II SA/Gl 479/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-08-06
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniając jego dochody, wydatki na leki i zobowiązania z tytułu remontu domu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący, pomimo deklarowanych wydatków na leki i zobowiązań z tytułu remontu domu, posiada dochody pozwalające na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi, bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Koszty postępowania publicznoprawnego mają pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazania przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej. Wezwany do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, przedłożył dowody dotyczące wydatków na leki i wysokości dochodów, jednak nie był w stanie udokumentować pożyczek na remont domu zaciągniętych u rodziny i znajomych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Zarządzeniem z dnia 8 maja 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, A. S. w piśmie procesowym z dnia [...] r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na skutek wezwania Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w przewidzianej przepisami formie, tj. na urzędowym formularzu. Z treści formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, zamieszkują w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2. Wedle deklaracji wnioskodawcy nie posiada on żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, a źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód z tytułu stanu spoczynku skarżącego – [...] zł oraz emerytura jego małżonki – [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że ze względu na wiek i stan zdrowia znaczne kwoty przeznacza na zakup niezbędnych lekarstw, a konieczność wykonania remontu domu zmusiła go do zaciągnięcia zobowiązań finansowych, które obecnie spłaca. Wobec powyższego, referendarz sądowy, kierując się dyspozycją art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) wezwał A. S. do udokumentowania faktu zaciągnięcia pożyczek, przedłożenia dowodów potwierdzających zakup lekarstw oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających wskazana we wniosku wysokość otrzymywanych uposażeń. W odpowiedzi skarżący udokumentował wysokość wydatków na lekarstwa (w okresie od [...] r. do [...] r. było [...] zł, a za okres od [...] do [...] r. – [...]zł) oraz wysokość uzyskiwanych świadczeń oraz złożył oświadczenie, iż pożyczki na remont domu zaciągnął u rodziny i znajomych, a wobec tego, nie jest w stanie ich udokumentować. Nie mniej jednak jest w stanie przedłożyć pisemne oświadczenia osób, które udzieliły mu tych pożyczek.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada odpłatności, która oznacza, że każda strona tego postępowania obowiązku ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Warto zarazem zaznaczyć, że nie ma ona charakteru bezwzględnego, gdyż wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Odnosząc treść przywołanych wyżej przepisów do realiów niniejszej sprawy nie było możliwym stwierdzenie, że A. S. jest osobą, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że na obecnym etapie postępowania jego koszty sprowadzają się zasadniczo do wpisu od skargi, który wynosi [...] zł. Dochód skarżącego i jego małżonki, przy uwzględnieniu ilości osób pozostających w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł miesięcznie na osobę. W tej sytuacji zestawienie wysokości wymaganego wpisu od skargi w wielkością uzyskiwanych dochodów pozwala stwierdzić, że wnioskodawca bez żadnego uszczerbku jest w stanie uiścić ten wpis. Nawet jeżeli uwzględni się fakt, iż skarżący zaciągnął u rodziny i znajomych zobowiązania na poczet remontu domu oraz znaczne kwoty przeznacza na wykup niezbędnych lekarstw, nie sposób przyjąć, że A. S. nie będzie w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego. Koszty te mają bowiem charakter świadczeń publicznoprawnych, a wobec tego ich zaspokojenie ma pierwszeństwo przed innymi, niepublicznymi zobowiązaniami. W związku z tym, nawet jeśli skarżący rzeczywiście zaciągnął pożyczki u członków swojej rodziny i znajomych, czego wszakże nie udowodnił, to ma możliwość czasowego zawieszenia ich spłaty w celu przeznaczenia uzyskanych tą droga środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło