II SA/Gl 451/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. N., M. S. i T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Starosta C. decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 roku ( t.j. Dz. U. z 2005 roku, nr 240, poz. 2027 ) w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ) orzekł o wykazaniu ( przywróceniu ) w jednostce rejestrowej [...] obrębu B. gmina S. działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha, czyli według stanu istniejącego przed [...] rokiem. W postępowaniu prowadzonym na wniosek z [...] r. J. S., a następnie jego spadkobierców, którzy wniosek podtrzymali organ I instancji ustalił, że wyżej wymienione działki były przedmiotem postępowania związanego z regulacją własności gospodarstw rolnych oraz przedmiotem postępowania podziałowego w trybie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r., nr 30, poz. 127 z zm.) nie zakończonego jednak wydaniem stosownej decyzji. Pierwszy podział miał miejsce w [...] roku, a jego wyniki nie zostały wykorzystane i aktualnie posiadają jedynie znaczenie archiwalne. Drugi podział został opracowany [...] roku i z tego podziału zachował się plan sytuacyjny podziału działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działkę [...] o powierzchni [...] i [...] o powierzchni [...] ha. Powierzchnie te są zgodne z wykazanymi w czterech aktach własności ziemi dotyczących działek [...] i [...]. Wszystkie te akty własności zostały uchylone ( dwa w [...] i dwa w [...] ). Mimo to plan podziału z [...] r. znajdujący się w operacie L.dz. ew. [...] , na którego okładce umieszczono informacje o nieobowiązywaniu zawartych w nich danych, został uwidoczniony na mapie ewidencyjnej i w [...] r. wprowadzony do rejestru gruntów poz. [...]. Natomiast uchylenie aktów własności ziemi powinno skutkować przywróceniem w jednostce rejestrowej [...] pierwotnych wpisów podmiotowych i pierwotnych oznaczeń działek. W późniejszym czasie ( w [...] r.) w ewidencji przywrócono pierwotną działkę [...], ale nie uczyniono tego na mapie ewidencyjnej. Kolejny podział miał miejsce w [...] r. w trybie art. 10 ustawy o gospodarce ( nie odnaleziono decyzji ) dotyczył działki [...] o powierzchni [...] ha lecz połączonej z działką [...] o powierzchni [...] ha. W następstwie tego podziału powstały działki [...] o powierzchni [...] i [...] o powierzchni [...] ha. Te dane zostały wprowadzone w [...] roku do części opisowej ewidencji, ale nie na obowiązującą mapę ewidencyjną, na której pozostał stan zgodny z planem podziału z [...] roku. W motywach omawianej decyzji organ orzekający przedstawił także skutki jakie wynikły z zaniechania organu prowadzącego ewidencję, który nie przywrócił w jednostce rejestrowej nr [...] pierwotnych wpisów po uchyleniu aktów własności, a które spowodowały wadliwość wpisów w KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. oraz procesów przed sądem powszechnym. Niewątpliwie działki [...] i [...] do [...] roku były uwidocznione w KW nr [...]. M. N. w [...] roku przedłożyła w Wydziale Ksiąg Wieczystych w C. unieważniony akt własności z [...] r. dotyczący działki [...] , plan podziału działki [...] z [...] roku oraz archiwalny wypis z ewidencji gruntów w następstwie czego doszło do przeniesienia z KW [...] działki oznaczonej nr [...]do nowej KW nr [...], w której prawo własności ujawniono na rzecz M. N. W [...] roku M. N. darowała działkę nr [...] posiadającą już powierzchnię [...] ha [...] arów [...] m M. S. i T. S. w ustawowej wspólności majątkowej w połowie oraz K. N. w połowie. W kolejnych latach miały miejsce następne wpisy w ewidencji. Postępowanie przed sądem powszechnym z powództwa J. i A. S. ( następców prawnych J. S. wpisanego jako właściciel w KW [...]obejmującej działkę [...] ), a następnie G. S. przeciwko M. N., K. i N., M. So. i T. S. o uzgodnienie treści Księgi Wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zakończyły się nieuwzględnieniem żądania ([...] i [...]). Oceniając powyższy stan faktyczny organ orzekający powołał art. 2 pkt 8, art. 21 ust. 1 oraz art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne z których wynika, że o tym jakie oznaczenia nieruchomości mogą być uwidaczniane w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych decyduje Starosta ( 22 ust. 1 ustawy ). Ponieważ postępowanie wykazało, że oznaczenie działek jako nr [...] i [...] w [...] i [...] r. jest jedynie oznaczeniem archiwalnym, które nie powinno być ujawnione w operacie ewidencyjnym ani w księgach wieczystych orzeczono o przywróceniu w jednostce rejestrowej [...]. B. gmina S. działki [...] o powierzchni [...]ha oraz działki nr [...] o powierzchni [...]ha. W odwołaniu M. i T. S. oraz M. N. działająca z upoważnienia K. N. podali, że są ujawnionymi w księdze wieczystej nr[...] SR C. współwłaścicielami działki nr [...], a przed sądem powszechnym – Okręgowym w B. zapadły dwa korzystne dla nich wyroki : [...] i [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty C. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy został prawidłowo zgromadzony i oceniony. Podkreślił, że zmiany wprowadzone do ewidencji gruntów dotyczące przedmiotowych działek po uchyleniu aktów własności powinny skutkować przywróceniem w jednostce rejestrowej nr [...] pierwotnych wpisów. Brak tych działań organu prowadzącego ewidencję spowodował wadliwe oznaczenia nieruchomości w KW nr [...]. Biorąc pod uwagę, że plany sytuacyjne z podziałem działek nr [...] i [...] z powodu uchylenia aktu własności ziemi utraciły moc dowodowe przy ustalaniu zasięgu własności oraz to, że za pomocą zmian w ewidencji w zakresie tytułów do konkretnych działek nie można udowodnić praw właściciela, decyzję organu I instancji należy uznać za prawidłową. Prawa własności do prawidłowo oznaczonych nieruchomości mogą być przedmiotem ustalenia w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli M. i T. S. oraz K. N. Powtórzyli w niej swoje dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu, a także podali, że płacą podatki od spornych działek. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z argumentacją, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 8, 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne t.j. z 2005 roku, Dz. U. nr 240, poz. 2027 ) ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, którzy powinni ją utrzymywać w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego ( § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U., 2001, nr 38, poz. 454, dalej "rozporządzenie"). Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Nie należy natomiast do organów ewidencyjnych samodzielne rozstrzyganie o uprawnieniach do gruntów. W niniejszej sprawie organy orzekające przeprowadziły wszechstronne postępowanie dowodowe dotyczące działek nr [...] i [...], które do roku [...] uwidocznione były w Księdze wieczystej nr [...] i w następstwie jego oceny ustaliły stan faktyczny, którego żadna ze stron postępowania nie kwestionuje. Ustalony stan faktyczny, jak i jego ocena – zdaniem składu orzekającego – zasługują na aprobatę. W świetle tego stanu faktycznego nie budzi wątpliwości, iż działka nr [...] o powierzchni [...] ha dla potrzeb postępowania prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 27, poz. 250 z zm.) ulegała podziałowi na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i działkę o powierzchni [...] ha ( plan sytuacyjny podziału z [...]). Wydane w oparciu o ten plan podziału akty własności ziemi dotyczące działek [...] i [...] Wojewódzka Komisja do spraw Uwłaszczeń w B. w wyniku wznowienia postępowania, uchyliła decyzję z dnia [...] roku, a ostateczną decyzją tej Komisji z dnia [...] roku oddalono wnioski M. S. i M. N. o stwierdzenie, że z mocy prawa stały się właścicielkami przedmiotowych działek. W następstwie tego postępowania dokonano zmiany w części opisowej, w jednostce rejestrowej nr [...] polegającej na wykazaniu działki nr [...] w miejsce działek nr [...] i [...] , ale zmiany tej nie dokonano na mapie ewidencyjnej. Nadto w oparciu o operat pomiarowy [...] [...] zawierający plan sytuacyjny podziału działek nr [...] i [...] na działki [...] i [...], dokonany w trybie art. 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1985 r. ( przy braku decyzji ) wprowadzono do ewidencji nowe powierzchnie działek, pozostawiając na mapie ewidencyjnej błędny stan z [...] roku. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie B. w formie czynności materialno- technicznej zmian dotyczących podziału działek nr [...] i nr [...] po uchyleniu aktów własności ziemi i stwierdzeniu braku decyzji o zatwierdzeniu podziału, przewidzianej w art. 10 ust. 3 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r., nr 30, poz. 127 z zm.), powinno skutkować przywróceniem w jednostce rejestrowej nr [...] pierwotnych wpisów. Zaniechanie przez organ ewidencyjny we właściwym czasie dokonania zmian w ewidencji doprowadziło do tego, że nieruchomości wykazane w księgach wieczystych nr [...] i [...] zostały oznaczone według błędnych danych ewidencyjnych : numerów działek oraz powierzchni. Z art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że organem właściwym w sprawie oznaczania nieruchomości jest starosta, który jak wyżej stwierdzono jest zobowiązany do utrzymania zapisów w ewidencji w stanie aktualności to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Skoro więc plany sytuacyjne z podziałem działek nr [...] i [...] z powodu uchylenia aktu własności ziemi utraciły moc dowodową przy ustalaniu własności nieruchomości, a za pomocą zmian w ewidencji w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udawadniać praw właściciela należy uznać, że zaskarżona decyzja przywracająca w jednostce rejestrowej [...], obręb B. gmina S. działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i działkę nr [...] o powierzchni [...] ha jest zgodna z prawem. Natomiast rozstrzygnięcie o prawie własności prawidłowo oznaczonych nieruchomości może nastąpić jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.) skargę oddalono.