II SA/Gl 480/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-06-11

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca Wójtowi Gminy wykonanie odwodnienia drogi gminnej, w celu zapobieżenia szkodom na gruntach sąsiednich spowodowanym przez zmiany stosunków wodnych, została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak ustalenia związku przyczynowo-skutkowego między działaniem gminy a szkodą?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej (art. 7, 77, 80 KPA), co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym brak jednoznacznego ustalenia, czy prace przy drodze gminnej doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie, oraz brak wykazania związku przyczynowo-skutkowego między działaniem gminy a szkodą. Ponadto, sąd uznał decyzję za niewykonalną z powodu braku ustalenia możliwości wykonania nakazanych prac i lokalizacji odbiornika wód opadowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się wszczęcia postępowania w sprawie zalewania jej działek wodami gruntowymi, które miały być odprowadzane z działek sąsiednich na drogę gminną, a następnie na jej działki. Organ pierwszej instancji nakazał Wójtowi Gminy wykonanie odwodnienia drogi. Po uchyleniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję nakazującą Wójtowi Gminy wykonanie odwodnienia drogi. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Wójt Gminy złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów procedury administracyjnej i skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Z. i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Wójta Gminy M. W. L. wniosła o wszczęcie postępowania na postawie art. 29 Prawa wodnego w związku ze stałym zalewaniem jej działek o nr ewidencyjnych "1" i "2", położonych przy drodze gminnej o nr ewidencyjnym "3" [...] w M. Domagała się usunięcia istniejących nieprawidłowości poprzez nakazanie usunięcia drenażu z działek o nr ewidencyjnych "4" i "5", w wyniku którego wody gruntowe z tych działek odprowadzane są na drogę gminną, a także wykonania urządzeń zapobiegających szkodom spowodowanym w następstwie spływu wód na drogę gminną, a w konsekwencji na jej działki. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.do załatwienia sprawy wyznaczyło Burmistrz Miasta Z . Burmistrz Z. przeprowadził postępowanie, m.in. dokonał wizji lokalnej w dniu [...]r., z której sporządzono protokół. Zapisano w nim, iż ukształtowanie terenu powoduje zalewanie drogi gminnej oraz działek do niej przyległych. Dołączono dokumentację zdjęciową. Powtórne oględziny terenu przeprowadzono w dniu [...]r., a w protokole powtórzono, że spływ wód na drogę gminną spowodowany jest ukształtowaniem terenu. Wyjaśniono, że droga [...] jest utwardzona, nie posiada jednak odwodnienia. Nawierzchnia drogi została poprawiona po pracach związanych z budową sieci wodno- kanalizacyjnej. Wobec braku możliwości wejścia na wskazane działki nr "4" i "5" dokonano oględzin tylko z zewnątrz, w wyniku których nie stwierdzono odprowadzania wód na drogę gminną. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Burmistrz Z. decyzją z dnia [...]r. nakazał Wójtowi Gminy M. wykonanie odwodnienia drogi – [...], w taki sposób by działki zlokalizowane poniżej tej drogi nie były zalewane. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez Wójta Gminy M. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zwróciło uwagę, że decyzja zawiera naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na brak właściwego uzasadnienia. P przeprowadzeniu ponownego postępowania Burmistrz Z. decyzją z dnia [...]r. , działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał Wójtowi Gminy M. wykonanie odwodnienia drogi – [...] (dz.ew. nr "3") poprzez wykonanie rowu przydrożnego wraz z podłączeniem go do najbliższego odbiornika wód opadowych. Wykonanie powyższych prac powinno być poprzedzone wcześniejszym opracowaniem dokumentacji projektowej oraz uzyskaniem stosownych opinii i zezwoleń. W uzasadnieniu wskazał, że stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie przeprowadzonej wizji w terenie, która potwierdziła, że droga [...] zlokalizowana jest u podnóża skarpy i w związku z ukształtowaniem terenu wszystkie wody z położonych powyżej działek spływają na drogę gminną. Po budowie sieci wodno- kanalizacyjnej powierzchnia drogi została dodatkowo utwardzona tłuczniem. Nie wykonano jednak odwodnienia, co powoduje, że wody przelewają się przez drogę i zalewają działki nr "1" i "2" należące do W. L. Dodatkowo sytuacja pogorszyła się po dokonaniu odwodnienia działek położonych powyżej (należących do T. J.), wskutek odprowadzania tych wód bezpośrednio na drogę gminną. Stąd przywołując treść art. 29 Prawa wodnego Burmistrz Z. nałożył na Wójta Gminy M. obowiązki wskazane w ust. 3 art. 29 Prawa wodnego. Wyjaśnił, że droga stanowi własność Gminy M., której organem jest Wójt Gminy, stąd nakaz kierowany jest do Wójta jako organu reprezentującego Gminę M. Wyjaśnił, że przywołany przepis art. 29 Prawa wodnego nakłada na właściciela określone obowiązki w zakresie dbałości o utrzymanie właściwego stanu wód na gruncie, a do obowiązków tych należy usunięcie przeszkód powodujących szkodę dla gruntów sąsiednich. Przeszkodą w omawianym przypadku jest brak odwodnienia tej drogi, co powoduje zalewanie położonych niżej nieruchomości. Brak odwodnienia drogi jest naruszeniem stosunków wodnych, które powodują szkodę na gruntach sąsiednich, a to stanowi skutek nałożenia sankcji wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkody. Burmistrz podtrzymał swoje stanowisko wskazując, że wykonania decyzji czyli wykonanie odwodnienia drogi [...] powinno nastąpić poprzez wykonanie rowu przydrożnego wraz z podłączeniem go do najbliższego odbiornika wód opadowych, przy czym prace te winny być poprzedzone wcześniejszym opracowaniem projektu budowlanego oraz uzyskaniem stosowanych opinii i uzgodnień. Organ potwierdził, że w wyniku zmian stosunków wodnych spowodowanym brakiem odwodnienia, powstały szkody na gruntach sąsiednich. Spływające z drogi wody zalewają działkę należącą do W. L., uniemożliwiając jej wykonanie utwardzenia wjazdu na posesję, korzystanie z garażu, a czasem wręcz uniemożliwiając do nie dojazd. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Wójt Gminy M. Zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 – poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Jednocześnie, z daleko idącej ostrożności, zarzucił decyzji Burmistrza Z. naruszenie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, w której wymagane są wiadomości specjalne dla prawidłowej oceny czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Domagał się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W motywach przyznał, iż właścicielem drogi [...] jest Gmina M., która na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym posiada osobowość prawną, podczas gdy z decyzji wynika, że wykonanie obowiązku wskazanego w sentencji decyzji nakazano Wójtowi Gminy, czyli jednemu z organów tej gminy. W ocenie odwołującego decyzja została zatem skierowana do osoby nie będącej stroną tego postępowania. Nadto podniesiono, że sentencja decyzji zawiera rażące uchybienia nakazując Wójtowi Gminy wykonanie odwodnienia działki nr "3" poprzez wykonanie rowu przydrożnego podczas gdy droga ta na długości przeszło [...] m graniczy z innymi działkami, a organ nie ustalił, czy jest możliwe wykonanie takiego odwodnienia z podłączeniem go do najbliższego odbiornika wód opadowych. Nie ustalono w ogóle gdzie taki odbiornik się znajduje. Nie uzasadniono też dlaczego nakazano odwodnienie całej drogi, skoro zalewane są tylko działki należące do W. L. Zdaniem odwołującego decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nałożono na Wójta Gminy obowiązek w zakresie szerszym niż wynika to z treści art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Dalej Wójt wskazał, że w jego ocenie w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, gdyż przyczyną zalewania są wody spływające zgodnie z naturalnym spadkiem terenu z działek położonych powyżej drogi gminnej, czyli nie można tu mówić o jakimkolwiek cieku wodnym, ale jedynie o wodach, które spływają podczas wystąpienie intensywnych opadów deszczu. Nadto organ naruszył art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzając, iż właściciel drogi gminnej naruszył stosunki wodne powodując szkodę na grunty sąsiednie, jednak w żaden sposób nie ustalił w jaki sposób te stosunki zostały naruszone. Pomimo, iż w poprzednim postępowaniu Kolegium zobowiązało organ pierwszej instancji do wydania decyzji z uzasadnieniem, które wskazywało by bezsprzecznie, iż zmiana stosunków wodnych powoduje szkodę na gruntach sąsiednich, to jednak przedmiotowa decyzja nadal takiego uzasadnienia nie posiada. Organ w każdym razie nie udowodnił, iż Wójt Gminy M. dokonał zmiany stanu wody, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Nie przesądza o tym sam fakt, że droga gminna [...] zlokalizowana jest u podnóża skarpy i w związku z naturalnym ukształtowaniem terenu spływają wody opadowe na drogę, która nie posiada odwodnienia. Podkreślił nadto, że już w [...] r. droga gminna i tereny położone niżej były mocno zalewane. Jest to normalne w terenach górzystych. Stąd też to nie działanie, ani zaniechanie Wójta Gminy M. powoduje zalewanie gruntów położonych poniżej drogi gminnej, ale działanie przyrody. Nie ma więc podstawy do nakazania Wójtowi Gminy przywrócenia stanu poprzedniego czy wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na mocy art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Między zmianą stanu wody na gruncie a szkodą wynikłą z tego tytułu musi istnieć związek przyczyno- skutkowy, który organ musi ustalić i wykazać. Analiza przepisu art. 29 Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że spowodowana przez właściciela zmiana stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie. W niniejszej sprawie organ nie stwierdził wskutek jakich działań Wójta Gminy M. doszło do zmian stanu wody na gruncie. Dla wyjaśnienia czy wykonane na nieruchomości prace doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie zasadne byłoby dopuszczenie przez organ dowodu z opinii biegłego. Bez wiadomości specjalnych nie sposób bowiem ocenić czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. W tych okolicznościach złożone odwołanie jest konieczne i zasadne. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 29 ustawy Prawa wodnego. Kolegium stwierdziło, że wprawdzie ustawa nie zawiera definicji "zmiany stanu wody na gruncie", ale analiza przepisu art. 29 prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji z ust. 3 tego przepisu, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego uksztaltowaniem, warunkami przyrodniczymi czy hydrologicznymi. m.in. może to być wykonanie przeszkody w odpływie wody, zasypanie zagłębienia czy zmiana ukształtowania terenu, którym dotychczas spływała woda. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana stosunków wodnych, a spowodowana została wykonaniem przez Gminę M. utwardzenia drogi gminnej bez jej odwodnienia, co powoduje zalewanie wodami opadowymi posesji sąsiadujących z przedmiotową drogą. Takie działanie, zdaniem organu odwoławczego, wyczerpuje znamiona określone w przywołanych powyżej przepisach i skutkuje wydaniem decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Położenie utwardzonej powierzchni powoduje zmianę stanu wody na gruncie i jest działaniem innym niż zwykłe korzystanie. Niezadbanie o należyte odwodnienie spowodowało zwiększony spływ wód opadowych na działki sąsiednie. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium przyznało, że wody spływają zgodnie z ich naturalnym kierunkiem, jednakże utwardzenie drogi powoduje ich zwiększoną ilość, a zapewnienie prawidłowej gospodarki wodnej w zakresie odprowadzania wód opadowych na nieruchomościach gminy obciążą gminę. Kolegium wskazało i wyjaśniło, że Wójt Gminy jest jej organem, zatem podejmowane przez niego działania w ramach piastowanej funkcji przypisywane są gminie. W tym zakresie organ odwoławczy odwołał się art. 31 ustawy o samorządzie gminnym. Nie ma zatem mowy o błędnym skierowaniu tej decyzji. Reasumując Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie niezaprzeczalny jest fakt, iż droga nie posiada odwodnienia i nie są konieczne dodatkowo wiadomości specjalne, przekraczające wiedzę i doświadczenie życiowe osób mających wykształcenie ogólne, dla właściwej oceny sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, złożył Wójt Gminy M., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. W skardze powtórzono zarzuty przedstawione już w odwołaniu, a zatem wniesiono o stwierdzenie nieważności z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a z ostrożności procesowej zarzucając naruszenia art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację przedstawioną już w odwołaniu, utrzymując, że skierowanie decyzji do Wójta Gminy M. należy potraktować jako skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania. W przypadku jednak nieuznania tego zarzutu pełnomocnik wskazał na naruszenia, które w jego ocenie uzasadniają uchylenie przedmiotowej decyzji, a mianowicie brak wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, ustalenia w jaki sposób naruszone zostały stosunki wodne przez gminę oraz jak należy wykonać decyzję organu pierwszej instancji, wobec niewątpliwie rażących uchybień zawartych w sentencji tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. W piśmie z dnia [...]r. swoje stanowisko w sprawie przedstawiła uczestniczka postępowania W. L., wnosząc o oddalenie skargi. Podniosła, że droga [...] jest drogą gminną, a zatem decyzja została prawidłowo skierowana do Wójta Gminy M. Skoro zaś jednoznacznie wynika, że droga jest nieodwodniona, to Wójt ma obowiązek zlecić wykonanie projektu technicznego, uzyskanie niezbędnych uzgodnień w celu prawidłowego i niezbędnego odwodnienia całej przedmiotowej drogi. Dodała, że na jej działkę spływają wody z działek położonych powyżej m.in. działek nr "4’ i nr "5" położonych przy ulicy [...] i należących do T. J., stąd odwodnienie tylko części drogi leżącej wyłącznie przed jej działkami byłoby bezcelowe. Podniosła, że w celu regulacji stosunków wodnoprawnych niezbędne jest uzyskanie pozwoleń wodnoprawnych i uzgodnień technicznych. Dodała też, że przyczyną zalewania działek są wody spływające z działek położonych powyżej drogi gminnej. W jej ocenie właściciel drogi dokonał wywózki tłucznia na drogę, czym zmienił stan istniejący na tej drodze, przy czym uczynił to bez wymaganych pozwoleń w tym zakresie. Uczestniczka postępowania wyjaśniła także, że właściciel działek przy tej drodze, T. J. dokonał bez uzyskania odpowiednich pozwoleń drenażu własnej działki, a wody z tej działki odprowadzane są wprost na drogę gminną. Pomimo jej pisemnych interwencji Wójt Gminy M. nie podjął żadnych działań w tej sprawie, godząc się iż wody z tej działki ciągle odprowadzane są na drogę gminną. Nie został wykonany żaden zbiornik na te wody, a zgodnie z przepisami prawa wodnego, na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek dbania o nieruchomość w taki sposób, aby stan stosunków wodnych nie przyczyniał się do powstawania szkód na gruntach sąsiednich. Odnosząc się do zarzutu braku opinii biegłego uczestniczka nie kwestionując takiej potrzeby na etapie postępowania administracyjnego, stwierdziła, że w postępowaniu sądowym jest już za późno na takie działania. W końcu uczestniczka poinformowała, iż działania (zaniechania) Wójta Gminy M. oraz T. J. wypełniają znamiona wykroczeń z art. 194 i art. 192 Prawa wodnego, w związku z czym powiadomiła o tym fakcie Komendę Policji w Z. Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz zawartą w niej argumentację. Oświadczył, że Wójt Gminy M. nie przyznał nigdy faktu, że do utwardzenia spornej drogi doszło, co znaczy, że Wójt nie jest stanie dokonać oceny, czy do utwardzenie spornej drogi doszło. Na drodze prowadzone były prace ze zlecenia związku międzygminnego dotyczące kanalizacji tego terenu. Z wiedzy Wójta wynika, że prace prowadzone były w pasie środkowym drogi i tylko środek tej drogi wysypany został tłuczniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną, nie do odparcia jest bowiem jej zarzut, iż gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia nieuwzględniającego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przedmiotem w sprawie jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. z 2012 r., poz. 145) nakazujące Wójtowi Gminy M. wykonanie odwodnienia drogi – [...] (dz.ew. nr "3") poprzez wykonanie rowu przydrożnego wraz z podłączeniem go do najbliższego odbiornika wód opadowych. Na mocy art. 29 Prawa wodnego właściciel gruntu nie może, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 ), na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wód, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust.2), oraz w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3). Zacytowane regulacja nie pozostawia więc wątpliwości, że na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek takiego jej użytkowania, by nie powodować zmian w stanie wody na gruncie wpływającej ze szkodą na grunty sąsiednie, a kiedy dojdzie do takiej zmiany, to na nim ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych przeszkód lub zmian. Pomimo, iż niniejsze postępowanie zakończone decyzją organu pierwszej instancji toczyło się już powtórnie wskutek poprzedniego uchylenia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., to należy zauważyć, iż nadal sprawa nie została należycie wyjaśniona i przygotowane i do rozstrzygnięcia. Tymczasem organ odwoławczy nie dość konsekwentnie uznał, że organ odwoławczy wypełnił wskazania zawarte w poprzedniej decyzji kasacyjnej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób jednak jednoznacznie ocenić, czy na działce należącej do Gminy – tj. drodze gminnej [...] zostały przeprowadzone prace, które doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie, które wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie czy też nie. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że na zlecenie związku międzygminnego prowadzone były prace dotyczące kanalizacji tego terenu. Nie wynika jednak jednoznacznie, gdzie i jak prace te były prowadzone i czy ostatecznie miały one wpływ na zmianę stanu wody na gruncie. Zdaniem organu wskutek tych prac nastąpiło utwardzenie drogi tłuczniem, ale sprawa ta nie została dokładnie wyjaśnione, gdyż nie ustalono, czy było to tylko doprowadzenie do stanu poprzedniego tj. sprzed rozpoczęcia robót związanych z kanalizacją, czy wykonane roboty doprowadziły do całkiem nowej struktury i zmiany nawierzchni drogi. Jest to istotne, gdyż właśnie w utwardzeniu nawierzchni tej drogi, organ pierwszej instancji upatruje zmiany stanu wody na gruncie, co jednak w świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego nie jest tak całkiem oczywiste. Nadto, jak wskazano już powyżej między zmianą stanu wody na gruncie a szkodą wynikłą z tego tytułu musi istnieć związek przyczyno- skutkowy, który organ musi ustalić i wykazać. W niniejszej sprawie tego faktu nie wykazano. Nie podlega sporowi, że prace przy kanalizacji były faktycznie prowadzone, ale jest także oczywiste, że naturalne ukształtowanie terenu drogi [...] – u podnóża skarpy, powoduje naturalny spływ wody z terenów wyżej położonych na drogę gminną. Trzeba także dodać, że pomimo podnoszenia przez wnioskującą o wszczęcie niniejszego postępowania W. L. pogorszenia się sytuacji na jej działkach po dokonaniu odwodnienia działek położonych powyżej drogi należących do T. J., sprawa w tym zakresie nie została wyczerpująco zbadana. Nie przeprowadzono oględzin tych działek w celu potwierdzenia zgłoszonych faktów, nie ustalono więc jednoznacznie czy działki te zostały faktycznie zostały zdrenowane i czy woda z nich, tak jak podaje zainteresowana, odprowadzana jest na drogę gminną, która spływając w sposób naturalny w dół powoduje zalewanie jej działek. Podzielić także trzeba zarzut skargi o niewykonalności przedmiotowej decyzji. Decyzją tą zobowiązano Wójta Gminy do wykonania odwodnienia działki nr "3" poprzez wykonanie rowu przydrożnego wraz z podłączeniem go do najbliższego odbiornika wód opadowych, bez dokładnego rozpoznania czy wykonanie takich prac jest w ogóle możliwe. Jak podniesiono w skardze przedmiotowa droga na długości przeszło 150 m graniczy z innymi działkami. Nie ustalono czy jest możliwe wykonanie takiego rowu dla odwodnienia drogi i podłączenia go do najbliższego odbiornika wód opadowych. Nie ustalono w ogóle gdzie taki odbiornik się znajduje. Nie uzasadniono też dlaczego nakazano odwodnienie całej drogi, skoro zalewane są tylko działki należące do W. L. Przyznać trzeba, droga [...] jest drogą gminną, a zatem zarządcą tej drogi pozostaje wójt gminy. Do obowiązków zarządcy należy m.in. (zgodnie z art. 20 pkt 4) utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych drogą. Obowiązki te wynikają jednak z zupełnie innej podstawy niż podana w decyzjach będących przedmiotem niniejszej kontroli. Nie podziela natomiast skład orzekający zarzut skierowania decyzji do podmiotu nie będącego stroną niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym w wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Wójt Gminy jest zatem organem gminy, a podejmowane przez niego działania w ramach piastowanej funkcji przypisywane są gminie. Stąd też brak jest podstaw do uznania z zasadny zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na marginesie dodać trzeba, że organy mogą korzystać z wiedzy fachowej biegłych i rzeczoznawców, poprzez odpuszczenie dowodu z przygotowanej dla potrzeb sprawy opinii, która wyjaśniłaby wszelkie wątpliwości sprawy i wskazała najbardziej optymalne rozwiązanie zaistniałego problemu. Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wobec mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy jej niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia (w przedstawionych wyżej kwestiach), nie można bowiem odeprzeć zarzutu strony skarżące, ze decyzje organów obu instancji zapadły również z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz (...) (tj. jedn. Dz.U. z 2013 r, poz. 490) Wskazania co do postępowania organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło