II SA/Gl 479/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Iwona Bogucka Stanisław Nitecki /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi G. W., M. W. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. znak [...] 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. i G. R. orzekł o niezbędności wejścia na teren nieruchomości dz. Nr [...] i [...] przy ul. [...] stanowiącej własność G. i M. W. celem wykonania robót budowlanych polegających na otynkowaniu ściany budynku mieszkalnego oraz zezwolił M. i G. R. na korzystanie z powyższej nieruchomości w ciągu dwóch tygodni w okresie trzech miesięcy po uprawomocnieniu się decyzji przy zachowaniu warunków w niej określonych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestorzy nie uzyskali zgody właścicieli na wejście w teren i wykonanie niezbędnych robót budowlanych, a przedłożyli wszystkie niezbędne dokumenty, czym wyczerpali obowiązki wynikające z art. 47 Prawa budowlanego. Z decyzją taką nie zgodzili się G. i M. W., którzy zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy Prawo budowlane oraz przepisów Kodeksu cywilnego i zwrócili się o uchylenie tej decyzji. W motywach odwołania wskazali, że inwestorzy zamierzają ocieplić budynek mieszkalny, czym zajmą około 15 cm ich nieruchomości. Nadto wskazali, że organ pierwszej instancji nie zbadał czy otynkowanie ściany domu inwestorów jest konieczne i uzasadnione. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 2007, poz. 2016 ze zm./ utrzymał w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji tej organ odwoławczy stwierdził, że wejście na teren sąsiedniej działki jest niezbędne dla wykonania robót elewacyjnych, ponieważ wschodnia ściana budynku mieszkalnego nr [...] jest usytuowana w granicy nieruchomości, a usytuowanie budynku na parceli nr [...] umożliwia wykonanie robót elewacyjnych. Za takim rozstrzygnięciem przemawia zdaniem organu również brak zgody właścicieli nieruchomości nr [...] na wejście na teren ich nieruchomości. Z decyzją organu odwoławczego nie zgodzili się skarżący G. i M. W. W skardze podnieśli, że organ odwoławczy nie rozważył ich zarzutów dotyczących sposobu wykonania określonych prac, a w szczególności zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem gleby. Podnieśli także, że w następstwie wykonanych prac ponownie zostałaby naruszona granica ich nieruchomości. Wskazali ponownie na naruszenie postanowień art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przytoczył analogiczną argumentację jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności należy odnieść się do obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności treści art. 47 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu /najemcy/ na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nie uzgodnienia powyższych warunków, właściwy organ – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Inwestor, po zakończeniu powyższych robót, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu – na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Skorzystanie z przedstawionej powyżej regulacji możliwe będzie jedynie w tych przypadkach, w których wymagane jest wykonanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Przez prace przygotowawcze rozumie się stosownie do postanowień art. 41 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów oraz wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Z kolei pod pojęciem robót budowlanych w myśl art. 3 pkt 7 rozumie się budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, przy czym zgodnie z pkt 6 wskazanego przepisu przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Organy administracji prowadzące tego typu postępowanie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób by wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie mogące mieć znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia /art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego/. W rozpatrywanej spawie sytuacja faktyczna przedstawia się w taki sposób, że M. i G. R. zwrócili się do Prezydenta Miasta J. z wnioskiem o wydanie decyzji umożliwiającej wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem ocieplenia lub otynkowania budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w J. W następstwie złożonego wniosku organy administracji architektoniczno-budowlanej wydały decyzję, mocą której orzekły o konieczności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej, celem wykonania elewacji ściany garażu i zezwoliły inwestorom na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej przez okres dwóch tygodni. Przywołane powyżej przepisy prawa określają sytuację, kiedy organ administracji może skorzystać z uprawnień zamieszczonych w art. 47 ustawy Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie w oparciu o przedłożone akta Sąd nie jest w stanie stwierdzić, czy wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie wskazanego przepisu, ponieważ z uwagi na brak w aktach administracyjnych pozwolenia na budowę nie można ustalić, czy przedmiotowe roboty stanowić mają kontynuację wcześniejszych robót budowlanych, czy też na tę okoliczność inwestorzy otrzymali odrębną decyzję. Podniesiona okoliczność mogłaby być przez Sąd wyjaśniona w ramach dodatkowego postępowania, jednakże z uwagi na inne uchybienia z jakimi Sąd zetknął się w tej sprawie, które uzasadniają uwzględnienie skargi z prowadzenia takiego postępowania zrezygnował. Przyjdzie zauważyć, że wniosek inwestorów skierowany do organu pierwszej instancji nie jest precyzyjny, ponieważ wskazuje się w nim, że konieczne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem ocieplenia lub otynkowania budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy w ramach prowadzonych postępowań nie wyjaśniły tego zagadnienia i w swoich rozstrzygnięciach zezwoliły inwestorom na otynkowanie budynku mieszkalnego. Jakimi motywami wskazane organy kierowały się, podejmując takie rozstrzygnięcie Sąd nie jest w stanie ustalić, ponieważ na tę okoliczność organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że w ramach prowadzonego postępowania organy administracji nie podjęły żadnych działań zmierzających do skontaktowania się ze skarżącymi celem ustalenia przyczyn nie wyrażenia przez nich zgody na wejście na teren ich nieruchomości celem wykonania określonych robót budowlanych, jak również ustalenia jakie są ich oczekiwania wobec inwestorów. Zauważyć należy, że zasadnie skarżący podnoszą w skardze, iż organ odwoławczy nie odniósł się do ich zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Takim postępowaniem organy te dopuściły się naruszenia zarówno treści art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wyjaśniły w sposób dokładny stanu faktycznego w sprawie, jak również art. 10 tegoż Kodeksu, ponieważ nie zapewniły skarżącym czynnego udziału w postępowaniu. Wskazane naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy, czym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Sąd nie może odnieść się do zarzutu skarżących, że w następstwie wykonanych robót budowlanych zostanie naruszona granica ich nieruchomości, ponieważ na podstawie przedłożonych akt administracyjnych nie jest w stanie ustalić, czy zarzut ten jest zasadny. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji w pierwszej kolejności winien ustalić, czy inwestorzy dysponują rozstrzygnięciem umożliwiającym im wykonywania robót budowlanych, a jeżeli tak to winien ustalić zakres ich żądania, a mianowicie czy występują o otynkowanie czy o ocieplenie przedmiotdowego budynku mieszkalnego. Po wyjaśnieniu tych zagadnień wstępnych w sprawie organ ten winien z udziałem skarżących ustalić sposób korzystania przez inwestorów z ich nieruchomości. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. SJ/