II SA/Gl 447/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Pismem z dnia 8 czerwca 201 r. K. M. wniósł o rejestrację samochodu osobowego marki [...] o numerze identyfikacyjnym [...], dołączając dokumenty w postaci umowy kupna sprzedaży, aktu poświadczenia dziedziczenia, karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137) dokonał rejestracji tego samochodu, wydając dowód rejestracyjny serii i numer [...], tablice rejestracyjne numer [...] oraz nalepki kontrolnej [...] i karty pojazdu seria i numer [...]. W dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego w G. wpłynęło pismo Prezydenta Miasta L. informujące o wydaniu w dniu [...] r. decyzji nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...] (obecny numer rejestracyjny [...]). W związku z powyższym Starosta [...] postanowieniami z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r. w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz E. G. oraz postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r. w sprawie rejestracji tegoż pojazdu na rzecz K. M. Następnie decyzją z [...] r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 72 ust. 1 i art. 73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym uchylił własną decyzję z dnia [...] r. w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i odmówił dokonania jego rejestracji na wniosek E. G. Z kolei decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 72 ust. 1 i art. 73 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym Starosta [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] r. i odmówił rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na wniosek K. M. W uzasadnieniu tej ostatniej decyzji podał, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta L. uchylił własną decyzję o rejestracji tego samochodu na rzecz J. F. i odmówił zarejestrowania tego pojazdu. Decyzja ta stała się z dniem [...] r. ostateczna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. W związku z powyższym zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. Zgodnie z art. 72 i art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje starosta na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu (tj. faktury, umowy kupna/ sprzedaży, umowy darowizny). W przedmiotowej sprawie decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. została wydana w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu, która została uchylona decyzją z dnia [...] r. w trybie art. 145 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stała się ona ostateczna w dniu [...] r. W tych okolicznościach pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w oparciu o decyzję uchyloną, stanowiłoby poważną szkodę dla interesu społecznego. Konsekwencją wydania decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. o uchyleniu rejestracji i odmowie rejestracji pojazdu osobowego marki [...] było uchylenie decyzji Starosty [...] o rejestracji przedmiotowego pojazdu oraz odmowa zarejestrowania na rzecz E. G. Tym samym przedłożone do wniosku o rejestrację przez K. M. załączniki tj. dowód rejestracyjny serii [...] wydany przez Starostę [...] oraz karta pojazdu serii [...] wydana przez Prezydenta Miasta L. zostały wycofane z obiegu prawnego. W rezultacie zasadnym jest uchylenie przedmiotowej decyzji o rejestracji pojazdu wydanej w oparciu o wymienione powyżej decyzje. Nadto w toku postępowania nie ujawniono istnienia dowodów, które w sposób jednoznaczny określałyby do kogo należy prawo własności pojazdu będącego przedmiotowej postępowania. Pismem z dnia 7 listopada 2016 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył, reprezentowany przez pełnomocnika, K. M. Wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co skutkowało błędnym ustaleniem, że brak jest dowodów, które w sposób jednoznaczny określałyby do kogo należy prawo własności pojazdu będącego przedmiotem postępowania, a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz art. 151 §1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie, iż zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podkreślono w pierwszej kolejności, że skoro organ odwołał się do przesłanki oparcia się na fałszywych dowodach, to sfałszowanie dowodu powinno zostać potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Stwierdził, że rejestracja pojazdu odbywa się na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. W toku postępowania rejestracyjnego odwołujący przedstawił zaś szereg dokumentów potwierdzających jego prawo własności. Żaden z tych dokumentów nie został sfałszowany. Zatem przestawił on niewątpliwe dowody własności przedmiotowego pojazdu. Stąd też organ w toku postępowania winien rozstrzygnąć na korzyść strony, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzja administracyjna ostateczna ma charakter trwały, a jej weryfikacja jest możliwa tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w Kodeksie oraz przepisach szczególnych, m.in. w trybie określonym w art. 145 § 1, przy braku przesłanek negatywnych wskazanych w art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji potwierdził przesłankę wydania decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione czyli przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Chodzi zatem o sytuację, w której decyzja oparta została na kompletnym rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, a rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. Uchylenie lub zmiana podstawy prawnej musi wywrzeć wpływ na moc obowiązującą decyzji i doprowadzić do rozstrzygnięcia w nowych warunkach prawnych . Zdaniem organu odwoławczego w sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...]. Wyeliminowana z obrotu prawnego kwestionowaną decyzją z dnia [...] r. decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. (dot. rejestracji pojazdu na rzecz K. M.) wydana bowiem została na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu [...] na rzecz E. G., która została następnie uchylona decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. z uwagi na decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., uchylającą własną decyzję o rejestracji tego pojazdu na rzecz J. F. Wyeliminowana decyzja z dnia [...] r. była podstawą wydania decyzji o zrejestrowaniu przedmiotowego pojazdu na rzecz K. M. W ocenie organu decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz K. M. była decyzją zależną od decyzji w przedmiocie zarejestrowania tego pojazdu na rzecz E. G., czerpiąc z niej wiedzę o stosunkach prawnych i faktycznych. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie dokumentów ściśle wymienionych w tym przepisie, w tym m.in. dowodu własności lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, zaświadczeniu o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, dowodu rejestracyjnego itp. Wobec powyższego, organ stwierdził, iż ujawnione okoliczności faktyczne uzasadniają konieczność uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu. Wskazał, że kolejna decyzja o rejestracji pojazdu jest konsekwencją poprzedniej, skoro pojazd nie jest samochodem nowym. Związek pomiędzy tymi decyzjami jest oczywisty, jedna stanowi podstawę dla drugiej i ma w niej uzasadnienie. Dla skutecznej rejestracji pojazdu konieczne jest przedłożenie m.in. oryginału dowodu rejestracyjnego, co jest ustawowym wymogiem. W ocenie Kolegium ujawnione okoliczności faktyczne, jak również brak możliwości przedstawienia niekwestionowanego dokumentu własności pojazdu, uzasadniają odmowę zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na rzecz strony postępowania. Jednocześnie w ocenie Kolegium, nie wystąpiły w sprawie przesłanki z art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego złożył K. M. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy; - art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie, iż zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania; - art. 138 § 2 w związku z art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie, prowadzące do zaniechania uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, a także naruszenie przepisów prawa materialnego , tj. -art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co skutkowało błędnym ustaleniem, że brak jest dowodów, które w sposób jednoznaczny określałyby do kogo należy prawo własności pojazdu będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył co do zasady argumentację zaprezentowaną już w odwołaniu. Podniósł, iż wnosi o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. sygn. akt [...] o ustalenie prawa własności przedmiotowego pojazdu, które będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Notatką z dnia 6 września 2017 r. potwierdzono, iż wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] jest prawomocny od dnia [...] r. Potwierdził to także skarżący. . Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn . Dz.U. z 2016 r. , poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, iż decyzje organów obu instancji, nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Trzeba jednak wyraźnie wskazać, że w dacie orzekania przez organy w sprawie, kwestionowane decyzje były prawidłowe i korzystały z mocy obowiązującej. Jednak wskutek wniesienia do sądu powództwa o ustalenie prawa własności samochodu osobowego marki [...] posiadającego numer identyfikacyjny [...] i numer rejestracyjny [...], a w szczególności wobec wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] ustalającego, że "powód K. M. jest właścicielem ruchomości: samochodu osobowego marki [...] posiadającego numer identyfikacyjny [...], rok produkcji 2010 i o numerze rejestracyjnym [...], od dnia [...] r.", sytuacja uległa diametralnej zmianie i z to w sposób mający wpływ dla tego postępowania. Stwierdzić bowiem należy, iż w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika natomiast z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenie naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stanowi obligatoryjną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części. W doktrynie wskazuje się na podział przesłanek wznowienia na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (prawa procesowego) i na przesłanki, którym nie da się przypisać tej cechy. Uznaje się przy tym, że tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup przesłanek stanowi podstawę dla uchylenia decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym. (vide: J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, OSP z 2000 r., nr 1, poz. 16). Wyżej wskazano, iż sądowa kontrola legalności decyzji sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu, jednak naprowadzone okoliczności przesądzają o wiążącej podstawie wznowienia postępowania i tym samym skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej. Skoro w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., ustalono, że K. M. jest właścicielem przedmiotowego samochodu osobowego od dnia [...] r., to tym samym nie mogło pozostać to bez wpływu na ocenę legalności decyzji o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Wyrok ten bowiem jednoznacznie przesądza o własności przedmiotowego pojazdu. Chociaż o okolicznościach będących podstawą wymienionego powyższej rozstrzygnięcia orzekające w sprawie organy wiedziały w dacie orzekania, ale dopiero wymieniony wyrok Sądu Rejonowego w G., okoliczności te w sposób bezsporny potwierdził. Nie mogły tego uczynić same organy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości na podstawie art. 206 cytowanej ustawy, wobec ustalenia, iż w dacie orzekania przez organy w sprawie, kwestionowane decyzje były prawidłowe. Ponownie rozpoznając sprawę należy w pierwszym rzędzie uwzględnić zmianę sytuacji faktycznej i prawnej związanej z potwierdzeniem, wymienionym powyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w G., prawa własności przedmiotowego samochodu osobowego przez skarżącego i z uwzględnieniem tego faktu podjęcie stosownych rozstrzygnięć.