II SA/Gl 45/04

Dnia 20 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Bogucka Stanisław Nitecki Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 roku sprawy ze skargi M.G. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z zm.) nakazał M. G. dokonać rozbiórki szopy zlokalizowanej na działkach nr [...] oraz [...] w K., dobudowanej do budynku gospodarczego. Podstawą faktyczną decyzji było ustalenie – w następstwie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] – iż inwestorka do istniejącego od wielu lat budynku gospodarczego dobudowała szopę o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym krytym eternitem. Obiekt ten nie został połączony trwale z gruntem, a jego wymiary wynoszą 6,95 x 2,55 m; wysokość jest zmienna od 2,50 – 3,50 m. W trakcie oględzin wewnątrz szopy znajdował się traktor, grabie, łańcuchy, deski itp. Co do daty wykonania obiektu między stronami postępowania to jest wnioskodawcami K. i B. G., a inwestorką M.G. istnieją rozbieżności. W/g wnioskodawców obiekt został wykonany w [...] a w/g inwestorki w [...]. Inwestorka twierdziła, że sporny obiekt wykonała w oparciu o zgłoszenie z [...]. Jednakże na piśmie tym "zgłoszeniu" Urząd Gminy w J. potwierdził jedynie autentyczność podpisu, a brak jest daty wpływu tego zgłoszenia do Urzędu. Ponieważ Urząd w J. poinformował, iż nie posiada żadnych dokumentów dotyczących zgłoszenia z dnia [...] organ orzekający uznał, że M. G. nie dokonała skutecznego zgłoszenia. Oznacza to, że przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, jest to bowiem obiekt o powierzchni do 35 m2, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, a więc jego realizacja wymagała zgłoszenia. Jego legalizacja jest niemożliwa bowiem przedmiotowa szopa w znacznej części została wybudowana na działce nr [...] nie należącej do inwestora (co ustalono w oparciu o projekt zagospodarowania działki sporządzony w związku z budową tarasu i ustalenia oględzin z dnia [...] a nadto szopa posiada spadek dachu w kierunku działki sąsiedniej. Obiekt więc narusza § 12 ust. 3 warunków technicznych w sposób uniemożliwiający jego doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami. W odwołaniu inwestorka – będąca właścicielką działki nr [...] wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania z uwagi na zrealizowanie przez nią szopy w oparciu o zgłoszenie. Podała, że zgłoszenia dokonała w [...] a z pisma Urzędu Gminy w J. z dnia [...] wynika jedynie, że Urząd nie posiada dokumentów związanych ze zgłoszeniem z [...] a nie brak takiego zgłoszenia. Nadto skarżąca zarzuciła ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] oraz [...] w sposób wadliwy. Ustalenie to bowiem nastąpiło w oparciu o projekt zagospodarowania działki [...] wykonany w związku z postępowaniem dotyczącym budowy tarasu przez odwołującą się. Projekt ten nie ukazuje granic działki, a jedynie granice opracowania. Zdaniem odwołującej się ustalenie granic mogło nastąpić jedynie w oparciu o materiały geodezyjne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa). Organ ten – jak wynika z uzasadnienia decyzji ostatecznej – uznał, że odwołująca się dokonała zgłoszenia w dniu [...] ale było to zgłoszenie nieskuteczne, bowiem dotyczyło już robót wykonanych świadczy o tym treść samego zgłoszenia "zgłaszam dobudowanie do istniejącego zabudowania gospodarczego – szopa – budo-wiaty odeskowanej". Zgłoszenie robót po ich wykonaniu uniemożliwiło właściwemu organowi zgłoszenie sprzeciwu mimo, że realizacja szopy naruszała warunki techniczne. Nie wolno bowiem lokalizować obiektów palnych (z drewna) w granicy, a nadto wykonany obiekt ma spadek dachu na nieruchomość osoby trzeciej i przekracza granice działki inwestorki. Narusza więc warunki techniczne z 1994 r. - § 270 ust. 2, § 12 ust. 4 i ust. 6. Wobec tych naruszeń nie jest dopuszczalna legalizacja samowolnie wykonanej szopy, co skutkuje nakazem jej rozbiórki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn podanych w odwołaniu. Twierdziła, że obiekt wykonała w oparciu o zgłoszenie, a obiekt ten znajduje się w całości na działce [...] Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organów obu instancji nie mogą się ostać, albowiem zostały wydane bez właściwego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji uznały, że sporna szopa drewniana została wykonana bez wymaganego prawem zgłoszenia. Przyczyny takiego stanowiska organów były różne. Zdaniem organu I instancji zgłoszenie w ogóle nie było dokonane, bowiem pismo z dnia [...] stanowiące w/g inwestorki zgłoszenie, nie zostało złożone we właściwym organie. Pieczęć sekretarza gminy z datą [...] stanowi jedynie dowód potwierdzenia autentyczności podpisu, a nie dokonania zgłoszenia. Natomiast organ II instancji przyjął, że zgłoszenie zostało dokonane, ale dotyczy ono już wykonanych robót. Wniosek taki organ wyprowadził z użytego w piśmie inwestorki z dnia [...] zwrotu "zgłaszam dobudowanie do istniejącego zabudowania gospodarczego budo-wiaty". Skoro więc zgłoszenie zostało dokonane po faktycznym zrealizowaniu szopy to stanowi ono samowolę budowlaną. Zdaniem składu orzekającego powyższe ustalenie zaskarżonej decyzji zostało dokonane z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Istotnie ze zwrotu "zgłaszam dokonanie" w sensie językowym można wysnuć taki wniosek, bowiem zwrot ten wskazuje na czas przeszły dokonany. Jednakże wymóg użycia czasu przyszłego np. "zgłaszam zamiar dokonania" jest zbyt wygórowanym wymaganiem organu odwoławczego. W związku z tym – wobec twierdzeń inwestorki, że obiekt wykonała w oparciu o zgłoszenie z [...]w [...] (protokół oględzin) – należało dokonać oceny zgłoszenia z [...]w świetle znajdujących się w aktach administracyjnych innych dowodów. Tymi dowodami są pismo PZU z [...] i dokument obowiązkowego ubezpieczenia budynków wskazujące na inną datę realizacji szopy. Niezbędnym jest także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania sekretarza Gminy J., który w dniu [...] potwierdził autentyczność podpisu inwestorki, co do celu takiego potwierdzenia, a w szczególności czy oznaczało ono przyjęcie zgłoszenia (w razie niemożności przesłuchania A. K. sekretarza Gminy J. na powyższą okoliczność należałoby przesłuchać innego pracownika Gminy np. Wójta). Ustalenie czy szopa powstała na podstawie zgłoszenia czy też stanowi samowolę budowlaną ma bowiem istotne znaczenie dla kwalifikacji prawnej stanu faktycznego. Jedynie w przypadku ustalenia – po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie wskazanym wyżej – iż szopa została wykonana bez zgłoszenia, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 27.03.2003 r. (Dz.U. nr 80, poz. 718) do szopy tej znalazłby zastosowanie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (obowiązującego od dnia 11.07.2003 r.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to w związku z § 330 powyższego rozporządzenia (Dz.U. z 15.06.2002 r.). Natomiast jeżeli budowa szopy odbyła się na podstawie zgłoszenia to zgodnie z art. 7 ust. 1 wskazanej wyżej nowelizacji Prawa budowlanego ustawy z 27.03.2003 r. mają do niej zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 11.07.2003 r. oraz rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 1994 roku z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 270 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. (§ 330 ust. 1 tego rozporządzenia). Natomiast zarzut skargi nieprawidłowego ustalenia granic działki inwestorki jest nieuzasadniony. Dołączony do akt administracyjnych projekt zagospodarowania działki [...] zawiera bowiem także granice własności, co wynika z samego projektu. Można więc – wbrew stanowisku skarżącej – wykorzystać ten projekt do ustalenia czy sporna szopa przekracza granice własności inwestorki (uzależnione to jest jedynie od sporządzenia rysunku z oględzin na właściwej dla projektu skali), chyba że w odrębnym postępowaniu skarżąca wykaże inny przebieg granic (niż w projekcie). W postępowaniu ponownym organy orzekające powinny więc uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym przez Sąd i w zależności od wyników tego postępowania podjąć decyzję odpowiadając wymogom art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 135 i 152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Brak orzeczenia o kosztach uzasadnia regulacja art. 210 § 1 p.p.s.a.