II SA/Gl 471/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi W. S. i C. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Skarżąca W. S. i C. S. pismem z dnia [...] roku zwróciły się do Prezydenta Miasta S. o wypłacenie "rekompensaty finansowej" za działkę nr [a] o powierzchni 660 m2, stanowiącą ich własność (księga wieczysta [...]). Podały, że toczące się na działce od dłuższego czasu roboty, związane z infrastrukturą drogową naruszają ich własność. Swoje żądanie powtórzyły w piśmie z dnia [...] roku podkreślając, że działka [a] nigdy nie została wywłaszczona ani oficjalnie zajęta pod drogę publiczną, a pierwsze informacje o zamiarze wywłaszczenia tej działki uzyskały z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] roku ( zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie uregulowania stanu prawnego nieruchomości zajętej pasem drogowym na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – Dz. U. nr 133, poz. 872 z zm.). Prezydent Miasta S., wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej postanowieniem z dnia [...] roku na podstawie między innymi art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku i art. 97 kpa zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia żądanego odszkodowania do czasu wydania przez Wojewodę [...] decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 roku przez określony podmiot publicznoprawny własności działki [a] o powierzchni 660 m2. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyły W. S. i C. S. podnosząc, że zmierza ono do przewlekłości postępowania w sprawie. Wojewoda [...] zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku uchylił postanowienie organu I instancji w całości. W podstawie prawnej powołał art. 123, art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa i art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872 z zm., dalej powoływana jako "ustawa"). W uzasadnieniu przywołał regulację art. 73 ustawy i podał, że w jej świetle ustalanie i wpłacanie odszkodowania następuje na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 roku do 31 grudnia 2005 roku. Postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania powinno być poprzedzone wydaniem przez wojewodę ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie danej nieruchomości zajętej przez podmiot publicznoprawny, która stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę. Jednakże w sytuacji gdy wniosek o odszkodowanie został złożony po ustawowym terminie brak jest związku przyczynowego pomiędzy wydaniem decyzji przez Wojewodę o przejęciu nieruchomości zajętej pod drogę a rozpoznaniem wniosku o odszkodowanie za to przejęcie. Oznacza to, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. S. i C. S. domagały się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz "spowodowanie wywłaszczenia za odszkodowaniem działki nr [a], a to z uwagi na przekroczenie terminów zakreślonych przez ustawę z dnia 13 października 1998 roku. Stwierdziły, że do dnia 5 lutego 2008 r. ( pismo Prezydenta Miasta S. do [...] Urzędu Wojewódzkiego – Wydział Infrastruktury o wydanie decyzji przewidzianej art. 73 ustawy ) nie wiedziały, że działka ( lub jej część ) została zajęta pod drogę publiczną. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Procedura ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą z dniem 1 stycznia 1999 r. pod drogę publiczną została unormowana w art. 73 ustawy oraz w przepisach rozdziału 5 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U. z 2010 roku, nr 102 poz. 651 z zm.). Zgodnie z tą regulacją odszkodowanie za nieruchomość o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy, a więc pozostająca w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiąca ich własności, a zajęta pod drogę publiczną, ustala się i wypłaca na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2005 roku. Warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowania jest wydanie przez wojewodę ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie danej nieruchomości zajętej pod drogę przez podmiot publiczno – prawny. W tej bowiem decyzji następuje ustalenie spełnienia warunków z art. 73 ust. 1 ustawy, podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania oraz powierzchni zajętej działki. Decyzja Wojewody, a w zasadzie zawarte w niej rozstrzygnięcie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, dla ustalenia odszkodowania za grunt zajęty pod drogę. To zagadnienie wstępne istnieje jednak tylko wtedy, gdy wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został złożony w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, to jest w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Jeżeli wniosek został złożony po dniu 31 grudnia 2005 roku, a więc po terminie z art. 73 ust. 4 ustawy, który jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na zasadach określonych w kpa to brak związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy o ustalenie i wypłatę odszkodowania a rozstrzygnięciem wojewody o którym mowa w art. 73 ust. 3 ustawy. Inaczej mówiąc w przypadku złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania po dniu 31 grudnia 2005 roku ( art. 73 ust. 4 ustawy ) decyzja wojewody przewidziana art. 73 ust. 3 ustawy pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku. W tej sytuacji podnoszona przez skarżące okoliczność, że o zajęciu należącej do nich działki nr [a] dowiedziały się dopiero 5 lutego 2008 roku pozostają bez znaczenia. Nadto należy wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 roku sygn. P 33/07 w którym stwierdzono, że art. 73 ust. 4 ustawy określający termin do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania bez powiązania z datą wydania decyzji o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy jest zgodny z art. 2, 32 ust. 1 i 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć także należy, że art. 73 ustawy był już wcześniej kilkakrotnie przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego ( por. P 5/99, SK 11/02, K 43/07, K 47/07). Postępowania te miały różny zakres i przedmiot kontroli, jednakże w żadnym z nich nie została podważona konstytucyjność kontrolowanego przez Trybunał przepisu. W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie w której wniosek o ustalenie i opłatę odszkodowania został złożony po dniu 31 grudnia 2005 roku nie istniało zagadnienie wstępne w postaci decyzji wojewody, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, a w związku z tym brak było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Kierując się powyższą argumentacją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.