II SA/Gl 470/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r. [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii sprzeciwu skarżącej od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2018 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. W skardze z dnia 26 kwietnia 2018 r. "A" Sp. z o.o. w Z. zawarła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 czerwca 2018 r. wnioskująca została wezwana do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza PPPr i jego zwrotu do Sądu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskująca złożyła urzędowy formularz PPF w przewidzianym do dokonania tej czynności terminie wskazując jaka jest sytuacja finansowa Spółki. Spółka nie ma środków na opłatę od skargi ponieważ uiszcza opłaty publiczne, prawne i koszty stałe. Spółka wskazała jaki posiada kapitał zakładowy (100 tys. zł), wartość środków trwałych (165 tys. zł) oraz wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (47.462,72 zł). Oświadczyła również, że na rachunkach bankowych ma saldo ujemne -295.881,85 zł oraz 0,97 euro. Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał wnioskującą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez przedłożenie dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową Spółki. W odpowiedzi Spółka w piśmie z dnia 31 lipca 2018 r. wskazała, że przedkłada deklaracje VAT za ostatnie 6 miesięcy, deklarację CIT za 2017 r., bilans i rachunek zysków i strat za 2017 r. Z przedstawionych dokumentów wynika, że wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła 70.035,49 zł, natomiast wartość środków trwałych wynosi 257.500,51 zł. Z przedłożonych deklaracji VAT z których wynika, że w ostatnim półroczu podstawa opodatkowania wyniosła 1.227.937,00 zł. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy wskazując w uzasadnieniu, że przedstawione przez Spółkę dokumenty nie dają pełnego obrazu aktualnej sytuacji finansowej Spółki. Brak wyciągów z rachunków bankowych i raportów kasowych uniemożliwia rzetelną ocenę stanu płynnych aktywów Spółki. Uwzględniając przedłożone dokumenty źródłowe można wysunąć wniosek, że Spółka dobrze rokuje na bieżący okres sprawozdawczy bowiem od dwóch lat uzyskuje przychody na porównywalnym poziomie. Wskazano, że zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych nawet jeżeli Spółka przechodzi pewne trudności finansowe to można ją dokapitalizować, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono, zatem wnioskująca nie podjęła wszelkich możliwych działań w kierunku uzyskania środków finansowych. Ponadto, w ocenie referendarza Spółka nierzetelnie przedstawiła wysokość zysku za 2017 rok, bowiem dokumenty źródłowe wskazują inne wartości w zysku bilansowym oraz podatkowym. Pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. Spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że w jej ocenie przedstawione dokumenty były wystarczające do spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie zgodziła się również z twierdzeniem, że jej wspólnicy mają obowiązek ją dokapitalizować celem zapewnienia środków na pokrycie kosztów postępowania. W ocenie Spółki dla oceny zasadności wniosku adekwatna powinna być wyłącznie aktualna ocena sytuacji finansowej Spółki lecz na dzień dzisiejszy Spółka nie dysponuje środkami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie w części tj. zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że wnioskująca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie bowiem wnioskująca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomoc. Wobec okoliczności sprawy Sąd nie miał podstaw aby zmienić zaskarżone postanowienie referendarza. W aktach sprawy nie ma rzetelnych informacji przedstawionych przez Spółkę dotyczących jej sytuacji majątkowej pomimo tego, że została wezwana do przedłożenia szeregu dokumentów celem potwierdzenia faktu nie posiadania środków finansowych celem uiszczenia kosztów postępowania. Spółka twierdzi w sprzeciwie, że ocenie powinna podlegać jej obecna sytuacja finansowa, a nie ocena możliwości np. jej dokapitalizowania. Pomimo podnoszenia takich twierdzeń Spółka nie dołączyła do sprzeciwu dokumentów, które obrazowałyby jej obecną sytuację finansową. Wypada podkreślić, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy jednoznacznie stanowią, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o jej przyznanie. Spółka co prawda przedstawiła informacje dotyczące jej sytuacji finansowej lecz są to informacje za 2017 rok, natomiast Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w skardze datowanej na kwiecień 2018 r. Dołączone deklaracje podatkowe VAT za ostatnie pół roku nie dają wystarczającego obrazu sytuacji finansowej Spółki uzasadniające przyznanie praw pomocy. Z analizy nadesłanych dokumentów można wysunąć wniosek, że twierdzenia zawarte we wniosku PPPr są sprzeczne z nadesłanymi później dokumentami bowiem wskazane w nich dane dotyczące wysokości zysku za 2017 rok oraz wartość środków trwałych różnią się od siebie. Mając na uwadze powyższe, w konsekwencji należy uznać, że Spółka nie przyczyniła się do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jej sytuacji finansowej. Domaga się w sprzeciwie aby dla oceny zasadności wniosku ocenić jej obecną sytuację finansową, jednak nie podejmuje żądnych czynności aby ją uprawdopodobnić. Sąd rozpatrując niniejszy wniosek nadal nie jest w stanie ustalić ponad wszelką wątpliwość, jakimi chociażby aktywami płynnymi dysponuje Spółka, co uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny jej pełnej sytuacji majątkowej. Wypada jeszcze raz podkreślić, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy jednoznacznie stanowią, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o jej przyznanie. Nierzetelne wykonywanie obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy przez wnioskującą, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Ponadto, prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Na marginesie należy wskazać, że koszty postępowania przed Sądem na obecnym etapie postępowania wynoszą tyle, ile kwota wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 450 zł. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.