II SA/Gl 47/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-10-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać umorzony, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów w całości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów w całości, co czyni dalsze postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa strony wskazuje na niemożność poniesienia kosztów związanych z profesjonalną pomocą prawną bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca O. P. – Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni wskazała na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z renty, zasiłku pielęgnacyjnego i wynagrodzenia męża, przy jednoczesnym obowiązku alimentacyjnym męża. Wcześniej została już zwolniona od kosztów sądowych w całości. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając wcześniejsze postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych oraz analizując sytuację majątkową rodziny w kontekście ustanowienia adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. P. – Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku O. P. – Z. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. We wspomnianym formularzu wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz córką, utrzymując się ze świadczenia rentowego ([...] zł netto miesięcznie), zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenia małżonka ([...] zł netto miesięcznie). Małżonek skarżącej jest zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego w wysokości [...] zł na rzecz swojej córki z pierwszego małżeństwa (K. Z.). Rodzina wnioskodawczyni zamieszkuje w budynku o pow. [...] m2. Nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, ani też środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. Okoliczności wskazane przez skarżącą były już badane przez referendarza sądowego przy rozpoznawaniu jej wcześniejszego wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, który został uwzględniony postanowieniem z dnia 3 kwietnia br.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Wniosek skarżącej obejmował swoim zakresem zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Warto jednakże zauważyć, że O. P.-Z. postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r. została zwolniona od kosztów sądowych w całości, co oznacza, że nie jest zobowiązana do ich ponoszenia zarówno na etapie postępowania przed sądem I instancji jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. To sprawia, że jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy.
Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, uwzględniwszy okoliczności dotyczące stanu majątkowego rodziny skarżącej trzeba uznać, że zasługuje ona na przyznanie prawa pomocy we wspomnianym zakresie.
Wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą i jej męża wynosi bowiem [...] zł. Odejmując kwotę [...] zł przeznaczoną na świadczenie małżonka skarżącej na rzecz dziecka z poprzedniego związku małżeńskiego do dyspozycji jej rodziny pozostaje [...] zł, co w przeliczeniu na osobę daje [...] zł miesięcznie. Jest to kwota stosunkowo niska, zwłaszcza jeśli pod uwagę wzięty zostanie fakt, iż wspomniany dochód podlega dalszemu pomniejszeniu o wydatki związane z utrzymaniem się (zakup żywności, ponoszenie niezbędnych opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości itp.). Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] r. podniosła również że poszukując adwokata lub radcy prawnego, który byłby gotów sporządzić skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 20 sierpnia 2008 r. uzyskała informację na temat odpłatności za tego rodzaju usługi. Jej wysokość wielokrotnie przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni. W tym stanie rzeczy uznano, że ustanowienie adwokata z urzędu jest niezbędne dla zapewnienia skarżącej jej prawa do sądu, co na obecnym etapie postępowania oznacza rozważenie zasadności sporządzenia skargi kasacyjnej.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono o ustanowieniu adwokata z urzędu, zaś działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło