II SA/Gl 446/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-07-22

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Andrzej Matan, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, dotyczące wstrzymania robót budowlanych i nakazu przedłożenia dokumentów, podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia?
Ratio decidendi
Ustawodawca w Prawie budowlanym nie przewidział odrębnego środka zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy. W związku z tym organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżących. Zgodnie z art. 142 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji może być przedmiotem kontroli sądowej łącznie z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji, wydanej jako konsekwencja tego postanowienia.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wstrzymanie robót budowlanych i przedłożenie dokumentów. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie, domagając się zalegalizowania budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wskazując, że nie przysługuje ono na postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Skarżący zaskarżyli postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się zalegalizowania robót i stwierdzenia zasiedzenia działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D. K., H. A. i K. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie obowiązku przedłożenia dokumentów w sprawie legalności robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), postanowieniem z dnia [...] r. nakazał I. H. wstrzymanie robót budowlanych, polegających na budowie budynku gospodarczego oraz przedłożenie w terminie 30 dni określonych dokumentów . Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący D. K., H. A. i K. A., domagając się zalegalizowania przedmiotowego budynku na użytkowanej przez nich działce. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa, stwierdzili niedopuszczalność zażalenia. W motywach organ wyjaśnił, że na postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie przysługuje zażalenie. Tego rodzaju środek zaskarżenia przysługuje zaś wyłącznie w przypadkach wymienionych w art. 141 § 1 kpa. Stąd też organ odwoławczy uznał, że jest nieuprawniony do merytorycznej oceny sprawy. W skardze do sądu administracyjnego skarżący ponowili dotychczasową argumentację, domagając się zalegalizowania robót budowlanych oraz stwierdzenia zasiedzenia przez nich przedmiotowej działki. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej mogło być wyłącznie zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności wniesionego przez skarżących zażalenia na postanowienie organu I instancji, podjęte w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej. Postanowienie organu odwoławczego nie narusza zaś prawa. Prawidłowo bowiem stwierdził organ w motywach zaskarżonego postanowienia, że ustawodawca w tym przypadku nie przewidział odrębnego środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Prawo budowlane wymienia taksatywnie przypadki, gdy na wydane w toku postępowania postanowienie przysługuje zażalenie, np. art. 50 ust. 5 ustawy. Skoro takiej regulacji nie zawiera przepis art. 48 ustawy, wykładnia systemowa wewnętrzna w zestawieniu z treścią art. 141 § 1 kpa, prowadzi do oczywistego wniosku, że w niniejszej sprawie nie przysługuje zażalenie. Zatem organ odwoławczy zobligowany był do stwierdzenia w trybie art. 134 w zw. z art. 144 kpa, niedopuszczalności wniesionego przez skarżących środka zaskarżenia. Takie też prawidłowe pouczenie zostało zawarte w postanowieniu organu I instancji o wstrzymaniu robót budowlanych. Wyjaśnić też należy, że nie oznacza to pozbawienia stron ochrony prawnej. Z mocy art. 142 kpa, zaskarżone postanowienie organu I instancji możliwe jest jednak łącznie z odwołaniem od decyzji organu I instancji, wydanej jako konsekwencja tego postanowienia. Postanowienie organu I instancji zmierza też do legalizacji przedmiotowego obiektu. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej składa się jednak z szeregu etapów. Organ odwoławczy nie był też uprawniony do merytorycznej zasadności postanowienia PINB z dnia [...] r., skoro zażalenie nie przysługiwało. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze do sądu wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu oraz stwierdzenia zasiedzenia przez skarżących działki, na której jest posadowiony, wyjaśnić należy, że żądania te nie mieszczą się uprawnieniach sądu administracyjnego. Sąd bada jedynie zgodność z prawem zaskarżonych aktów z zakresu administracji publicznej. Sprawa o zasiedzenie ma charakter cywilnoprawny i należy do drogi postępowania przed sądem powszechnym. Wymaga to złożenia wniosku o zasiedzenie do właściwego sądu powszechnego. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia art. 134 w zw. z art. 144 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 113 pkt 3 i art. 120 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło