II SA/Gl 476/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant asystent sędziego Klaudia Borowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję Wójt Gminy K. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 i 3, art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 ust. 2, art. 13, art. 15, art. 18, art. 20, art. 21, art. 25, art. 27 i art. 28 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dziecka (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 ze zm.) oraz rat. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał K. M. (dalej skarżąca lub strona) prawo do świadczenia wychowawczego na M. M. i na M. M. w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. w wysokości 500 zł miesięcznie i odmówił wyżej wymienionej przyznania świadczenia wychowawczego na córkę M. M. na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że rodzina strony składa się z czworga osób w tym trojga dzieci. W następstwie przeprowadzonej analizy wysokości dochodów rodziny ustalono, że wynosi on 1021, 60 zł miesięcznie na osobę w rodzinie i jest wyższy od kryterium uprawniającego do otrzymania przedmiotowego świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie i z tego powodu wydana została decyzja odmowna w części dotyczącej córki M., natomiast takie świadczenie przyznane zostało na pozostałą dwójkę dzieci. W uzasadnieniu tym organ pierwszej instancji nie podzielił argumentacji prezentowanej przez skarżącą co do dochodów zmarłego męża i uznał, że nie są one dochodem utraconym, a tym samym podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny. Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z otrzymanej decyzji i zakwestionowano jej prawidłowość w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. W motywach odwołania podniosła, że organ pierwszej instalacji wadliwie wyliczył wysokość dochodu rodziny, ponieważ do tego dochodu zaliczone zostały dochody, które otrzymała ona wraz z dziećmi z tytułu stosunku pracy jej zmarłego męża, które zostały wypłacone już po jego śmierci, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że dochody te nie zostały uznane za dochody utracone. Podkreśliła, że obecnie przebywa na urlopie wychowawczym, a podstawą utrzymania rodziny jest renta rodzinna i świadczenia wypłacane przez organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do zasad ustalania wysokości dochodu rodziny za 2017 r. i dokonał analogicznych wyliczeń i uzyskał tożsamą wysokość dochodu na osobę w rodzinie. W uzasadnieniu tym organ odwoławczy w sposób rozbudowany wskazał, na unormowania prawne, którymi kierował się ustalając wysokość dochodu rodziny i odniósł do argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, nie podzielając ich zasadności. W końcowej części uzasadnienia organ ten wskazał, że przy podejmowaniu rozstrzygnięcia kierował się treścią przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach skargi przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie skupiono uwagę na zarzutach stawianych kwestionowanym rozstrzygnięciom. W szczególności zakwestionowano brak pomniejszenia dochodu za 2017 r. o dochód wypłacony przez zakład pracy zmarłego męża, który został otrzymany po jego śmierci. Dochody te zostały rozliczone w pit 11 jako prawa autorskie, zaległe wynagrodzenie, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, dodatkowa nagroda roczna -14 pensja oraz nagroda z okazji Dnia Górnika. Ponadto podkreśliła, że właśnie po śmierci męża jej sytuacja materialna jak również całej rodziny diametralnie się pogorszyła. W jej ocenie przy wydawaniu decyzji organ kierował się wyłącznie przepisami prawa, a nie interesem społecznym i słusznym interesem strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zaprezentowało w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej powyżej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 Iipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) wykazała bowiem, że zaskarżony akt nie odpowiada wymogom prawa. Istota rozpoznawanej sprawy jest czytelna i nie budzi żadnych wątpliwości, otóż skarżąca kwestionuje rozstrzygnięcia organów administracji publicznej obu instancji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W pozostałym zakresie skarżąca akceptuje rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a zatem przyznające wskazane świadczenie na dwoje dzieci. Odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie spowodowana została przekroczeniem kryterium dochodowego rodziny, gdyż organy obu instancji wyliczyły, że dochód ten wynosi 1021, 60 zł na osobę w rodzinie. Skarżąca kwestionuje wyliczenia organów administracji podnosząc, że dochody, które zostały przypisane dzieciom oraz częściowo także jej, związane były ze stosunkiem pracy zmarłego ojca dzieci, a jej męża. W tym zakresie wyliczenia organów administracji publicznej także nie budzą żadnych zastrzeżeń, natomiast skarżąca wnosząc odwołanie od decyzji pierwszej instancji, a następnie skargę do tutejszego Sądu akcentowała, że były to dochody jednorazowe i nie powinny być brane pod uwagę. Organy administracji obu instancji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć przywoływały przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dotyczące zasad ustalania wysokości dochodu rodziny; jak również związane z dochodem utraconym i uzyskanym. W ramach przytoczonych przepisów znalazł się także art. 7 ust. 2 tej ustawy, jednakże jak się wydaje organy obu instancji nie przeprowadziły wnikliwej jego wykładni. Zgodnie z brzmieniem przywołanego przepisu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Z treści przywołanej regulacji wynika, że dany dochód może być uznany za uzyskany wyłącznie wówczas, gdy dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Oznacza to, że przywołany przepis, wprowadzony do przedmiotowej ustawy w 2016 r. wprowadził zasadę kontynuacji uzyskanego dochodu, aby mógł zostać on uwzględniony przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny ubiegającej się o świadczenie wychowawcze. W rozpoznawanej sprawie jak było to powyżej sygnalizowane dochód dzieci skarżącej i część jej dochodu związana była ze stosunkiem pracy zmarłego męża i dochód ten miał charakter jednorazowego świadczenia wypłaconego dzieciom oraz skarżącej w 2017 r., natomiast w okresie na jaki jest ustalane przedmiotowe prawo, czyli w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. dochód taki dzieci jak i skarżąca nie otrzymują, zatem po myśli przywołanego przepisu dochodu tego nie można uznać za dochód uzyskany. Odrębnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do renty rodzinnej, ponieważ ta także spełnia wymogi dochodu uzyskanego i przysługuje dzieciom jak również skarżącej, a tym samym może być uznana za dochód uzyskany w rozumieniu przywołanego przepisu. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organy administracji publicznej w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi, ponieważ wyczerpana została przesłanka zawarta w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła kwestionowanym decyzjom naruszenie przepisów prawa materialnego, jednakże wymieniła inne przepisy, niż ten, który został wskazany w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. W tym zakresie skład orzekający kierował się treścią art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uwzględnił wniesioną skargę z innych powodów niż podała to skarżąca. Na marginesie niniejszych rozważań przyjdzie skarżącej zwrócić uwagę, że sąd administracyjny bada jedynie legalność rozstrzygnięć organów administracji, a zatem przy podejmowaniu swoich orzeczeń nie może kierować się względami słuszności czy też pokrzywdzenia. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy dokona ponownie przeliczenia wysokości dochodów rodziny skarżącej, z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym wyroku, a dotyczących dochodu uzyskanego i następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję.