II SA/Gl 47/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na skutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 kwietnia 2010 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z wniesioną przez B. Ł. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...], Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2010 r. zobowiązał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący opłacił wpis sądowy, prosząc jednocześnie w piśmie z dnia [...]r. o zwolnienie z obowiązku jego uiszczenia. W załączeniu przesłał wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania obowiązujący w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Następnie, na urzędowym formularzu, skarżący wystąpił dodatkowo o zwolnienie z całości kosztów sądowych, uzasadniając powyższe złą sytuacją materialną, uwarunkowaną stanem zdrowia, a w efekcie osiągniętymi dochodami. Jak podnosi dalej częste stany niedomagania na zdrowiu wpływają na zmniejszenie dochodu z działalności gospodarczej, generując jednocześnie wydatki na leki. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący poinformował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz posiada dom o powierzchni 225 m² z nieruchomością gruntową o powierzchni 1625 m², a także mieszkanie o powierzchni 100 m². Jednocześnie zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Nadto jako źródło dochodu wskazał świadczenie emerytalne w wysokości 1238 zł brutto oraz miesięczne przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 1000 zł brutto. W uzupełnieniu informacji zawartych w formularzu wniosku, skarżący przesłał potwierdzenie otrzymanej przelewem emerytury wraz z paragonami zakupu w miesiącu styczniu i lutym bieżącego roku lekarstw na kwotę około 230 zł. Skarżący zobowiązany został do wskazania, czy stanowiący jego własność lokal mieszkalny jest obecnie przez kogoś użytkowany i jakie czerpie on z niego pożytki, jak również udokumentowania przeciętnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się (tj. w szczególności opłat za energię elektryczną, dostawę wody, odbiór nieczystości, usługi telekomunikacyjne) oraz potwierdzenia wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej z ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia [...]r. zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu na dostarczenie dokumentów uprawdopodobniających okoliczności podniesione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, powołując się w uzasadnieniu na zły stan zdrowia. Na dowód powyższego w załączeniu przesłał kartę wypisu ze szpitala, informującą m.in. o jego hospitalizacji w okresie od [...]do [...]r. z powodu rozpoznania udaru mózgu niedokrewiennego. Wobec powyższego prośbę wnioskodawcy uwzględniono, przedłużając bezskutecznie termin przedłożenia dokumentów do [...] bieżącego roku. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Skarżący w ustawowym terminie wniósł od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw argumentując tym, że przebyta choroba uniemożliwiła mu wcześniejsze przedłożenie wymaganych dokumentów, a nie ma on osoby, która prowadziłaby jego sprawy. Przesyłając w załączeniu potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie faktur (za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, telewizję, obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych) oraz kopie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, wskazał, że przedmiotowe wydatki bardzo obciążają jego budżet. Nadto zaznaczył, że nie prowadzi on już działalności gospodarczej (dowód potwierdzenia wyrejestrowania z ubezpieczenia), a z emerytury pozostaje mu niewiele na życie. Poinformował także, że nie wynajmuje lokalu i nie uzyskuje żadnych innych dochodów, które mogłyby mu w jakiś sposób pomóc finansowo. Nadto zadeklarował miesięczny koszt zakupu leków na kwotę 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do stanu majątkowego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane. Występując o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonych do akt dokumentów wynika, że skarżący w wyniku przebytego udaru mózgu poddany będzie dalszemu leczeniu farmakologicznemu w poradni neurologicznej. Zatem dotychczas ponoszone przez skarżącego wydatki na leki zwiększą się osiągając, jak podnosi wnioskodawca, miesięcznie kwotę 200 zł. Wypada w tym miejscu zauważyć, że problemy ze zdrowiem (bowiem jak wynika z karty informacyjnej ze szpitala pacjent zakwalifikowany został do Oddziału Rehabilitacji) niewątpliwie mogły wpłynąć na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, która jak wynika z relacji skarżącego z dnia [...]r. w okresie ostatnich trzech miesięcy i była śladowa. Zaznaczyć należy, że zysk z działalności gospodarczej stanowił dużą część miesięcznego dochodu skarżącego, zatem jego brak znacznie pogorszył jego sytuację materialną, zaś stan zdrowia uniemożliwia skarżącemu poprawę jego kondycji finansowej. Jak obrazują nadesłane dokumenty w chwili obecnej miesięczny dochód skarżącego to kwota około 1240 zł brutto, zaś wysokość ponoszonych wydatków na pokrycie bieżących potrzeb to około 630 zł, nie uwzględniając w tym kosztów leczenia, czy też wydatków na środki czystości i artykuły spożywcze. Nie bez znaczenia pozostaje również wiek skarżącego oraz fakt, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, jak również jego możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazał dostatecznie, iż spełnia przesłanki do całkowitego uwzględnienia jego żądania. Sytuacja finansowa skarżącego w chwili obecnej nie pozwala na wygospodarowanie sumy pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Konieczność stałego leczenia, niewątpliwie podwyższa wydatki, zaś zmniejszenie dotychczasowych dochodów przy jednoczesnym ponoszeniu kosztów postępowania sądowego zakłóci płynność finansową miesięcznych wydatków skarżącego. Podkreślić należy, iż skierowanie do skarżącego wezwania miały na celu wyjaśnienie niezbędnych kwestii przy orzekaniu w sprawie prawa pomocy, ze względu na fakt, iż jedynym kryterium jego przyznania jak przewiduje ustawa jest to o charakterze materialnym. Skarżący natomiast dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.