II SA/Gl 456/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzeja Matan (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązków związanych z oceną stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) postanowieniem z [...] r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) nr [...] z dnia [...] r. (znak [...]). W uzasadnieniu wyjaśnił, iż PINB ww. postanowieniem nałożył na [...] B. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w Tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. Postanowienie adresatka odebrała w dniu 3 stycznia 2017 r., zaś zażalenie na nie drogą elektroniczną wniosła w dniu 23 stycznia 2017 r. Strona, działając poprzez pełnomocnika złożyła w dniu 1 marca 2017 r. (data nadania placówce nadawczej w dniu 20.02.2017 r.) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie argumentując, iż zamiar taki podjęła na skutek przystąpienia przez PINB w K. do "egzekucji kwoty wymienionej w postanowieniu z dnia [...] r.", co w ocenie strony skarżącej stoi w sprzeczności z poczynionymi z organem powiatowym ustaleniami. W uzasadnieniu postanowienia przywołano art. 58 § 1 i 2 k.p.a., określający przesłanki przywrócenia terminu. Wyjaśniono, że strona uchybiła terminowi nie bez własnej winy, co uniemożliwia przywrócenie terminu. Argumenty wysuwane przez pełnomocnika wnioskodawczyni nie zasługują na uznanie, bowiem strona skarżąca była świadoma, iż PINB w K. wydał przedmiotowe postanowienie i przystąpi do wyegzekwowania nałożonej grzywny. Pełnomocnik skarżącej świadomie odstąpił od złożenia zażalenia na postanowienie PINB w K. nr [...] z dnia [...] r. gdyż, jak podnosi, skłoniła go do tego zmiana inspektora dotychczas prowadzącego postępowanie oraz wskazuje na enigmatyczne "ustalenia" z pracownikiem poprzednio prowadzącym sprawę - jakoby miał on odstąpić od podjęcia czynności mających na celu wyegzekwowanie nałożonej grzywny. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby nałożony na skarżącą obowiązek został wykonany. Pełnomocnik skarżącej świadomie odstąpił od złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, będąc prawidłowo pouczony o przysługujących skarżącej prawach. Pozostałe zarzuty, podnoszone przez pełnomocnika skarżącej, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. W szczególności ustne ustalenie z pracownikiem organu powiatowego co do odstąpienia przez PINB od podjęcia egzekucji nałożonej grzywny, nie byłoby zgodne z prawem. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB w K. nr [...] z dnia [...] r., złożony został później w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (gdyż nawet biorąc argumenty pełnomocnika skarżącej za zasadne - to przyczyna uchybienia terminu złożenia zażalenia ustała w dniu 23.01.2017 r. - kiedy to strona skarżąca po raz pierwszy zakwestionowała w/w postanowienie, zaś wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej nadał w placówce nadawczej w dniu 20.02.2017 r.). Po wydaniu ww. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu przedstawiono okoliczności związane z odmową przywrócenia terminu oraz wydane w tej sprawie postanowienie. Wskazano na brak możliwości rozpoznania zażalenia, co do którego termin nie został przywrócony. W skardze z [...] r., identycznej jak skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, B. B. (dalej: skarżąca) podnosi zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, błędnej subsumpcji przepisów prawa oraz błędne przyjęcia, iż była w przedmiotowej sprawie stroną postępowania. Skarżąca wnosi o uchylenie postanowień [...] WINB oraz o zwrócenie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnia, że w wyniku zmiany osoby prowadzącej postępowanie (inspektorem PINB) dotychczasowe ustalenia, z nią poczynione, przestały być wiążące dla PINB. Podczas rozmowy telefonicznej, odbytej z tą osobą pełnomocnik skarżącej ustalił, iż z uwagi na wydaną opinię kominiarską z [...]. strona nie będzie skarżyła postanowienia, ale złoży wniosek o jego uchylenie z uwagi na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją nr [...] z dnia [...] roku. Jednakże po zmianie inspektora prowadzącego sprawę, PINB przystąpił do działań zmierzających do egzekucji kwoty wymienionej w postanowieniu z [...] roku, pomimo faktu, iż dotychczas poczynione ustalenia wskazywały na coś zupełnie innego. Ponadto, zarówno PINB w K., jak i [...] WINB w K., błędnie przyjęły jakoby skarżąca była stroną w sprawie skoro w [...] roku darowała swój udział nieruchomości na rzecz syna – S.M.. Od tego momentu to syn jest właścicielem tychże nieruchomości. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w postanowieniu, podkreślając, w odpowiedzi na zarzut zawarty w skardze. Jak podkreślił, B. B. nigdy nie informował organu o tym, że nie jest stroną w sprawie. Wręcz przeciwnie, aktywnie uczestniczyła w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia lub uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Powyżej powołany przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka prawnego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ stopnia wyższego, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność zażalenia czego następstwem jest ostateczność postanowienia, wykluczająca merytoryczną kognicję organu zażaleniowego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ stwierdza" oznacza obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 333/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 492/08 - www.;cbois.nsa.gov.pl). W sytuacji, w której strona, wraz z zażaleniem, składa wniosek o przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a. (też w zw. z art. 18 u.p.e.a. w tym przypadku), to przed stwierdzeniem uchybienia terminu na podstawie art. 134 k.p.a. właściwy organ powinien, zdaniem Sądu, w pierwszym rzędzie rozpatrzyć taki wniosek i dopiero po tym odnieść się do tej kwestii. W zależności bowiem od wyniku tej pierwszej sprawy podstawa do stwierdzenia uchybienia terminu zaistnieje, bądź też nie. Przywrócenie terminu niweczy jego uchybienie. W rozpatrywanej sprawie [...] WINB wpierw odmówił przywrócenia terminu, po czym stwierdził jego uchybienie. O tym, że taka kolejność załatwienia ww. spraw miała miejsce, w związku z tym że postanowienia są z tej samej daty tj. z [...] r., można jedynie wnosić z numerów, jakimi zostały one opatrzone. Pierwsze z nich, dotyczące odmowy przywrócenia terminu nosi numer: [...], natomiast drugie, stwierdzające uchybienie terminu, ma numer: [...]. Oczywiście, można rozważać czy po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nie należałoby poczekać na jego uprawomocnienie, bądź co najmniej skuteczne doręczenie adresatowi. Zdaniem Sądu, nawet jeśli tak uznamy, zwłaszcza co do doręczenia, to ewentualne uchybienie procesowe w tym względzie nie miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, postanowienie o odmowie przywrócenia terminu ma charakter ostateczny, wobec tego wywołuje skutki prawne i może być stosowane bez oczekiwania na jego prawomocność. Termin do wniesienia zażalenia ma charakter prekluzyjny, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie tego środka po jego upływie jest bezskuteczne. Przy czym co należy podkreślić upływ terminu do wniesienia zażalenia organ zażaleniowy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie zażaleniowe, a organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania Jednocześnie konsekwencją wniesienia zażalenia po upływie 14 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i oznaczałoby niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu zażaleniowym postanowienia o charakterze ostatecznym, Mając powyższe na uwadze sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.