II SA/Gl 474/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-02-27
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, mogą zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wykażą interes prawny, mimo że ich nieruchomość znajduje się w znacznej odległości od przedmiotu postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może dopuścić do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże ona swój interes prawny. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa i być bezpośrednio związany ze sferą praw i obowiązków tej osoby, a nie jedynie z faktycznych uciążliwości. Odległość nieruchomości wnioskodawcy od przedmiotu postępowania (ok. 1 km) wyklucza istnienie interesu prawnego w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję nakładającą obowiązek rozbiórki zlewni ścieków. Mieszkańcy okolicznych ulic złożyli pismo domagając się oddalenia skargi i opisując uciążliwości. Sąd wezwał ich do wyjaśnienia, czy pismo jest wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i do wykazania interesu prawnego. K. Z. i W. B. złożyli wnioski o dopuszczenie do udziału, wskazując na uciążliwości związane z działalnością firmy. W. B. podał, że jest właścicielem nieruchomości oddalonej o ok. 1 km od zlewni.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia K. Z. i W. B. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestników.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w zakresie wniosków K. Z. i W. B. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu postanawia: odmówić dopuszczenia K. Z. i W. B. do udziału w postępowaniu sądowym.
[...] spółka z o.o. w M. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru w Katowicach z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r., nakładającą na skarżącą Spółkę obowiązek rozbiórki kontenerowej zlewni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...] w M. W związku ze sprawą do Sądu wpłynęło pismo z dnia [...] r. podpisane przez mieszkańców okolicznych ulic, w którym domagają się oni oddalenia skargi Spółki i opisują uciążliwości powodowane jej działalnością. Zarządzeniami z dnia 20 czerwca 2008 r. a następnie z dnia 7 lipca 2008 r. Sąd zwrócił się do osób podpisanych pod pismem o wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy ich pismo stanowi wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników, pod rygorem przyjęcia, że wniosku takiego nie zawiera. W sytuacji, gdy w intencji osób podpisanych pod pismem zawiera ono żądanie dopuszczenie do udziału w postępowaniu, Sąd zobowiązał do wykazania interesu prawnego w sprawie, w szczególności poprzez wykazanie tytułu prawnego do nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą nakazem, pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników.
K. Z. w piśmie z dnia [...] r. podał, że wnioskuje o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym. Jest osobą poszkodowaną działalnością firmy "[...]", narażoną na smród ulatniający się z kanału przebiegającego pod ulicami [...] i [...].
Również W. B. w piśmie z [...] r. potwierdził, że zamiarem jego było zgłoszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Należy do osób poszkodowanych, narażonych na smrodliwe wyziewy z kanału, którym płyną ścieki sanitarne, a do którego podłączono kanalizację deszczową. Mieszka na pierwszym odcinku tego ciągu. Na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. wnioskodawca podał, że jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...], położonej w odległości ok. 1 km. od zlewni będącej przedmiotem postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 32 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), są skarżący oraz organ, którego działanie zaskarżono. Krąg ten doznaje rozszerzenia w oparciu o przepisy art. 33 § 1 i 2 ustawy. W postępowaniu uczestniczą na prawach strony osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, nie wniosły skargi, ale wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Osobom tym status uczestnika przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia postępowania sądowego. Udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić m. in. również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Warunkiem dopuszczenia osoby do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy, jest złożenie wniosku w trakcie trwania postępowania sądowego.
W sprawie spełnione zostały dwie z przesłanek warunkujących dopuszczenie do postępowania w charakterze uczestnika: wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania zaskarżonej decyzji i złożyli wnioski w trakcie trwania postępowania sądowego. Nie został natomiast spełniony warunek związany z relacją między postępowaniem sądowym a interesem prawnym wnioskodawców. Status uczestnika może być przyznany tylko osobie, której interesu prawnego dotyczy postępowanie sądowe. Kategoria interesu prawnego pozostaje w związku ze sferą praw i obowiązków podmiotu, która w związku z daną sprawą jest regulowana przepisami prawa. Interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego danego podmiotu, wyznaczany jest przepisami prawa. Inaczej mówiąc, sprawa dotyczy interesu prawnego osoby, jeżeli w tej sprawie przepisy prawa przyznają osobie jakieś uprawnienia, których ochrony może się domagać lub nakładają obowiązki.
K. Z., mimo wezwania Sądu, w żaden sposób nie wykazał swego interesu prawnego w sprawie. Z tego względu nie jest możliwa weryfikacja zasadności jego wniosku. Wnioskodawca był pouczony o skutkach zaniechania i mimo tego nie wskazał, z jakiego tytułu prawnego swój interes prawny wywodzi. Uciążliwości związane z funkcjonowaniem stacji zlewnej i kanalizacji deszczowej oraz sanitarnej uzasadniają interes faktyczny wnioskodawcy w sprawie, nie jest on jednak wystarczający do nadania mu statusu uczestnika postępowania.
W. B. podał, że jest co prawda właścicielem nieruchomości, jest ona jednak oddalona od terenu inwestycji ok. 1 km. Przepisy prawa przyznają właścicielowi nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego szereg uprawnień, związanych np. z ochroną jego działki przez zapobieganie zabudowie działek sąsiednich z naruszeniem warunków technicznych, z ochroną przed hałasem. Sprawa dotyczy samowoli budowlanej i usuwania jej skutków. Właściciel działki nie sąsiadującej z terenem objętym inwestycją, oddalonej od niego o ok. 1 km, nie może zostać uznany za osobę legitymującą się interesem prawnym w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej. Podobnie jak w przypadku pierwszego z wnioskodawców, W. B. niewątpliwie ma interes faktyczny w usunięciu źródła uciążliwości i odoru, kwestie związane z tego rodzaju oddziaływaniem na otoczenie jak emisja zapachu nie są jednak aktualnie regulowane przez przepisy prawa. W związku z tym interes wnioskodawcy nie może zostać zakwalifikowany jako interes prawny. Okoliczność ta uzasadnia oddalenie jego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 33 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło