II SA/Gl 455/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent - stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w C. skierował Z. W. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia łącznie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W podstawie prawnej przywołano przepis art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) Decyzja ta została doręczona adresatowi w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. Prezydent Miasta C. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie "wykazania się stanem zdrowia", wzywając Z. W. do złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie w terminie 7 dni od daty otrzymania tego wezwania. Dodatkowo pismem z dnia [...]r. wezwał zainteresowanego do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem, a decyzją z dnia [...]r. orzekł o cofnięciu Z. W. uprawnień kategorii B, C dokument nr [...] druk nr [...] wydany dnia [...] przez Urząd Miasta C. W podstawie prawnej przywołano art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowe rozstrzygnięcie jest konsekwencją nie poddania się kontrolnemu badaniu psychologicznemu, na które skierowano wymienionego. Niezadowolony z powyższego orzeczenia Z. W. wniósł odwołanie, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez dokonanie całkowicie błędnej wykładni przepisu art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz nieuwzględnienie okoliczności, iż nie została rozstrzygnięta kwestia podstawowa, a mianowicie nie został wyjaśniony sposób naliczania punktów karnych. Podkreślił, że z przywołanego powyżej przepisu ustawy wynika jedynie, iż organ upoważniony jest do skierowania kierowcy na badania psychologiczne, nie ma natomiast podstawy materialnoprawnej do wyznaczania terminu do poddania się przedmiotowemu badaniu. Stąd też działanie organu należy uznać za naruszające prawo. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów ma charakter prewencyjny, zabezpieczający, na co wskazują jednoznacznie przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. Art. 124 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymienia krąg podmiotów mających obowiązek poddać się badaniom psychologicznym w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Wśród wymienionych jest badanie psychologiczne kierującego pojazdem silnikowym, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na niepoddanie się temu badaniu, wynika z wątpliwości co do kwalifikacji fachowych i zdrowotnych kierowcy, a zarazem co do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu jako kierujący pojazdami. Kolegium dodało, że w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c – cofnięcie uprawnień jest obligatoryjne, co podkreśla użycie w treści przepisu wyrazu "wydaje" – co jest równoznaczne z obowiązkiem wydania takiej decyzji. Tym samym skoro organ pierwszej instancji stwierdził, że Z. W. nie poddał się wskazanym badaniom psychologicznym, do których został zobowiązany ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C., to musiał wydać decyzję o cofnięciu uprawnień. Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania powinno znaleźć się wyraźne sformułowanie, że postępowanie toczyć się będzie "w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami", a nie jak określił to organ pierwszej instancji w sprawie "wykazania się stanem zdrowia". Dodał jednak, że choć użyte określenie nie jest poprawne i nie powinno być stosowane na przyszłość, to uznając jednocześnie, że uchybienie to nie miało takiego wpływu na sprawę, aby konieczne było usunięcie tej decyzji z obiegu prawnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, orzekł jak w sentencji przedmiotowej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.W. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy Prawo o ruchu drogowym a także naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Podkreślając fakt wykonania przedmiotowych badań psychologicznych zakończonych uzyskaniem pozytywnego orzeczenia wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że organ upoważniony jest jedynie do skierowania kierowcy na badania psychologiczne. W obowiązujących przepisach brak jest natomiast podstawy materialnoprawnej upoważniającej organ do wyznaczenia terminu poddania się przedmiotowemu badaniu. Dodatkowo powołał się na fakt zawieszenia postępowania w sprawie, a następnie bez wydania postanowienia o podjęciu postępowania w sprawie, wykonania szeregu dalszych czynności zakończonych wydaniem kwestionowanych orzeczeń. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż przedmiotowa decyzja nie nosi cech dowolności. Cofnięcie uprawnień, przy spełnieniu w przepisie wskazanych okoliczności, jest obligatoryjne. Tak więc skoro organ pierwszej instancji stwierdził, iż Z. W. nie poddał się badaniu, na które został skierowany ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C., to konsekwencją tego faktu musiało być cofniecie uprawnień. Obecny na rozprawie w dniu [...]r. Z. W. podtrzymał skargę i zawarte w niej argumenty. Kwestionując legalność regulaminu naliczania punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, przyznał jednocześnie, że badanie psychologiczne wykonał i uzyskał stosowne orzeczenie w dniu [...]r., które przedłożył w Urzędzie Miasta C. dopiero w dniu [...]r. Wyjaśnił nadto, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji doręczono mu kolejną decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z dnia [...]r. Przedstawił także, iż w jego ocenie, postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. dotyczyło zawieszenia postępowania w sprawie, toteż organ, bez postanowienia o podjęciu postępowania, nie mógł prowadzić dalej przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem, czyli ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622). Trzeba wskazać, że na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. W przypadku skarżącego decyzję taką wydał Komendant Miejski Policji w C. w dniu [...]r. Strona skarżąca nie zaskarżyła tej decyzji i stała się ona decyzją ostateczną. Nie jest ona przedmiotem niniejszego postępowania, ale skutki z niej wynikające wiążą zarówno organy administracyjne jak i orzekający w sprawie Sąd. W rezultacie wobec ostateczności powyższej decyzji skarżący zobowiązany był do przeprowadzenia wskazanych badań zakończonych uzyskaniem stosownego orzeczenia psychologicznego. Skutki niepoddania się wymienionemu badaniu określa art. 140 ustawy wprowadzając instytucję cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. Decyzję o cofnięciu uprawnień wydaje starosta w razie stwierdzenia którejś z wymienionych w tym przepisie okoliczności. Podstawą do cofnięcia uprawnień jest zarówno stwierdzenie na podstawie orzeczenia psychologicznego (...) istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (ust. 1 pkt 1a), jak i niepoddanie się badaniu psychologicznemu ( ust. 1 pkt 4 lit. c) ustawy. Po ustaniu przyczyn, które spowodowały cofnięcie, starosta wydaje decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem (art. 140 ust. 2). W rozpatrywanej sprawie wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień (niewłaściwie określonego w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...]r. "w sprawie wykazania się stanem zdrowia"- co nie miało jednak istotnego wpływu na rozstrzygnięcie) nastąpiło w związku z zarzutem niepoddania się badaniu, na które skarżący skierowany został ostateczną decyzją. Nie ulega wątpliwości, że w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji skarżący nie wykonał zleconych badań. Wprawdzie, jak wynika z akt administracyjnych skarżący wykonał takie badanie i w orzeczeniu psychologicznym nr [...] z dnia [...]r. stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, to jednak z pisma przewodniego dołączonego do tego orzeczenia wynika, że badania te przedłożone zostały przez zainteresowanego w Urzędzie Miasta C. dopiero w dniu [...]r. Fakt ten potwierdził zresztą sam skarżący na rozprawie w dniu [...]r. Nie można zatem zakwestionować stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które w decyzji z dnia [...]r., opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (a w nim brak było przedmiotowego orzeczenia) utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Zgodnie bowiem z zacytowaną regulacją brak przeprowadzonych badań potwierdzonych przedmiotowym orzeczeniem musiało skutkować cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że kontrola kwestionowanej przez skarżącego decyzji przez Sąd jest dokonywana na podstawie stanu prawnego i faktycznego z daty jej podjęcia, nie zaś z daty orzekania przez sąd administracyjny. Wypada jednocześnie zaznaczyć, że gdyby wykonane przez skarżącego badanie psychologiczne i otrzymane w ich wyniku pozytywne orzeczenie zostało przedstawione organowi drugiej instancji, wówczas organ ten mógłby stwierdzić bezzasadność prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień i wydaną decyzję organu pierwszej instancji uchylić, a postępowanie przed nim umorzyć. Wobec jednak braku przestawienia tego dokumentu organowi drugiej instancji w toku prowadzonego postępowania odwoławczego skarżący uniemożliwił temu organowi właściwą ocenę uzyskanego orzeczenia i skorygowanie decyzji organu pierwszej instancji. Także wówczas organy mogłyby odnieść się do zarzutów skarżącego dotyczącego terminu przeprowadzenia tego badania. Nie może uzasadnieniem takiego działania skarżącego być podnoszony przez niego argument, iż postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r., a skoro nie zostało wydane w sprawie postanowienie o podjęciu postępowania, to czynności podejmowane przez organ były nieuzasadnione. Analiza treści tego postanowienia musi prowadzić do stwierdzenia, że po pierwsze dotyczy ono "zawieszenia terminu poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje kierowcy po przekroczeniu punktów do czasu rozstrzygnięcia odwołania złożonego przez Z. W. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.", czyli zupełnie innej sprawy, a po drugie w ogóle może budzić zdziwienie jego wydanie przez organ. Jako, że nie pozostaje ono w związku ze sprawą rozpatrywaną, nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Z pewnością jednak nie może to postanowienie, tak jak twierdzi skarżący, stanowić o zawieszeniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień kierowcy z powodu niepoddania się badaniu psychologicznemu uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.