II SA/Gl 461/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. N. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści formularza wynika, że skarżący ma na utrzymaniu uczącego się syna, z którym zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o pow. 60 m2. Jedynym źródłem utrzymania się jego rodziny jest świadczenie rentowe uzyskiwane w kwocie 547 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnych środków pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego W. N. przedstawił szereg dokumentów obrazujących jego wydatki na utrzymanie się, w szczególności rachunki za energię elektryczną, wodę oraz za studia syna. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Analiza informacji dotyczących stanu majątkowego skarżącego pozwoliła stwierdzić, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dotyczy nie tylko poziomu dochodów i wydatków, lecz obejmuje zarazem ustalenie, czy deklarowane przez stronę wydatki rzeczywiście służą jej do zaspokajania najpilniejszych potrzeb. Pamiętać bowiem trzeba, że koszty sądowe należą do danin o charakterze publicznoprawnym, co oznacza powszechny obowiązek ich ponoszenia. Prawo pomocy jest zaś w tym zakresie wyjątkiem i dopiero dostateczne uprawdopodobnienie, że strona nie ma możliwości zdobycia środków na pokrycie tych kosztów pozwala na ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Przedstawione przez stronę dokumenty w sposób dostateczny uprawdopodabniają twierdzenie o trudnej sytuacji materialnej. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności, co potwierdza oświadczenie skarżącego, że nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Pokrycie niezbędnych wydatków (np. na energię elektryczną, czy tez za wodę) pozostawia do jego dyspozycji bardzo niewielką kwotę, która musi wystarczyć na utrzymanie dwóch osób. W tej sytuacji niepodobna oczekiwać, że skarżący pokryje koszty postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 3 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.