II SA/Gl 45/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...] nakładającą na A. B. karę w wysokości 28.036,80 zł za zajęcie pasa drogi bez zezwolenia zarządcy drogi. W piśmie z dnia 24 stycznia 2018 r., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika A. B.zawarł wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wykonania z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazano, że uiszczenie nałożonej kary skutkowałoby utratą płynności finansowej skarżącego i w efekcie musiałby on zlikwidować prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą. W uzasadnieniu wniosku wskazano na dotkliwy charakter kary. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca zadeklarował, że posiada zaległości alimentacyjne, zaległości względem ZUS oraz względem U.S. w R. w wysokości około 350.000zł. Wskazał przy tym, że prowadzona działalność gospodarcza przyniosła w 2016 r. i w 2017 r. straty. Na [...] r. strata ta wynosiła ponad 57.000 zł. Środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej z tytułu nałożonej kary przekraczają możliwości płatnicze skarżącego. Skarżący nie dysponuje również odpowiednim majątkiem na pokrycie należności publicznoprawnej, który nie byłby mu potrzebny do prowadzenia działalności i egzekucja z niego nie spowodowałaby znacznego zachwiania sytuacji finansowej. Egzekucja kary pieniężnej uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością. Organ administracji publicznej, mimo takiej możliwości, nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd może wstrzymać na wniosek strony skarżącej wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być umotywowane szczególnymi powodami, dla których uzasadnione jest odstąpienie od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Należy wskazać, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności aktu, uznaniu Sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został sformułowany prawidłowo, w sposób wskazujący na konkretne okoliczności, które świadczą o tym, że w przedmiotowej sprawie faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca określiła, na czym konkretnie mają one polegać. Oprócz trudnej sytuacji finansowej, która nie jest wystarczającą przesłanką do uznania zasadności wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, skarżący wskazał, że nagłe obciążenie go koniecznością jednorazowej zapłaty tak wysokiej kwoty, jak określona zaskarżoną decyzją może prowadzić do utraty przez niego płynności finansowej i w konsekwencji koniecznością zlikwidowania prowadzonej przez niego działalności. Dla rozpatrywanego wniosku, znaczenie ma również okoliczność, że skarżący aktualnie nie posiada żadnych środków pieniężnych ani majątku, który nie byłby niezbędny do prowadzonej działalności i który mógłby zostać przekazany na pokrycie kwoty, określonej zaskarżoną decyzją. Ponadto wskazać należy, że w przedmiotowym wniosku, oraz w złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przyznania prawa pomocy skarżący powołał się na dokumenty źródłowe, m.in. w postaci zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2016 r., wyciągów z rachunków bankowych na okoliczność ustalenia jego sytuacji finansowej. Zdaniem Sądu, analiza powyższych dokumentów oraz danych w nich zawartych także prowadzi do uznania, że przedmiotowy wniosek jest zasadny. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed merytorycznym rozpoznaniem złożonej skargi, może doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji, mając na uwadze stan faktyczny, argumentację skarżącego oraz dokumenty źródłowe, Sąd uznał, że realizacja zaskarżonej decyzji, w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych, mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe dla prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na końcu podkreślić należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu, stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach, wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest formą ochrony tymczasowej dla strony, która powinna liczyć się z tym, że w razie uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę, będzie zobowiązana uiścić nałożoną opłatę. W świetle powyższego, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.