II SA/Gl 46/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-10-01
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której przyznano zwolnienie od kosztów sądowych w postanowieniu referendarza, może domagać się ustanowienia adwokata z urzędu w sytuacji, gdy jej stan majątkowy nie uległ zasadniczej zmianie i nie spełnia surowszych kryteriów całkowitego zwolnienia od kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ strona uzyskała już takie zwolnienie w poprzednim postanowieniu referendarza. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ stan majątkowy wnioskodawczyni, mimo że nie jest wysoki, nie jest na tyle trudny, aby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z surowszymi kryteriami określonymi w P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Postanowieniem referendarza z dnia 23 marca 2009 r. skarżąca została już zwolniona od kosztów sądowych. Analiza stanu majątkowego skarżącej wykazała, że jej rodzina posiada stałe źródło dochodu, które nie jest na tyle niskie, aby można było mówić o szczególnych okolicznościach uzasadniających całkowite prawo pomocy, w tym ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie administracyjne w zakresie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie administracyjne w zakresie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy O.P. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 marca 2009 r. skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Skutki tego rozstrzygnięcia rozciągają się na całe postępowanie sądowe, stąd tez obecny wniosek w tym samym zakresie jest w istocie bezprzedmiotowy, skoro żądaniu strony zadośćuczyniono już w przywołanym orzeczeniu.
Z przedstawionych przez stronę informacji wynika, że jej stan majątkowy, w odniesieniu do okoliczności poprzednio podnoszonych nie uległ zasadniczy m zmianom. Skarżąca nadal prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz córką, utrzymując się ze świadczenia rentowego ([...] zł miesięcznie) oraz wynagrodzenia małżonka ([...] zł miesięcznie). Uzyskuje również zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł, zaś jej córka zasiłek wychowawczy w wysokości [...] zł. Małżonek skarżącej jest zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego w wysokości [...] zł na rzecz swojego potomstwa z pierwszego małżeństwa (K.Z.). Rodzina wnioskodawczyni zamieszkuje w budynku o pow. [...] m2. Nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, ani też środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. Skarżąca i jej małżonek są współwłaścicielami [...] samochodu osobowego.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zakres złożonego przez stronę wniosku oznacza konieczność badania jej stanu majątkowego z uwzględnieniem dużo surowszych kryteriów aniżeli przy przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym. Faktu tego nie zmienia to, że w części dotyczącej kosztów sądowych wniosek jest bezprzedmiotowy, ze wskazanych wyżej względów.
Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego O.P. nie pozwoliła stwierdzić, że wnioskodawczyni jest osobą, której wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Łączny dochód uzyskiwany w rodzinie O.P. wynosi [...] zł, , przy czym należy przy tym pamiętać, że podlega on pomniejszeniu o świadczenie alimentacyjne, do którego zobowiązany jest małżonek wnioskodawczyni oraz wydatki na paliwo do samochodu. Nie mniej jednak stwierdzić wypada, że kryteria wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wymagają, aby strona wykazała, iż "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego". Co do zasady, sytuacja materialna osoby, która zwróci się z takim wnioskiem musi być wyjątkowo trudna, znaczącą odbiegająca od przeciętnej. W niniejszej sprawie pomimo, że dochód w rodzinie wnioskodawczyni nie jest wysoki, nie można stwierdzić, że spełnia ona kryteria przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej rodzina posiada bowiem stałe źródło dochodu, za jego wysokość nie jest na tyle niska, aby można było mówić o szczególnych okolicznościach. Nawet, jeśli uwzględni się ciążący na T.Z. obowiązek alimentacyjny, do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje kwota około [...] zł. W tej sytuacji niepodobna stwierdzić istnienia podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia. O umorzeniu postępowania w części dotyczącej kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 165 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło