II SA/Gl 478/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [A] w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Spółdzielnia Mieszkaniowa [A] w S. wniosła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] utrzymujące w mocy rozstrzygniecie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]r., nr [...], którym nałożono na skarżącą Spółdzielnię grzywnę w wysokości 50 000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych celem przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r., nr [...]. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania "czynności, w postaci egzekucji nałożonej grzywny" motywując go niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że strona skarżąca dobrowolnie zrealizowała w budynku nr 15, położonym w S. przy [...] większość prac wymienionych w tytule wykonawczym, a niewykonano jedynie – z przyczyn nieleżących po stronie skarżącej Spółdzielni – usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji gazowej zasilanej gazem z butli. Strona przedstawiła również dane zbiorcze dotyczące budynków nr 11, 13, i 15 w zakresie zobowiązań lokatorów z tytułu eksploatacji lokali mieszkalnych, rozliczenia środków zgromadzonych na funduszu remontowym w latach 1996-2011, jak również kwot przeznaczonych w latach 2001-2007 na inwestycje, które nie obciążały tego funduszu. Zdaniem skarżącej Spółdzielni egzekucja nałożonej grzywny negatywnie wpłynie na sytuację finansową przedsiębiorstwa prowadząc nawet do zgłoszenia przez nią wniosku o upadłość, a nadto może uniemożliwić wykonanie nałożonego obowiązku, zatem zostanie osiągnięty "skutek odwrotny" do zamierzonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na fakt, że instytucja ta jest wyjątkiem od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być szczególnie umotywowane. Jednak to na stronie występującej z takim wnioskiem spoczywa obowiązek przedstawienia konkretnych okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zastosowanie tej instytucji w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2060/11, LEX nr 984625). W realiach rozpoznawanej sprawy chodzi o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane uiszczeniem przez skarżącą Spółdzielnię grzywny, jednak ponieważ Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, nie może sam stwierdzić, czy wykonanie aktu spowoduje takie zagrożenia. W ocenie Sądu Spółdzielnia Mieszkaniowa [A] w S. nie przedstawiła okoliczności ani dokumentów, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Biorąc pod uwagę przesłankę trudnych od odwrócenia skutków, nałożenie przez organ grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązków objętych tytułem wykonawczym nie ma charakteru trwałego, bowiem skarżąca Spółdzielnia nie tylko może uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny wykonując egzekwowany obowiązek, ale również - nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny - ma możliwość złożenia wniosku o jej zwrot, o ile obowiązki te zostały wykonane. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast art. 126 tej ustawy stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Rozpatrując złożony wniosek pod kątem niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody wskazać należy, że ograniczenie się do twierdzeń o niewypłacalności strony skarżącej, a w konsekwencji ewentualnego zgłoszenia wniosku o upadłość, bez poparcia tego odpowiednimi dokumentami czy wyliczeniami, nie jest wystarczające do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania aktu. Sąd nie może bowiem dokonać oceny, czy wystąpienie okoliczności, na które powołuje się skarżąca Spółdzielnia, jest prawdopodobne. W tym miejscu podkreślić trzeba, że wszystkie przedstawione w skardze i załącznikach do niej dane finansowe dotyczą trzech budynków, a zatem Sąd nie miał możliwości stwierdzić, jakie sumy przypadają na budynek, w którym nakazane prace mają być wykonane nie mając żadnych innych informacji na ten temat. Ponadto strona ograniczyła się do zaprezentowania wysokości zobowiązań lokatorów, niedoborów środków zgromadzonych na funduszu remontowym, rozliczenia przeprowadzonych przez nią inwestycji, nie wskazując przy tym, jaki ma to wpływ na sytuację finansową Spółdzielni. Nie podano żadnych danych pozwalających ocenić kondycją finansową strony skarżącej jako odrębnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, sam bowiem niedobór środków na określonych funduszach czy też zaległości w zapłacie zobowiązań przez lokatorów nie stanowią - zdaniem Sądu - o złej sytuacji skarżącej Spółdzielni. Sąd nie kwestionuje tutaj, że zapłata kwoty 50 000 (pięćdziesięciu tysięcy) złotych nie mogłaby wpłynąć negatywnie na płynność danego przedsiębiorstwa, ale podkreśla, że w tym konkretnym przypadku nie zostało to przez wnioskodawcę nawet uprawdopodobnione. Na marginesie zauważyć również trzeba, że Sąd przyjmując, iż intencją strony było czasowe uchylenie się od wykonania nałożonego przez organ obowiązku zapłaty grzywny, potraktował wniosek o "wstrzymanie wykonania czynności w postaci egzekucji nałożonej grzywny" jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby postępowanie egzekucyjne w tym zakresie, tj. zapłaty grzywny w wysokości określonej w rozstrzygnięciach organów administracji, zostało już wszczęte przez właściwy organ egzekucyjny. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.