II SA/Gl 464/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-11-21
Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Wojciech Gapiński, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeśli decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny została następnie prawomocnie uchylona?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jeśli decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny została następnie prawomocnie uchylona. Uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wpływa na prawidłowość tej ostatniej decyzji, uzasadniając wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) uchylił decyzję z 2019 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wydaną dla skarżącej A. A., oraz odmówił udzielenia pozwolenia. Decyzja ta została wydana w wyniku wznowienia postępowania, zainicjowanego po prawomocnym uchyleniu przez WSA w Gliwicach decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) utrzymał w mocy decyzję PINB. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 27 lutego 2024 r. nr WINB-WOA.7721.38.2024.DS w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej "PINB" lub "organ I instancji") decyzją z 3 stycznia 2024 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) – dalej "k.p.a.", w związku z art. 59 ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) – dalej "P.b.", działając z urzędu, uchylił decyzję nr [...] z dnia 23 grudnia 2019 r. w której PINB udzielił inwestorowi A.A. (dalej "strona" lub "skarżąca") pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu, usytuowanego przy [...] w C., na działce geodezyjnej nr [...] oraz odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 14 lutego 2019 r. decyzją nr [...], w związku z wydanym w dniu 17 grudnia 2018 r. postanowieniem nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową budynku przy [...] (dawniej ulica [...]) - działka nr [...] w C., nałożył na stronę obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w sposób istotnie odstępujący od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta C. o pozwoleniu na budowę nr [...], z dnia 21 stycznia 2013 r.
W dniu 6 sierpnia 2019 r. PINB, decyzją nr [...], zatwierdził stronie projekt budowlany zamienny domu jednorodzinnego, realizowanego na nieruchomości przy [...] - działka nr [...] w C. oraz wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych związanych z przedmiotową budową (dalej "decyzja zamienna"). Równocześnie nałożył na stronę obowiązek uzyskania, po zakończeniu budowy, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku.
W dniu 4 września 2019 r. właściciel sąsiedniej nieruchomości złożył w odwołanie od ww. decyzji. W dniu 22 listopada 2019 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "organ odwoławczy"), decyzją nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB nr [...] w całości.
W dniu 19 grudnia 2019 r. strona zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu, usytuowanego przy [...] w C., na działce geodezyjnej nr [...] Po przeprowadzeniu w dniu 23 grudnia 2019 roku kontroli obowiązkowej i stwierdzeniu, że ww. obiekt został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym, w dniu 23 grudnia 2019 r. PINB, decyzją nr [...], udzielił stronie pozwolenia na jego użytkowanie.
W dniu 3 października 2023 r. właściciel sąsiedniej nieruchomości zwrócił się z wnioskiem o uchylenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dołączając do wniosku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 siepania 2023 r., sygn. akt II OSK 2913/20, w którym to sąd oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 60/20, w którym uchylono decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 22 listopada 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 6 sierpnia 2019 r.
Z uwagi na wyrok NSA organ I instancji, w dniu 3 listopada 2023 r., postanowieniem nr [...] wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Nr [...] z dnia 23 grudnia 2019 roku, w której udzielono stronie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu, usytuowanego na działce geodezyjnej nr [...] przy [...] w C..
PINB wskazał, że z uwagi na uchylenie przez sąd decyzji zamiennej, fakt ten może stanowić podstawę do wznowienia postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż między ww. decyzjami zachodzi zależność w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Organ I instancji stwierdził, że brak wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skutkować będzie niemożliwością zakończenia prowadzonego postępowania naprawczego i może doprowadzić jednocześnie do pozostawienia obiektu zrealizowanego z naruszeniem przepisów prawa.
Organ zaznaczył, że odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie nie zamyka drogi stronie do złożenia ponownego wniosku o pozwolenie na użytkowanie, pod warunkiem uzupełnienia - w toczącym się postępowaniu naprawczym - projektu budowlanego zamiennego, w zakresie zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami i wiedzą budowlaną.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając naruszenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, 7a i 8 k.p.a. oraz naruszuszenie art. 146 § 2 k.p.a. jak również art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 995) - dalej "p.p.s.a."
Strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
ŚWINB decyzją z 27 lutego 2024 r., znak: WINB-WOA.7721.38.2024.DS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 P.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz zacytował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 lipca 2020 r. o sygnaturze akt II SA/Gl 60/20 uchylił decyzje organu I jak i II instancji. Tym samym decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego została usunięta z obiegu prawnego, a WSA w Gliwicach wskazał, iż PINB winien ponownie pochylić się w szczególności nad przedłożonym projektem budowlanym zamiennym. Z kolei w dniu 23 grudnia 2019 r., kiedy decyzja ŚWINB (utrzymująca decyzję PINB) pozostawała jeszcze pod kontrolą sądowoadministracyjną, organ I instancji wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu przy [...] w C. na działce nr [...]. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego nie powinno mieć miejsca, bowiem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego niejako stwierdza, iż obiekt ten powstał zgodnie z projektem budowlanym i przepisami prawa. Tymczasem organ I instancji wydał powyższą decyzję w trakcie prowadzonego równolegle postępowania naprawczego. Takie stanowisko jest nie do przyjęcia, w szczególności ze względu na skutki jakimi są m.in. dopuszczenie do użytkowania obiektu, co do którego organ wie, że powstał z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji, aby usunąć ww. pozwolenie na użytkowanie z obiegu prawnego, wydał w dniu 3 stycznia 2024 r. decyzję, którą uchylił swoją decyzję z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego oraz odmówił udzielenia pozwolenia na jego użytkowania.
ŚWINB wskazał, iż uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu jest ostatnim etapem procesu inwestycyjnego, którego celem jest sprawdzenie czy zrealizowany obiekt jest zgodny z pozwoleniem na budowę. Konsekwencją udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie przez organ, że proces budowlany został zakończony prawidłowo i powstały obiekt budowlany jest zgodny z przepisami prawa. Tym samym, zdaniem ŚWINB, w związku z uznaniem, iż obiekt nie spełnia przepisów prawa bowiem prowadzone jest wobec niego postępowanie naprawcze, słusznym jest odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r. o sygnaturze akt II SA/Rz 24/14.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie uchylił własną decyzję nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu jak też prawidłowo orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, bowiem powyższe nie może nastąpić, dopóki postępowanie naprawcze prowadzone przez PINB, nie zostanie zakończone prawomocną i ostateczną decyzją. ŚWINB za znaczył, że zaskarżona decyzja nie pozbawia strony możliwości wystąpienia z ponownym wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie po doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. ŚWINB stwierdził, że jest on chybiony bowiem strona nie wskazała w jaki sposób naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej czynności procesowej, czy też nie wykazała, iż uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła sakrgę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz dokonaniu przez organ oceny tego materiału wbrew regułom opisanym w tych przepisach, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przekonania organu wydającego skarżoną decyzję, że należy utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji,
b. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia odwołania skarżącej, pomimo że w uzasadnieniu nie odniesiono się wyczerpująco do materiału dowodowego w zakresie niezbędnym, co implikuje wniosek, iż nie rozważono całego materiału dowodowego w sprawie, a oceny rozważanego materiału dokonano błędnie oraz w sposób dowolny, a nie swobodny, nadto wbrew wymogom nie wskazano i nie uzasadniono podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia co do istoty sprawy,
c. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, z zw. z 149 § 2 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 55 w zw. z art. 59 ust. 1 i art. 59a P.b. polegające na ograniczeniu się przez organ do ustalenia wystąpienia podstawy wznowienia i wydaniu decyzji bez wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i wykonania czynności wymaganych do zbadania ponownego całości sprawy, do czego był zobowiązany celem rozstrzygnięcia istoty sprawy,
d. art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i prawa, wskutek nieuwzględnienia słusznego interesu strony i doprowadzenia wskutek oddalenia odwołania do sytuacji, w której skarżąca może zostać pozbawiona prawa do użytkowania (zamieszkiwania) budynku wybudowanego legalnie, który stanowi jej własność i ośrodek życia rodzinnego, wyłącznie z uwagi na błędy popełnione przez organy wydające decyzje w postępowaniu naprawczym,
e. art. 9 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące przedstawienie i uzasadnienie okoliczności wydanego rozstrzygnięcia oraz lakoniczne odniesienie się do jego podstaw, w zasadzie ograniczone do udzielenia informacji prawnej, bez podania niezbędnych wyjaśnień, co do treści przepisów oraz udzielenia wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, by uniknąć szkody,
f. art. 8 § 1 w zw. z art. 16 §1 k.p.a. - poprzez ich niezastosowanie i naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych służącej ochronie praw nabytych, ochronie porządku prawnego, zapewnieniu stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa, wskutek czego strona może zostać pozbawiona możliwości użytkowania (zamieszkiwania) budynku wybudowanego legalnie, który stanowi jej własność i ośrodek życia rodzinnego,
g. z art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 146 § 2 w zw. z art. 16, w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od decyzji, która ma zapaść w innym toczącym się postępowaniu,
h. art. 170 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w zaskarżonej decyzji faktu związania organów administracji treścią prawomocnego wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r., sygn. II OSK 2913/20, oddalającego skargę od wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 60/20, wskutek czego pominięto w toku postępowania przyczyny, dla których doszło do uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego przedłożonego przez skarżącą,
i. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji mimo podstaw do jej uchylenia, wskutek czego skarżąca może zostać pozbawiona prawa do użytkowania (zamieszkiwania) budynku wybudowanego legalnie, który stanowi jej własność i ośrodek życia rodzinnego,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a. art. 51 ust. 7 P.b. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 50 ust. 1 P.b., przez ich błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe niezastosowanie, co doprowadziło organ drugiej instancji do utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., ze względu na całkowicie błędne przyjęcie przez organ, że prowadzenie postępowania naprawczego dotyczącego obiektu wybudowanego z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego wymaga uprzedniego uchylenia pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu; niepoprawna interpretacja kluczowych dla rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego musiała implikować wydanie nietrafnej decyzji,
b. art. 55 w zw. z art. 59 ust. 1, w zw. z art. 59a P.b. poprzez ich niezastosowanie, w rezultacie nieprzeprowadzenie czynności wymaganych do rozstrzygnięcia istoty sprawy w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, wskutek czego dopuszczono się wydania orzeczenia wbrew przepisom prawa materialnego,
c. art. 59 ust. 5 P.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i odmowę udzielenia pozwolenia na użytkowanie, mimo że w sprawie nie wykazano wystąpienia przesłanek do wydania takiego orzeczenia, wskutek czego dopuszczono się wydania orzeczenia wbrew przepisom prawa materialnego,
d. art. 59 ust. 7 P.b. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie za stronę postępowania B. S., wnioskującego o wznowienie postępowania w przedmiocie decyzji z dnia 29 grudnia 2019 r. nr [...], którą udzielono skarżącej pozwolenia na użytkowanie obiektu przy [...] w C., podczas gdy przepis szczególny art. 59 ust. 7 P.b. ustanawia zamknięty krąg podmiotów uznawanych za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie,
e. art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej "Konstytucja") poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bezpodstawnie i bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania w sprawie prowadzonej w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ukończonego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wskutek czego doprowadzono do sytuacji, w której skarżąca może nie mieć prawa mieszkać w legalnie wybudowanym domu stanowiącym jej własność, podczas gdy skarżąca nie ponosi żadnej odpowiedzialności za błędy organów poczynione na etapie wydawania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego w toku postępowania naprawczego.
f. art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bezpodstawnie i bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania w sprawie prowadzonej w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ukończonego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy [...] w C., podczas gdy wskutek uchylenia tej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie strona może zostać pozbawiona możliwości zapewnienia godnych warunków bytowych dla swojej rodziny, co nie ma uzasadnienia w świetle prawa nakazującego wprowadzać ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, wskutek czego doszło do naruszenia podstawowych praw skarżącej.
II. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ŚWINB z dnia 27 lutego 2024 r., znak sprawy [...] oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2024 r. nr [...], znak sprawy [...].
III. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.
IV. Na podstawie art. 61 § 2 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez organ, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku przez organ o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Sąd, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu skargi przytoczone wyżej zarzuty skargi zostały rozwinięte. Dla poparcia swoje argumentacji skarżąca odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi w piśmie z dnia 10 maja 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 2 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ŚWINB z 27 lutego 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z 3 stycznia 2024 r.
Podstawową kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zasadność uchylenia w postępowaniu wznowieniowym ostatecznej decyzji PINB z 23 grudnia 2019 r., o udzieleniu skarżącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym oraz z zagospodarowaniem terenu, usytuowanego przy [...] w C., na działce geodezyjnej nr [...] oraz odmowa udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego obiektu.
Stan faktyczny sprawy w świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości. Z akt sprawy wynika, bowiem – co nie jest sporne i co zostało prawidłowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że z obrotu prawnego została ostatecznie i prawomocnie usunięta decyzja zamienna PINB z 6 sierpnia 2019 r.
W rozpoznawanej sprawie istotne jest zatem, że po prawomocnym uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach decyzji obu organów nadal w obiegu prawnym pozostawała decyzja PINB z 23 grudnia 2019 r., którą udzielono pozwolenia skarżącej na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu, usytuowanego przy [...] w C., na działce geodezyjnej nr [...] Obowiązek uzyskania tego pozwolenia wynikał dodatkowo z treści uchylonej przez WSA w Gliwicach decyzji PINB z 6 sierpnia 2019 r.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Podkreślić trzeba, że zastosowanie powołanego przepisu wymaga najpierw wykazania, że decyzja, którą zamierza się uchylić, pozostawała w pewnym związku z określonym, innym rozstrzygnięciem. Więź ta wyraża się zarazem w sekwencji działań prawnych, podjętych przez organy administracji publicznej, polegającej na tym, że treść konkretnej decyzji zależy od innej decyzji lub innego orzeczenia, bez których nie mogłaby być wydana. Jest to zatem związek konieczny, choć powinno się go przy tym ujmować szeroko, bez nadmiernego zacieśniania (por. wyrok WSA w Poznaniu z 1.12. 2011 r., sygn. akt II SA/Po 953/11).
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie budzi wątpliwości, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jakim jest budynek mieszkalny jednorodzinny z garażem podziemnym, stanowi końcowy etap procesu inwestycyjno-budowlanego. Decyzja taka jest wydawana w oparciu o przepis art. 59 ust. 1 P.b. w zw. z art. 59a P.b. (w wersjach obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji) po przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego, podczas której organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza wykonanie budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Podkreślić należy, że podczas takiej kontroli, która poprzedza wydanie decyzji w szczególności sprawdza się zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu i projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych. (por. A. Gliniecki, Prawo budowlane komentarz, Lex.). Stanowi o tym przepis art. 59 ust. 1 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Pb. Zgodnie zaś z treścią art. 59a P.b. ustawy organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (ust. 1 ), Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie: 1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu; 2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym (ust. 2).
W tym miejscu należy wskazać, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie i w doktrynie, zgodnie z którym uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje dla decyzji o pozwoleniu na użytkowanie konsekwencje wynikające z art. 145 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 P.b. (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 492/11). Powyższe odnosi się też do sytuacji nałożenia decyzją na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy trzeba mieć na uwadze, że pomiędzy prawomocnie i ostatecznie uchyloną decyzja zatwierdzającą skarżącej projekt budowlany zamienny domu jednorodzinnego oraz wydającą pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, związanych z przedmiotową budową, a decyzją z 23 grudnia 2019 r. o pozwoleniu na użytkowanie wnioskowanego obiektu budowlanego zachodzi powiązanie polegające na tym, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych stanowi podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jak wskazano wyżej decyzja z 23 grudnia 2019 r. o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59a P.b., jak również wszystkich dokumentów wymaganych przepisami art. 57 P.b., przy czym normatywnym wzorcem dla oceny czy obiekt budowlany został wykonany prawidłowo, była decyzja PINB z 6 sierpnia 2019 r. Wobec wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w oparciu o wzorzec, który następnie został prawomocnie i ostatecznie uznany za wydany w sposób wadliwy, nie można się zgodzić ze stanowiskiem skarżącej, że decyzja z 23 grudnia 2019 r. jest prawidłowa. Dla sądu nie ulega wątpliwości, że była ona bowiem powiązana z aktem prawnym, którego prawidłowość została skutecznie wyrokiem WSA w Gliwicach zakwestionowana. Ponieważ między decyzją zamienną a decyzją o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego istniało omawiane wcześniej powiązanie, to naturalnie zmiana bądź uchylenie decyzji "podstawowej" (w tym przypadku decyzji zamiennej) oddziałuje również na inną, wydaną w oparciu o nią decyzję. Organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo uznały zatem, że w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z 23 grudnia 2019 r. zachodziła sytuacja do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi w ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o należycie ustalony i w zasadzie niekwestionowany stan faktyczny sprawy. Uzasadnienie decyzji zawiera prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne i prawne. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia norm z art. 7, art. 77 § 1, art.107 § 3 oraz art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 146 § 2 k.p.a. należy ocenić jako przedwczesny w sytuacji gdy zastosowanie przez organy rozwiązania przewidzianego w art. 146 § 2 k.p.a. odnosi się jedynie do aktualnych okoliczności sprawy tj. gdy na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zamiennej nie ma podstaw do wydania decyzji do udzielenia pozwolenia na użytkowanie domu jednorodzinnego przed zakończeniem postępowania w trybie art. 50-51 P.b. Nie można również przesądzić wyników postępowania naprawczego. Chybione są także zarzuty naruszenia normy z art. 7 Konstytucji, gdyż organy obu instancji działały w oparciu o obowiązujące prawo. Tym samym nie naruszyły również ogólnej zasady praworządności z art. 6 i art. 8 k.p.a. Sąd zgadza się z zarzutem błędnego uznania za stronę postępowania B. S.. Należy jednak zauważyć, że wszczęcie postępowania wznowieniowego nastąpiło z urzędu a nie na wniosek uczestnika. W ocenie Sądu przedmiotowe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło