II SA/Gl 476/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-10-28

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła i nie uprawdopodobniła wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej i dochodowej, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania sądu do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących sytuacji materialnej i dochodowej, strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów ani wyjaśnień, co uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących wynagrodzenia, bezrobotności małżonki, kosztów utrzymania gospodarstwa domowego oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Strona nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 16 września 2016 r. B. B. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się ustanowienia adwokata. Skarżący powołał się na trudną sytuację materialną oświadczając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotną małżonką, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś jedynym źródłem dochodu jego rodziny jest pobierane przezeń wynagrodzenie, w kwocie 1.500 zł. Wezwaniem z dnia 22 września 2016 r. zwrócono się do strony o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które powołała się w wniosku. W tym zakresie skarżącego wezwano o: - udokumentowanie (np. zaświadczeniem pracodawcy, wydrukiem z listy płac, wyciągiem bankowym) wysokości netto pobieranego wynagrodzenia; - udokumentowanie faktu, iż jego małżonka jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku (wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć aktualne zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy); - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego (czynsz lub podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media, to jest wodę, gaz, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wywóz śmieci itd., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu (lub podatku od nieruchomości), opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - udokumentowanie faktu, iż w chwili obecnej nie prowadzi on działalności gospodarczej (np. zaświadczeniem o wykreśleniu z ewidencji) - okoliczność prowadzenia takiej działalności wynika bowiem z akt administracyjnych; - udokumentowanie (np. umową najmu, wypisem z księgi wieczystej) tytułu prawnego, jaki przysługuje mu do zamieszkiwanej nieruchomości. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 19 października 2016 r. wnioskodawca nie udzielił na to wezwanie odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił ani nie uzupełnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochodową swego gospodarstwa domowego ani też nie udzielając koniecznych wyjaśnień odnośnie kosztów utrzymania rodziny. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że B. B. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 22 września 2016 r. W tym miejscu należy wskazać, że wezwanie to zostało doręczone wnioskodawcy w trybie wskazanym w art. 73 p.p.s.a. Zawierająca wspomniane wezwanie przesyłka, którą wysłano do strony na wskazany przez nią we wniosku adres, została zwrócona do Sądu, zaś z widniejących na niej adnotacji wynika, że była ona awizowana w dniu 28 września 2016 r., a następnie powtórnie, w dniu 6 października 2016 r. W tym stanie rzeczy, wobec treści art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a., jej skuteczne doręczenie nastąpiło z dniem 12 października 2016 r. - to jest 14 dni licząc od daty pierwszego awizowania. W konsekwencji, wyznaczony w treści wezwania siedmiodniowy termin upłynął z dniem 19 października 2016 r. W terminie tym B. B. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło