II SA/Gl 473/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska, WSA del. Sławomir Wojciechowski, Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 66 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /zwanej dalej Prawem budowlanym/ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał "I. B. Kierownikowi "A" P. z siedzibą w H. i Zarządcy budynku wielorodzinnego w H. ul. A, blok nr X" doprowadzenie wszystkich kominów w tym budynku do stanu zgodnego z przepisami budowlanymi. Upomnieniem z dnia [...] 2003 r. nr [...] organ ten, z powołaniem się na treść art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm., obecnie Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ wezwał I. B. Kierownika "A" P. z siedzibą w H., Zarządcę budynku wielorodzinnego w H. ul. A blok nr X do wykonania w terminie 7 dni obowiązku wynikającego z w/w decyzji pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wezwanie to zostało doręczone I. B. w dniu [...] 2003 r. Dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wystawił tytuł wykonawczy obejmujący obowiązek wynikający z decyzji tego organu z dnia [...] r., w którym jako zobowiązany został wskazany zarządca budynku wielorodzinnego w H., ul. A blok nr X. Do tytułu tego została też wystawiona w tym samym dniu klauzula o skierowaniu tytułu do egzekucji, w której znalazło się pouczenie o możliwości zgłoszenia zarzutów. Tytuł wykonawczy wraz z klauzulą zostały wysłane na adres "K. K. Zarządca budynku wielorodzinnego "A" P. H. ul. B" i ich odbiór został potwierdzony w dniu [...] r. przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji "A" P. z siedzibą w H.. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nałożył na K. K. "Zarządcę budynku wielorodzinnego "A" P. H., ul. B" grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z powyższego tytułu wykonawczego. Jako podstawę tego orzeczenia wskazał art. 32, art. 64a, art. 117, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dnia [...] 2004 r. wpłynęły do organu egzekucyjnego zarzuty "A" P. z siedzibą w H., podpisane przez Kierownika tego "A" K. K. z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia oraz z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu tych żądań stwierdzono, że od [...] do [...] 2004 r. K. K. przebywał na urlopie, o treści tytułu wykonawczego i klauzuli o skierowaniu go do egzekucji dowiedział się dopiero po powrocie do pracy. Wówczas też wniósł niezwłocznie zarzuty. Do uchybienia terminu doszło zatem bez jego winy. Stwierdził również, że funkcję zarządcy budynku wielorodzinnego w H. ul. A nr X objął w dniu [...] 2004 r. W związku z chorobą dotychczasowego zarządcy I. B. nie doszło między nimi do formalnego przekazania dokumentacji związanej z zarządem, nie otrzymał ani decyzji, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, ani upomnienia z dnia [...] 2003 r. Co do meritum stwierdził, że remont kominów, o którym mowa w tytule wykonawczym został przeprowadzony w 2003 r., o czym organ egzekucyjny nie został powiadomiony. Nieszczelności kominów ujawnione w czasie przeglądu przeprowadzonego w [...] 2004 r. usunie zaś niezwłocznie po otrzymaniu dotacji z Urzędu Gminy P.. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. odmówił K. K., Zarządcy budynku wielorodzinnego w H. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego wykonania nakazu wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] r. W uzasadnieniu postanowienia opisano dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdzono, iż dotychczas nie został przedłożony pozytywny protokół mistrza kominiarskiego potwierdzający twierdzenie, że zlikwidowano nieszczelności międzykanałowe w pionach kominowych w budynku przy ul. A nr X w H., tj. wykonano obowiązki objęte tytułem wykonawczym. Dalej organ egzekucyjny stwierdził, że tytuł wykonawczy wraz z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji doręczono do "A" w dniu [...]r. Tytuł został odebrany przez J. K. posiadającą stosowne pełnomocnictwo. Za odmową przywrócenia terminu przemawia też istniejący nadal stan zagrożenia spowodowany nieszczelnością pionów kominowych. W zażaleniu na to postanowienie K. K. wniósł o jego uchylenie podnosząc, że w [...] 2004 r. dokonano rozdzielenia i uszczelnienia przewodów wentylacyjnych pionu mieszkań nr [...],[...] i [...] oraz zlikwidowano przebicia międzykanałowe pomiędzy kanałami dymowymi i wentylacyjnymi. Obecnie, stosownie do otrzymanego pouczenia, wykonywana jest zaś inwentaryzacja przewodów kominowych w całym budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 oraz art. 58 § 1 i 59 § 2 kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że zażalenie nie zawiera argumentacji uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W szczególności nie zostało wykazane, iż termin do wniesienia zarzutów nie został dochowany w powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Za przeszkodę taką nie może być uznane w szczególności pozostawanie przez stronę na urlopie wypoczynkowym. Strona nie wykazała bowiem należytej staranności. Podczas urlopu powinna wyznaczyć pełnomocnika "zdolnego do podjęcia i realizowania czynności związanych z prowadzonym postępowaniem". W skardze do sądu pełnomocnik K. K. zarzucił, iż postanowienie organu odwoławczego zapadło "z rażącym naruszeniem stanu faktycznego sprawy". Wniosek o przywrócenie terminu nie został należycie rozpatrzony. Zdaniem skarżącego brak jest też faktycznych i prawnych podstaw do przyjęcia, iż K. K. przejął "uprawnienia" po I. B., byłej Kierowniczce "A" P.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo stwierdził, że gdy "strona posiada osobowość prawną jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie /"A"/, adresatem wydanych aktów prawnych jest jej przedstawiciel – w tym przypadku osoba pełniąca funkcję Kierownika". Zwrócił również organ odwoławczy uwagę, że we wniosku o przywrócenie terminu stwierdzone zostało, iż zarząd nieruchomością od dnia [...] 2004 r. pełni Kierownik "A" w P. w osobie K. K.. On jest zatem adresatem korespondencji urzędowej oraz zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienia organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia, które to uchybienie proceduralne, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. Uchybienie to wziął Sąd co do zasady pod rozwagę z urzędu nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi /art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a./, w której zostały one sformułowane lakonicznie, mało czytelnie i w zasadzie bez uzasadnienia. Dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego niezbędne jest prawidłowe i jednoznaczne określenie oraz ustalenie zobowiązanego, któremu doręcza się odpis tytułu wykonawczego ze wskazaniem imienia, nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu /art. 26 § 5 pkt 1, art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/, którego należy pouczyć o prawie oraz terminie zgłoszenia zarzutów /art. 27 § 1 pkt 9/ i skutkach niezawiadomienia o zmianie miejsca pobytu /art. 27 § 1 pkt 8/. Wcześniej zobowiązanemu należy doręczyć pisemne upomnienie /art. 15 § 1 ustawy/. Zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym lub obowiązku o charakterze pieniężnym. Ten podstawowy wymóg prawidłowego wszczęcia i przeprowadzenia egzekucji nie został zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie spełniony. Tytuł wykonawczy z dnia [...] r. został wystawiony przeciwko "Zarządcy budynku wielorodzinnego w H. ul. A blok nr X" bez bliższego określenia tego podmiotu zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 ustawy. Został on wysłany wraz z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji skarżącemu K. K. na adres "A" P. z siedzibą w H.. Ani z tytułu wykonawczego ani z klauzuli o skierowaniu go do egzekucji nie wynika w dostateczny sposób jaki podmiot organ egzekucyjny uznał za zobowiązanego. W szczególności nie wynika czy za zarządcę budynku przy ul. A nr X w H., do którego skierowany jest tytuł wykonawczy organ egzekucyjny potraktował "A" P. z siedzibą w H., którego kierownikiem był skarżący, czy też skarżącego jako osobę fizyczną. Pomijając już okoliczność, że w tym względzie treść tytułu wykonawczego powinna odpowiadać treści orzeczenia, którego wynika obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej, to prawidłowe określenie zobowiązanego przesądza też w wielu przypadkach o rodzaju i sposobie podejmowania czynności w postępowaniu egzekucyjnym m.in. o sposobie doręczenia pism procesowych. Gdyby np. przyjąć, że zobowiązanym był skarżący jako osoba fizyczna, to tytuł wykonawczy wraz z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji mógł mu zostać doręczony w miejscu pracy, jedynie do rąk własnych lub do rąk osoby uprawnionej do odbioru kierowanych do niego /jako osoby fizycznej/ pism. Za nieprawidłowe należałoby uznać zatem doręczenie do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism kierowanych do jednostki organizacyjnej, w której dana osoba fizyczna pracuje /art. 45 w zw. z art. 42 § 1 i § 3 kpa i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Przyjmując, że tytuł wykonawczy został doręczony prawidłowo skarżącemu w dniu [...] r. nie wyjaśniły organy obu instancji czy został on doręczony J. K. jako osobie posiadającej pełnomocnictwo do odbioru korespondencji kierowanej osobiście do skarżącego czy jedynie korespondencji kierowanej do "A" P.. W tym drugim przypadku doręczenie dla skarżącego jako osoby fizycznej byłoby nieprawidłowe, co uzasadniałoby uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Wbrew stanowisku zajętemu w odpowiedzi na skargę, brak jest zdaniem Sądu podstaw prawnych do stwierdzenia, że w przypadku gdy strona jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, to adresatem wydawanych aktów prawnych jest jej przedstawiciel czy też osoba pełniąca w takim podmiocie funkcje kierownicze. Adresatem takich aktów jest bowiem strona, a tylko w przypadkach wynikających z uregulowań szczególnych adresatem takiego aktu może być inny podmiot /np. w przypadku określonym w art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Z powyższych względów postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 135 ustawy p.p.s.a. Rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów uwzględni organ egzekucyjny przedstawioną wyżej ocenę prawną. W pierwszej kolejności ustali kto jest w świetle wystawionego tytułu wykonawczego zobowiązanym do wykonania wynikającego z niego obowiązku. Gdyby za zobowiązanego uznał skarżącego a nie "A" w P., to należałoby rozważyć czy przejście obowiązku zostało wykazane zgodnie z treścią art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.