zanieczyszczenie powietrza, 4) zanieczyszczenie gruntu i wód, 5) powodzie i zalewanie wodami opadowymi, 6) osuwiska gruntu, lawiny skalne i śnieżne, 7) szkody spowodowane działalnością górniczą. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy zaś budować zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze jego oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym dostępu do drogi publicznej. Tymczasem projektowana szklarnia (blok 1 i 2), nie może powodować tego rodzaju uciążliwości. Wreszcie, ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości sąsiednich nie wynikają z przepisów rozp. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877). Gdy zaś idzie o zarzut, iż z uwagi na konstrukcję obiektu doszło do podwyższenia temperatury na działkach sąsiednich, podzielić należy pogląd organu odwoławczego, iż kwestia nagrzewania od powierzchni obiektów budowlanych, nie jest uregulowana przepisami techniczno-budowlanymi. Istotna w niniejszej sprawie jest również okoliczność, że tego rodzaju uciążliwość jest podnoszona przez skarżących w aspekcie stanu inwestycji już po jej zrealizowaniu i to z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę. Mianowicie jak wynika z ustaleń organu I instancji, sporną szklarnię zrealizowano w odległości 5 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] – zamiast projektowanej odległości wynoszącej 12 m. Jednakże odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, a więc stan faktyczny inwestycji po jej zrealizowaniu, nie ma żadnego znaczenia dla oceny statusu strony postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Ocena skutków naruszenia warunków pozwolenia na budowę należy zaś do organów nadzoru budowlanego, podobnie jak i sprawa legalności realizacji ogrodzenia i podwyższenia terenu inwestycji – jako robót zrealizowanych poza zakresem udzielonego pozwolenia na budowę. Wreszcie, zdaniem sądu administracyjnego, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, iż skarżący brali udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), nie zawiera analogicznej regulacji, jak art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis zawęża krąg stron w sprawie pozwolenia na budowę w porównaniu z treścią art. 28 kpa. Przyznanie skarżącym odszkodowania na podstawie art. 63 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. na podstawie orzeczeń sądu powszechnego, nie może zatem przesądzać o przysługiwaniu im przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę, w którym uwzględniono fakt wydania decyzji o warunkach zabudowy, skutkujący uwzględnieniem roszczeń cywilnoprawnych. Podobnie, "widok z okna", nie podlega ochronie na gruncie prawa budowlanego, zaś pozwoleniem na budowę nie zezwolono na wycinkę drzew i z tego faktu nie wynika żadne ograniczenie w użytkowaniu działek skarżących. W konsekwencji, skoro skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie byli oni legitymowani do złożenia podania o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. Brak przymiotu strony oznaczał zaś, że decyzja ta nie była obarczona wadliwością z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w postaci pozbawienia strony gwarancji procesowych. Skutkiem takiego ustalenia winno być zaś wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej – bez badania, czy w sprawie występują inne przesłanki wznowieniowe. Stąd też stwierdzenie przez sąd administracyjny, iż podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie pochodziły od strony, musiało skutkować oddaleniem obydwu skarg na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pozostałe zarzuty skarżących, wskazujących na istnienie innych wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogły być w takiej sytuacji przedmiotem rozważań sądu administracyjnego. Ochrona obiektywnie pojętego porządku prawnego przy wydaniu decyzji administracyjnych należy bowiem do prokuratora, a ponadto, organ administracji winien z urzędu wszcząć postępowanie nadzwyczajne – poza przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zwłaszcza o ile w postępowaniu karnym zostanie stwierdzony fakt popełnienia przestępstwa przy wydaniu decyzji z dnia [...] r. Ustalenie takiego stanu, a więc "antydatowania" decyzji, złożenia przez inwestora fałszywego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowiącej w istocie własność innych osób, nie należy jednak w żadnym wypadku do właściwości sądu administracyjnego, który sprawuje sądową kontrolę decyzji na podstawie skargi, wniesionej przez uprawniony podmiot (art. 50 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W obowiązującym stanie prawnym sąd administracyjny działa bowiem na zasadzie skargowości, a jedynie przysługiwanie legitymacji czynnej obliguje do badania zgodności decyzji z prawem. Uwzględnienie skargi następuje zaś w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszenia przez organy administracji reguł procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 tej ustawy). Wreszcie, odnosząc się do żądania skarżącego uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] r., która nie była objęta postępowaniem wznowieniowym, zakończonym zaskarżoną decyzją Wojewody, wyjaśnić przyjdzie, iż decyzja ta nie została podjęta w granicach danej sprawy i w żadnym wypadku nie mogła być przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w świetle art. 135 cyt. ustawy. Okoliczność, że w oparciu o decyzję z dnia [...] r. skarżący zostali pobawieni dostępu do drogi publicznej wskutek zabudowy działki nr [...], stanowiącej alternatywny dojazd do ich nieruchomości, nie ma zaś znaczenia dla oceny ich statusu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] r. Zgodnie z planem zagospodarowania terenu i zakresem udzielonego pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję z dnia [...] r., na działce nr [...] – w takiej części, w jakiej przylega do działki drogowej nr [...], nie zaprojektowano żadnych obiektów. Niezależnie od tego godzi się podnieść, że w ramach sprawy o pozwolenie na budowę, w którym zapadła decyzja, objęta postępowaniem wznowieniowym, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie był władny do ustalenia służebności drogowej na rzecz skarżących, którzy nie powołali się na jakikolwiek tytuł prawny do działek, objętych decyzją z dnia [...] r. Nadto, odnosząc się do żądania skarżących w zakresie powtórzenia rozprawy sądowej, wyjaśnić przyjdzie, iż wniosek ten nie mógł odnieść skutku. Jego złożenie nastąpiło już po zamknięciu rozprawy i nie wskazano w nim żadnych istotnych okoliczności, które ujawniłyby się dopiero po jej zamknięciu (art. 133 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych wszystkich względów skargi nie mogły odnieść skutku, jako że podniesione przez skarżących okoliczności nie miały znaczenia dla oceny statusu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło