II SA/Gl 458/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-13
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej może uzyskać od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków informacje o nieruchomościach dłużnika bez wykazania interesu prawnego?Ratio decidendi
Udzielenie informacji zawierających dane osobowe z ewidencji gruntów i budynków wymaga wykazania interesu prawnego związanego z gruntami, budynkami lub lokalami. Dyrektor Izby Celnej, działając jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, nie posiada uprawnienia do uzyskania takich informacji bez wykazania interesu prawnego, a żądanie informacji o majątku dłużnika w celu egzekucji z nieruchomości nie może być realizowane w trybie administracyjnym, lecz w postępowaniu cywilnym.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do Starostwa Powiatowego o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości należących do osoby fizycznej, wskazując jako podstawę prawną art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odmówił udostępnienia informacji z powodu braku wykazania interesu prawnego. Dyrektor Izby Celnej złożył zażalenie, które zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji. Następnie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymujące w mocy odmowę udostępnienia informacji z ewidencji gruntów i budynków.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Referent-stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi Dyrektora Izby Celnej we W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej we W. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w B. z wnioskiem o cyt. "udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych" wskazujących czy Ł. P. P. posiada grunty, budynki, mieszkanie i jaki jest ewentualny numer działki i księgi wieczystej (odpis). Dyrektor Izby Celnej we W. wskazał, że dane te są niezbędne cyt. "w celu przymusowego ściągnięcia długu na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Jako podstawę prawną wniosku podał art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).
Pismem z dnia [...]r. Kierownik Referatu Ewidencji Gruntów, działający z upoważnienia Starosty [...], zwrócił uwagę Dyrektorowi Izby Celnej we W., że we wniosku swym nie wskazał interesu prawnego. W odpowiedzi wnioskodawca podał, że udzielenie informacji o posiadanych przez zobowiązanego nieruchomościach cyt. "jest konieczne, gdyż ustalenie istnienia nieruchomości oraz zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości należy do ustawowych zadań wierzyciela. Odmowa udzielenia informacji z ewidencji gruntów i budynków uniemożliwia zatem podjęcie ustawowych zadań przypisanych wierzycielowi – Dyrektorowi Izby Celnej we W.".
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Starosta B. odmówił Dyrektorowi Izby Celnej we W. udzielenia informacji z ewidencji gruntów i budynków czy Ł. P. P. posiada grunty, budynki, mieszkanie, z podaniem numerów ksiąg wieczystych, numerów działek. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 oraz art. 123, 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2005, Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawową formą udzielania informacji z ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym dane dotyczące właściciela jest wypis, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednakże w każdym przypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające powyższe dane przybrać muszą formę zaświadczenia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ urzędowo potwierdzają ujawniony w tejże ewidencji stan prawny nieruchomości. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego ustalają zasady wydawania wypisów dla poszczególnych kategorii wnioskodawców. I tak dla osób fizycznych i prawnych, a nie będących właścicielami nieruchomości przewidziano wymóg istnienia interesu prawnego w uzyskaniu wypisu. Istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy przewidują również przepisy k.p.a. dot. wydawania zaświadczeń. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Nie można zaś uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony przepisów proceduralnych kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących postępowania egzekucyjnego. Zatem wobec braku wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego koniecznym jest, zdaniem Starosty [...], odmówić udzielenia żądanych informacji.
Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł zażalenie na otrzymane postanowienie wyrażając niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny może zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. Informacje i wyjaśnienia, udzielane są nieodpłatnie przez organy administracji publicznej i jednostki im podległe lub przez nie nadzorowane. Dyrektor IC W., działając w sprawie jako wierzyciel, na podstawie § 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (Dz. U. 2001, Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) zobowiązany jest przekazać organowi egzekucyjnemu wszelkie informacje o majątku i źródłach dochodu zobowiązanego. Nadto, z mocy art. 164 § 2 ustawy egzekucyjnej, to wierzyciel dokonuje obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową jeżeli organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem. Okoliczności te powodują, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest konieczne do dalszego skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego t.j. podjęcia postępowania zabezpieczającego, a w dalszej konsekwencji złożenia wniosku o egzekucję z nieruchomości do właściwego organu.
Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia postanowieniem z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia opierało się na tezie, iż podstawową formą udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków jest wypis, a aby go otrzymać muszą zostać spełnione przesłanki z art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego. Na tej też podstawie prawnej odmówiono wydania żądanych informacji. Z podejściem takim nie można się zgodzić. Art. 24 prawa geodezyjnego reguluje tryb udzielenia informacji o gruntach budynkach i lokalach (art. 24 ust. 2) oraz wydawanie wypisu (art. 24 ust. 3), jednakże organ administracji może wydawać zaświadczenia o innej treści (art. 217 k.p.a.) a także udzielać informacji, o ile uprawnienia wnioskodawcy wynikają z przepisów odrębnych. W zależności zatem od treści wniosku, podstawy prawnej na której oparte jest żądanie oraz przeznaczenia danych organ w pierwszej kolejności winien ustalić, jaki tryb należy przyjąć przy rozpatrywaniu wniosku, a w przypadku wątpliwości organ winien je wyjaśnić przed rozstrzygnięciem sprawy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca żądał udzielenia informacji, a jako podstawę uprawniającą go do pozyskania danych z ewidencji gruntów i budynków wskazał art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zwracał się o podanie numerów działek, tak więc żądanie nie dotyczyło udzielenia informacji o gruntach, budynkach i lokalach (art. 24 ust 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), gdyż w takim przypadku niezbędne jest wskazanie konkretnej nieruchomości (a tych informacji wnioskodawca nie posiada). Treść wniosku nie wskazuje także, iż przedmiotem żądania jest wypis, tym bardziej, że dla wskazanego przeznaczenia taka forma zaświadczenia nie jest wymagana. Celem wnioskodawcy jest uzyskanie informacji o majątku nieruchomym dłużnika, z którego mógłby dochodzić zaspokojenia roszczenia. Zdaniem organu odwoławczego wprawdzie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnia organy egzekucyjne do zwracania się o udzielenie informacji, jednak zgodnie z art. 19 § 5 ww. ustawy dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. W związku z powyższym przepis powołany we wniosku nie stanowi o uprawnieniu wnioskodawcy do uzyskania przedmiotowych informacji. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy także art. 164 § 2 ustawy o egzekucji w administracji jak i § 6 pkt 7 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią przepisów, na podstawie których może on skutecznie żądać wydania informacji od organu prowadzącego ewidencje gruntów i budynków. Wyżej przytoczone przepisy nakładają wprawdzie na wierzyciela, który nie posiada uprawnień organu egzekucyjnego, pewne obowiązki, nie uprawniają jednak do żądania informacji od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o majątku dłużnika. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych taka interpretacja przepisów, która dawałaby prawo do otrzymania informacji z ewidencji gruntów mających na celu odszukanie majątku dłużnika jest błędna. Organ odwoławczy zauważył nadto, że wprawdzie w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia powołany został m.in. art. 24 ust. 1-3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, co nie wskazuje właściwie trybu, a tym samym podstawy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, organ II instancji postanowił podtrzymać postanowienie o odmowie udzielenia informacji, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Wnioskodawca nie żądał wypisu z ewidencji gruntów i budynków, o którym mowa w art. 24 ust. 3 prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie wskazał też przepisu uprawniającego go do uzyskania żądanych informacji w trybie art. 24 ust. 2 tej ustawy. Przedmiotem żądania skarżącego nie było bowiem uzyskanie powszechnie dostępnych informacji przedmiotowych, dotyczących konkretnych nieruchomości, lecz uzyskanie informacji dotyczących poszukiwanego, a nieznanego skarżącemu, majątku nieruchomego dłużnika, co znajduje się poza procedurą postępowania administracyjnego, w tym poza trybem wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich.
Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia utrzymanego nim w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego. Postanowieniom tym zarzucił:
1. naruszenie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię;
2. naruszenie przepisu § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (t. j. 2001 r. Dz. U. Nr 38, poz. 454) poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wnosił o udzielenie informacji o nieruchomościach oraz numerach ksiąg wieczystych nieruchomości, w których posiadaniu znajduje się dłużnik skarżącej. Dyrektor Izby Celnej będąc organem administracji rządowej działa w niniejszej sprawie jako wierzyciel wykonując zadania nałożone przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.). Na mocy przepisu art. 4 ustawy o Służbie Celnej organy administracji publicznej oraz inne państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać z organami celnymi przy wykonywaniu zadań określonych w ustawie o Służbie Celnej, do których należy m.in. wymiar i pobór należności celnych oraz podatków określonych w art. 2 pkt 2 tejże ustawy. Należy również wskazać, że zgodnie z § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 listopada 2009 r. w sprawie współdziałania organów Służby Celnej z organami administracji publicznej oraz innymi państwowymi i samorządowymi jednostkami organizacyjnymi (Dz. U. Nr 210, poz. 1613) na pisemny wniosek organu Służby Celnej jednostki współdziałające (organy administracji publicznej oraz inne państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne) w granicach swoich kompetencji niezwłocznie przekazują informacje o osobach i przedsiębiorcach, w stosunku do których zostały podjęte działania przez organy celne, w tym przez udostępnienie odpisów lub wypisów z prowadzonych rejestrów lub zbiorów danych. Skarżący nie wnioskował o wydanie wypisu z ewidencji gruntów, nie domagał się urzędowego potwierdzenia żądanych danych w formie zaświadczenia, lecz wnosił o podanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości (gruntów, budynków, mieszkań) posiadanych przez wskazaną z imienia, nazwiska i adresu osobę będąca dłużnikiem Skarbu Państwa, czyli udzielenia informacji. Udzielenie informacji z operatu ewidencyjnego może mieć formę nie tylko wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, lecz może polegać także na wglądzie do dokumentów, czy też poinformowaniu zainteresowanych o aktualnym stanie wpisów w rejestrach i map dotyczących działek i budynków w sposób przewidziany rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. nr 37, poz. 333) - załącznik nr 4. Skarżący podkreślił także, że ewidencja gruntów, budynków i lokali jest w świetle art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jawnym i powszechnie dostępnym zbiorem informacji. Ewidencja ta nie służy ochronie praw poszczególnych podmiotów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, gospodarce przestrzennej oraz organom administracji państwowej jak i obywatelom. Jedynym sposobem indywidualizacji nieruchomości w sądzie prowadzącym księgi wieczyste jest podanie numeru księgi, które to dane są w posiadaniu starostów. Udostępnienie przez Starostę [...] danych ewidencyjnych może przybierać formę nie tylko wypisów z rejestrów i kartotek oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej czy zaświadczeń, ale również, w świetle § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, o których mowa w § 22 -23, plików komputerowych, informacji przekazywanych ustnie i wizualnie. Wobec powyższego skoro dane operatu ewidencyjnego w świetle art. 24 ust. 2 ustawy są jawne i powszechnie dostępne, nie ma podstaw prawnych do odmowy udzielenia organowi administracji rządowej informacji o nieruchomościach i numerach ksiąg wieczystych należących do wskazanej z imienia i nazwiska osoby.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.
Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności ustalić należało czy orzekające w sprawie organy w uzasadnieniu wydanych postanowień słusznie zakwalifikowały wniosek Dyrektora Izby Celnej we W. O ile bowiem organ I instancji uznał, sądząc z zastosowanej podstawy prawnej i treści uzasadnienia, iż wniosek dotyczył wypisu z ewidencji bądź zaświadczenia, o tyle organ II instancji wykluczył możliwość zakwalifikowania wniosku jako wniosku o wypis, nie dotyczył on bowiem konkretnych nieruchomości, a tylko temu celowi służy wypis. Z kolei skarżący podkreśla w skardze, iż w istocie wniosek dotyczył nie wypisu lecz udzielenia informacji, w dowolnej przewidzianej prawem formie np. w formie pliku komputerowego, informacji ustnej, wizualnej itp.
Podkreślenia wymaga zatem, że skoro wniosek strony z uwagi na jego treść mógł stanowić wniosek o wydanie wypisu, mógł jednak także dotyczyć udzielenia informacji w innej formie to w razie wątpliwości na organie ciążył obowiązek jednoznacznego ustalenia woli wnoszącego podanie. W rozpatrywanej sprawie kwestia ta nie ma jednak wpływu na merytoryczną prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Po pierwsze bowiem, co zostanie poniżej rozszerzone, informacji o gruntach lub budynkach zawierających dane osobowe udzielić można, stosownie do regulacji zawartej w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jedynie w postaci wypisu z ewidencji. Nadto, niezależnie od formy, w której w myśl wniosku miałyby stronie zostać podane żądane dane, udzielenie takich informacji przez organ byłoby prawnie niedopuszczalne.
Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym od [...]r., informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Wbrew sformułowanym w skardze twierdzeniom Dyerektora Izby Celnej we W. jawność, o której mowa, ograniczona jednak została w przywołanej normie do tych jedynie danych, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, z wyłączeniem zatem danych wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy t.j. informacji o właścicielu gruntu, budynku bądź lokalu oraz o jego adresie bądź siedzibie. Dane osobowe, o których mowa powyżej, wprawdzie również mogą zostać udostępnione, jednak w szczególnym trybie i formie, jedynie w razie spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Stosownie bowiem do art. 24 ust. 3 ustawy starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego zawierający dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, na żądanie:
1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu;
2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu;
3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.
15) Art. 24 ust. 4 pkt 3 dodany przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.08.201.1237) z dniem 15 listopada 2008 r.
15) Art. 24 ust. 4 pkt 3 dodany przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.08.201.1237) z dniem 15 listopada 2008 r.
Uzyskanie tych danych w przypadku podmiotu nie władającego obiektem i nie będącego organem administracji publicznej jest więc uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie i to interesu związanego z gruntami, budynkami i lokalami.
Należy w tym miejscu wskazać, że choć skarżący ani w trakcie postępowania administracyjnego ani administracyjnosądowego okoliczności tej nie podniósł, Sąd z urzędu rozważył, czy z uwagi na zakres kompetencji Dyrektora Izby Celnej jego działania w sprawie nie można rozpatrywać w kontekście art. 24 ust. 3 pkt 2, nie zaś pkt 3 ustawy. Taka kwalifikacja implikowałaby bowiem brak potrzeby wykazania interesu prawnego uzasadniającego udostępnienie danych osobowych. Zdaniem składu orzekającego ewentualne zakwalifikowanie okoliczności sprawy do sytuacji, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 pkt 2 ustawy byłoby prawnie niedopuszczalne. Pomimo bowiem, że Dyrektor Izby Celnej stanowi podmiot publiczny to nie realizuje on zadań publicznych, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Wprawdzie bowiem art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uprawnia organy egzekucyjne do zwracania się o udzielenie informacji, jednak zgodnie z art. 19 § 5 ww. ustawy dyrektor izby celnej jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. W konsekwencji niewątpliwym jest, iż stosownie do art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy aby uzyskać wnioskowane dane osobowe skarżący musiałby wykazać, że posiada on cyt. "interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu".
Przypomnieć w tym miejscu należy, jak to słusznie uczynił organ I instancji, że interes prawny jest kategorią materialnoprawną. Jego wykazanie wymaga zatem wskazania przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniającego wnioskującego do jego otrzymania. Tym samym jeśli podmiot, o którym mowa w art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy, wnioskujący o wydanie mu wypisu, nie włada gruntem i nie wykazał indywidualnego interesu prawnego uprawniającego go do takiego żądania, organ obowiązany jest żądanych informacji mu odmówić. Ustawa, o której mowa, nie przewiduje bowiem innych form i zasad udzielania zawartych w operacie ewidencyjnym informacji obejmujących dane osobowe niż poprzez wydanie mającego charakter zaświadczenia wypisu, autonomicznie kreując w tym zakresie krąg stron uprawnionych do uzyskania dokumentów, o których mowa. Także przywołane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. dotyczą jedynie opłat za poszczególne czynności, a rozporządzenie to stanowiąc akt wykonawczy nie może wprowadzać i nie wprowadza odmienności w stosunku do regulacji ustawowej. Analogicznie przywołane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. traktuje w § 51 jedynie o potencjalnie możliwych formach udzielania informacji np. ustnego przekazywania informacji, nie wskazując, z oczywistych przyczyn, iż formy te dotyczą tych informacji, które obejmują dane osobowe. Ograniczenie bowiem w ustawie jawności danych ewidencyjnych obejmujących dane osobowe uniemożliwia udostępnianie ich w innej formie i pod innymi warunkami (bez konieczności wykazania interesu prawnego) niż przewidziane ustawowo.
Wspomnianym wyżej interesem prawnym skarżący, który nie wskazał przepisu prawa uprawniającego go do uzyskania żądanych danych (np. obligującego go do przedłożenia urzędowego potwierdzenia określonych faktów), w sposób oczywisty się nie legitymuje i w tej mierze w całej rozciągłości podzielić należy pogląd orzekających w sprawie organów. Jak bowiem Dyrektor Izby Celnej we W. sam przyznał w piśmie z dnia [...]r. żądane informacje co do nieruchomości posiadanych przez Ł. P. P. są mu potrzebne jedynie w celu przymusowego ściągnięcia długu – obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową. Tym samym powołał się jedynie na swój interes faktyczny, a nie prawny. W żadnym razie nie można bowiem uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony norm proceduralnych regulujących w kodeksie postępowania cywilnego kwestie dotyczące postępowania egzekucyjnego, w tym hipoteki. Podkreślenia wymaga nadto, jak trafnie wskazał organ II instancji, iż w istocie intencją wnioskodawcy nie jest uzyskanie informacji o konkretnych, wskazanych przez niego gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego skarżącemu majątku nieruchomego dłużnika. Do tego zaś nie są właściwe orzekające w sprawie organy lecz komornik i - w pewnych sytuacjach - sąd powszechny. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913-920 kodeksu postępowania cywilnego. W konsekwencji skarżący może realizować swoje prawa, jako wierzyciel, w innym, przewidzianym przez ustawodawcę szczególnym trybie, nie zaś w drodze domagania się wyjawienia majątku dłużnika od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Przytoczony wyżej pogląd należy do dominujących w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06 (niepubl.); wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1054/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1055/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 150/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 599/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 185/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 77/08, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1134/07, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1135/07, niepubl.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r. , sygn. akt I OSK 189/09. Ujawnienie majątku dłużnika należy bowiem do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym, w trybie wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich –wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1378/97, LEX nr 41684.
Dodatkowo, ustosunkowując się do nie objętych dotychczasowymi wywodami treści skargi, podkreślenia wymaga nietrafność podniesionego argumentu, iż zgodnie z § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie współdziałania organów Służby Celnej z organami administracji publicznej oraz innymi państwowymi i samorządowymi jednostkami organizacyjnymi na pisemny wniosek organu Służby Celnej jednostki współdziałające, w granicach swoich kompetencji, niezwłocznie przekazują informacje o osobach i przedsiębiorcach, w stosunku do których zostały podjęte działania przez organy celne, w tym przez udostępnianie odpisów lub wypisów z prowadzonych rejestrów i zbiorów danych niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Jak słusznie podnosi bowiem w odpowiedzi na skargę organ II instancji takie uprawnienia przysługują Służbie Celnej w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa celnego, przepisów dotyczących przywozu towarów, lub jeżeli są one niezbędne dla wymiaru i poboru podatku akcyzowego, podatku od gier oraz opłat i dopłat, przeprowadzania postępowań audytowych i urzędowego sprawdzenia, realizacji kontroli jak i również dotyczą one informacji o podmiotach, w stosunku do których podjęto działania kontrolne bądź planowane są takie działania (§ 2 ust. 1 ww. rozporządzenia). Zgodnie z powyższym w przypadku chęci uzyskania informacji o majątku w celu przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego przepis, na który powołuje się skarżący, nie może mieć zastosowania.
W konsekwencji wydane przez organ I instancji postanowienie odmawiające udostępnienia wnioskodawcy żądanych danych jest co do meritum poprawne. Niezależnie bowiem od formy, w której wnioskodawca udostępnienia owego domagał się wniosek jego nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Jeśli bowiem w istocie domagał się on jednak wypisu z ewidencji to nie wskazał koniecznego w tym celu interesu prawnego. Jeśli zaś wniosek dotyczył innej formy udostępnienia informacji o posiadanych przez Ł. P. P. nieruchomościach, to formy takiej w odniesieniu do zawartych w ewidencji danych obejmujących nie tylko dane o gruntach i budynkach lecz także dane osobowe przepisy nie przewidują.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło