II SA/Gl 47/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi O. P.- Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy w P. zawiadomił O. P.-Z. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie gospodarki nieczystościami ciekłymi na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. Dnia [...] r. dokonano oględzin posesji. Ustalono, że na terenie nieruchomości znajduje się zbiornik na nieczystości ciekłe dla budynku mieszkalnego. W budynku mieszkają trzy osoby. Właścicielka okazała rachunki za wywóz nieczystości z [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r. Wyjaśniła, że woda wykorzystywana jest też do podlewania ogrodu a na nieruchomości planuje wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. nakazał O. P.-Z. przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. W podstawie prawnej podano przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., nr 236, poz. 2008 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie zostało wszczęte w związku ze skargami mieszkańca gminy, dotyczącymi gospodarki nieczystościami na nieruchomości strony. Wzdłuż ul. [...] w P. biegnie kanalizacja sanitarna, do której podłączone jest ok. 90 % nieruchomości. Nieruchomość strony wyposażona jest w zbiornik na nieczystości ciekłe, nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Analiza i zestawienie danych dotyczących ilości pobranej wody i wywiezionych ścieków wskazuje, że nie wszystkie ścieki zostały wywiezione. W roku [...] pobrano [...] m3 wody i w tym samym czasie wywieziono [...] m3 ścieków. Zgodnie z art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciel nieruchomości ma obowiązek dokonać podłączenia do istniejącej kanalizacji sanitarnej, z obowiązku tego zwalnia jedynie sytuacja, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Organ uznał, że w stwierdzonej sytuacji zapewnienie czystości na posesji strony może nastąpić jedynie poprzez jej podłączenie do kanalizacji. Ponieważ strona obowiązku tego nie wykonała dobrowolnie, konieczne jest wydanie w tej sprawie decyzji administracyjnej. W złożonym odwołaniu strona podniosła, że bilans zużytej wody nie jest prawidłowy i nie uwzględnia faktu, że w okresie od wiosny do jesieni znaczna część wody zużywana jest do podlewania ogrodu, drzew, myty jest samochód, raz w tygodniu napełniany basen. Utrzymanie czystości gwarantują dwa duże szamba, regularnie opróżniane. Skargi sąsiada oceniła jako przejaw złośliwości i zazdrości. Podała, że planuje na swojej działce wykonanie oczyszczalni przydomowej, co będzie najlepszym rozwiązaniem w jej sytuacji. Zarzuciła, że część nieruchomości przy ul. [...] także nie jest podłączona do kanalizacji. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji, a gdy budowa kanalizacji jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, poprzez wyposażenie nieruchomości w bezodpływowy zbiornik na nieczystości lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W P. przy ul. [...] istnieje kanalizacja a nieruchomość strony nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Oznacza to obowiązek przyłączenia do kanalizacji. Nadzór nad realizacją tego obowiązku sprawuje wójt gminy, który w przypadku stwierdzenia, że obowiązek nie jest wykonany, wydaje decyzję nakazującą jego wykonanie. Wskazano stronie, że przyłączenie nieruchomości do sieci ma charakter obowiązkowy a ustawa nie uzależnia możliwości wydania nakazu przez organ gminy od możliwości finansowych właściciela, nie zwalnia od tego obowiązku także zamiar wykonania w przyszłości przydomowej oczyszczalni ścieków. Podkreślono, że strona w żaden sposób nie uwiarygodniła zamiaru wykonania oczyszczalni, nie wykonała jej projektu, nie dokonała zgłoszenia zamiaru budowy. W skardze do sądu administracyjnego O. P.-Z. wniosła o uchylenie decyzji. Wskazała, że w dacie kontroli deklarowała wolę wykonania oczyszczalni przydomowej, jednak w urzędzie gminy udzielono jej informacji, że na ten cel gmina nie udziela dopłat. Odbiega to od praktyki innych gmin. Skarżąca podała, że jej rodzina ma niskie dochody, ona sama jest niezdolna do pracy. Przy ulicy wiele posesji nie jest podłączonych do kanalizacji a mimo tego nie wydano im nakazu. Skarżąca podniosła także, że w istocie jej dwa szamba działają podobnie jak oczyszczalnia przydomowa. Od kilku lat stosowany jest także środek do szamb ekologicznych "[...]" Przyłączenie do kanalizacji nie jest dla niej ekonomiczne, albowiem w okresie letnim znaczna część wody pozostaje na podwórzu i w istocie nie byłaby odprowadzana do kanalizacji. Organy nie sprawdziły szczelności szamb i w tym zakresie zarzuty są nieuprawnione. Szamba są szczelne i regularnie opróżniane. Podjęte zostały starania o wykonanie oczyszczalni przydomowej. W tym celu strona zwróciła się o wydanie wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca podała, że podjęła starania o uzyskanie kredytu na wykonanie przydomowej oczyszczalni, jak również jest w trakcie przygotowywania dokumentacji projektowej. Podniosła, że w istocie wykonanie przyłącza nie jest technicznie możliwe ze względu na to, że instalacja musiałaby przebiegać po wspólnym wjazdem, w którym ułożone są już rozmaite sieci uzbrojenia: kabel energetyczny, telefoniczny, gazociąg, wodociąg. Sąsiad nie zgadza się na przyłączenie do jego kanalizacji a nadto odpływ uchodzący obecnie do szamba znajduje się poniżej poziomu studzienki kanalizacyjnej w ulicy. Także na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, okazała wykonany projekt oczyszczalni przydomowej i wyjaśniła, że nie został on przyjęty przez organ gminy, albowiem wymaga uzupełnienia o odpowiednią mapę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem wydane przez organy administracji decyzje znajdują uzasadnienie w przepisach prawa. Kontrola rozstrzygnięć administracji publicznej przez sąd administracyjny dotyczy zaś właśnie kwestii legalności, czyli zgodności aktów administracyjnych z prawem. Uzasadnieniem dla wydanego nakazu jest przepis art. 5 ust. 7 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r., nr 236, poz. 2008 ze zm.). Art. 5 ust. 1 pkt 2 przewiduje obowiązek właściciela nieruchomości przyłączenia jej do istniejącej sieci kanalizacyjnej, od obowiązku tego zwalnia okoliczność, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że w sąsiedztwie nieruchomości skarżącej przebiega sieć kanalizacji sanitarnej. Oznacza to, że mimo posiadanego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, skarżąca jest zobowiązana przyłączyć swoją nieruchomość do kanalizacji. Warunkiem zwolnienia z tego obowiązku jest wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. Nie można uznać, jak sugeruje skarżąca, że de facto posiadane zbiorniki pełnią funkcję oczyszczalni przydomowej. Aby posiadana instalacja mogła być uznana za tego rodzaju oczyszczalnię musi ona spełniać wymagania przewidziane w przepisach odrębnych. Nie ulega wątpliwości w przekonaniu Sądu, że wskazywane przez skarżącą warunki użytkowania zbiorników z wykorzystaniem wskazanych preparatów chemicznych nie stanowią podstaw do przyjęcia, że na działce funkcjonuje przydomowa oczyszczalnia ścieków. Należy przy tym podkreślić, że oczyszczalnia taka powinna realnie istnieć i funkcjonować, aby okoliczność ta zwalniała właściciela działki z obowiązku wykonania podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Planowanie wykonania takiej oczyszczalnie w bliżej nie sprecyzowanym terminie nie stanowi okoliczności zwalniającej z omawianego obowiązku. Stąd nie mogły mieć znaczenia w sprawie podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z zamiarem wykonania oczyszczalni i brakiem pomocy w tym zakresie ze strony gminy. Można zaznaczyć, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wykonanie indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do [...] m3 na dobę nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ich realizacja może nastąpić w oparciu o zgłoszenie organowi zamiaru wykonania oczyszczalni, co wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zgłoszenie takie nie zostało dokonane. Przepis art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje, że w razie niewykonania obowiązków wynikający z ustawy, w tym obowiązku podłączenia do kanalizacji, wójt gminy wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Sformułowanie tego przepisu każe uznać, że decyzja taka nie ma charakteru uznaniowego, konieczność jej wydania nie jest pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności jak sytuacja życiowa czy majątkowa osoby zobowiązanej. Przepis ten nie daje organowi podstaw do odstąpienia od egzekwowania obowiązku, jeżeli obowiązek taki istnieje. W szczególności podstawy takiej nie stanowi sytuacja, w której także inne nieruchomości na danym terenie nie zostały podłączone do istniejącej kanalizacji. W stwierdzonym stanie faktycznym Wójt Gminy P. był zatem nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku ustawowego. Argumenty podnoszone przez Skarżącą nie mogły wobec tego odnieść zamierzonego skutku i doprowadzić do uchylenia wydanej decyzji. Mając na uwadze podniesione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.