II SA/Gl 451/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi N. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę Po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej N. C. decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych na rzecz uprawnionych dzieci w kwocie 40.000 zł wraz z odsetkami w kwocie 9.733,44 zł na dzień wydania decyzji. Po zacytowaniu treści art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670 ze zm.), organ I instancji wyjaśnił, że przeprowadzona aktualizacja wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia strony wykazały, że prowadzi ona gospodarstwo domowe z córką N. C. i partnerem P. R. Rodzina nie jest objęta pomocą MOPS. Zamieszkują w wynajmowanym lokalu. Skarżąca pracuje na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu, pobierając wynagrodzenie netto w kwocie 862,91 zł miesięcznie. W [...] r. przeszła operację [...]. Nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności i żadnej aktualnej dokumentacji medycznej, potwierdzającej inne schorzenie. Jej partner jest osobą niepełnosprawną w umiarkowanym stopniu. Utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1.600 zł oraz pracy dorywczej w kwocie ok. 300 zł miesięcznie. Posiada zadłużenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Łączny dochód w rodzinie wynosi zatem 2.762,91 zł. Wydatki to: - wynajem mieszkania 1.260 zł, - energia elektryczna 120 zł, - alimenty na rzecz dziecka partnera 400 zł, - leki 100 zł, - opłata za przedszkole 221 zł. Zdaniem organu, sytuacja rodziny jest trudna. Po odliczeniu wydatków na utrzymanie pozostaje kwota ok. 600 zł miesięcznie. Aktualny stan zdrowia skarżącej nie umożliwia jej jednak zatrudnienia. Nie dopełniła ona formalności związanych z uzyskaniem zgody na pobyt stały w Polsce. Nie złożyła też wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę. W ocenie organu, bez znaczenia są trudne relacje z ojcem dzieci. Obecnie jej sytuacja rodzinna jest stabilna. Stąd też brak przesłanek do umorzenia należności z powodu wyjątkowych okoliczności, pozwalających przyjąć, że sytuacja życiowa w sposób trwały nie pozwala skarżącej na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Stąd też wniosku nie uwzględniono. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa z powodu nieuwzględnienia przyczyn, dla których nie złożyła wniosku o świadczenia rodzinne na córkę, co poprawiłoby jej sytuację, co z drugiej strony oznaczałoby konieczność spłaty zadłużenia. Organ nie uwzględnił też możliwości ubiegania się o pomoc społeczną. Z partnerem nie ma też wspólnych dzieci. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych oznacza, że nierealne jest zaspokojenie długu na rzecz funduszu alimentacyjnego. Skala tego zadłużenia oraz brak kwalifikacji zawodowych, uzasadniałoby zatem umorzenie należności. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium stwierdziło bowiem, że w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny. W niniejszej sprawie nie występują okoliczności, które w sposób jednoznaczny wskazują, że strona z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie obecnie i w przyszłości spłacić należności. Sytuacja skarżącej jest stabilna i nie wyróżnia się na tle innych dłużników alimentacyjnych. Skarżąca pracuje jedynie na pół etatu i nie dopełniła formalności celem uzyskania świadczenia wychowawczego na córkę. Wreszcie, Kolegium wskazało, że decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznania administracyjnego. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca ponowiła dotychczasową argumentację, zarzucając jej zbagatelizowanie przez Kolegium. Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia na rzecz funduszu i płacić bieżących alimentów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Podniósł, że Kolegium błędnie uznało, że trudna sytuacja skarżącej winna być uznana za normalną, podczas gdy ustawodawca przewidział instytucję umorzenia zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o należycie zebrany materiał dowodowy organy administracji poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne co do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej. Nie kwestionuje ona wysokości dochodu w rodzinie oraz wydatków. Na utrzymanie 3-osobowej rodziny pozostaje zaledwie kwota 600 zł, lecz nie oznacza to automatycznego uznania, że jest oczywiste, iż skarżąca nigdy nie będzie w stanie spłacić zadłużenia na rzecz funduszu alimentacyjnego z powodu obiektywnych przeszkód. Skarżąca ma bowiem [...] lat (PESEL [...]). Brak też podstaw do przyjęcia, że aktualny stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy w pełnym wymiarze. Tymczasem pracuje ona tylko na pół etatu. Nie negując faktu, że skarżąca nie ma wykształcenia (pracuje jako [...]), nie sposób przyjąć, że wykorzystuje należycie swoje możliwości zarobkowe, nie podejmując nawet dorywczych zajęć celem poprawy sytuacji materialnej. Fakt, że skarżąca nie pobiera świadczenia rodzinnego na córkę nie oznacza, że wystąpiły szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie wysokiego zadłużenia. Oznaczałoby to bowiem przerzucenie obowiązku jego spłaty na ogół podatników. Nie są też znane przyczyny, dla których skarżąca nie otrzymuje alimentów na córkę, którą wychowuje, skoro ojcem dziecka nie jest partner. Taki stan rzeczy nie pozwala na stwierdzenie, że skarżąca w przyszłości nie będzie w stanie spłacić zadłużenia, chociażby w niewielkiej części. Zatem organy administracji nie przekroczyły ram uznania odmawiając umorzenia należności w całości. Zasadnie przy tym pouczono skarżącą, że w pierwszym rzędzie winna skorzystać z możliwości odroczenia spłaty zadłużenia, bądź jego rozłożenia na raty. Umorzenie zadłużenia jest bowiem najdalej idącą formą ulgi. Wbrew zarzutom skargi, organy administracji nie naruszyły zatem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Brak też podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa. Organy administracji należycie uzasadniły rozstrzygnięcie. Skarżąca nie zgadzając się z decyzją odmowną wskazuje na brak logiki i doświadczenia życiowego. Tymczasem zdaniem sądu administracyjnego, te zasady dają podstawy do przyjęcia, że skarżąca nie wykorzystuje możliwości zarobkowych, bądź to z powodu nieporadności, bądź też celowo, aby uniknąć egzekucji komorniczej. Skoro zaś skarżąca domagała się umorzenia należności w całości, obowiązkiem organów było rozpoznanie jej żądania w tym zakresie. Uznaniowy charakter decyzji nie pozwala na stwierdzenie, że obowiązkiem organu była ocena, czy możliwe jest zwolnienie skarżącej z obowiązku spłaty zadłużenia w bliżej nie sprecyzowanej części. Aktualna sytuacja rodzinna, dochodowa i zdrowotna skarżącej – przy uwzględnieniu jej wieku – nie dają podstaw do przyjęcia, aby nie była w stanie spłacić zadłużenia w przyszłości, wykorzystując należycie możliwości zarobkowania. Brak zatem podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji, wyżej powołanej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 cyt. ustawy. mr