II SA/Gl 469/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. A. i A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...] p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...] nakładającej na Z. A. i A. G. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. A. i A. G. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności stanowi zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Wskazać przy tym trzeba, że wstrzymanie wykonania decyzji lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Dlatego zastosowanie tej instytucji, będącej wyjątkiem od zasady wykonalności aktu lub czynności, powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami wskazującymi na istniejące realne zagrożenie wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków do czasu wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Wobec powyższego wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/2005). Uprawdopodobnienie zaś okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (zob. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Oceniając wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazali bowiem okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania ww. decyzji. W szczególności nie wskazali, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub nieodwracalne skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skutków takich nie można też zdaniem Sądu wyprowadzić z istoty następstw wykonania decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie. W przypadku prawomocnego uchylenia tej decyzji, skarżący będą bowiem mogli żądać zwrotu uiszczonej kary. Trudno też z urzędu zakładać, że uiszczenie kary w kwocie 8000 zł, może wpłynąć ujemnie na prowadzenie przez nich działalności gospodarczej w stopniu powodującym w tej działalności znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie bada natomiast zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a więc prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Mając na względzie powyższe wniosek skarżących podlegał oddaleniu przy uwzględnieniu treści art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Na marginesie wskazać jedynie należy, że gdyby przyjąć że wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył zaskarżonego postanowienia, to wniosek taki również podlegałby oddaleniu na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania może bowiem dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z.Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje natomiast zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a zatem instytucja wstrzymania przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogłaby znaleźć zastosowania.