II SA/Gl 480/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kwocie 2.000 zł, E.S. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący podkreślił, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1750 zł brutto miesięcznie, leczy się kardiologicznie, a na utrzymaniu ma piętnastoletnią córkę. Zaznaczył, ze zamieszkuje w domu należącym do jego matki. Jako jedyne składniki majątku skarżący wskazał dwie nieruchomości rolne obciążone hipotekami. Pismem z dnia 30 lipca 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie dokumentów obrazujących aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych ze stosunku pracy; - udokumentowanie dochodów jego matki; - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie zaświadczenia o wysokości dopłat bezpośrednich do posiadanych gruntów lub o braku takiego wsparcia; - wskazanie warunków, na jakich zostało zaciągnięte zobowiązanie, którego zabezpieczeniem są hipoteki na nieruchomościach rolnych wskazanych przez stronę wraz z udokumentowaniem wysokości rat spłacanych z tego tytułu; - udokumentowanie bieżących wydatków przeznaczanych na utrzymanie się (media, zakup lekarstw, usługi telekomunikacyjne itp.). W odpowiedzi skarżący nadesłał kopię zeznania podatkowego za [...]r.; kopię druku formularza wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stosowanego w postępowaniu przed sądem powszechnym; kopię zeznania podatkowego za [...]r.; kopię protokołu zatwierdzającego ugodę dotyczącą wysokości zobowiązania alimentacyjnego względem córki strony oraz świadectwo pracy z [...]r. W piśmie procesowym, przy którym nadesłano wspomniane dokumenty skarżący podniósł, że jego wynagrodzenie wynosi 1760 zł brutto miesięcznie, nie pobiera emerytury, nie posiada aktywnego rachunku bankowego ze względu na toczące się postępowanie egzekucyjne, a kredyt został zaciągnięty w [...]r., gdy pozwalały na to jego dochody. Zaznaczył, że nie otrzymywał żadnego wsparcia ze środków wspólnotowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Ta zaś, poddana ocenie z uwzględnieniem treści złożonego wniosku oraz wyjaśnień skarżącej nie pozwala stwierdzić, iż wnioskodawca zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy o ile żadne inne okoliczności nie wskazują podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Podane przez skarżącego informacje są fragmentaryczne, częściowo nieaktualne, niekompletne i nie dają podstaw do przychylenia się do jego prośby. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, ze E.S. uchylił się od udokumentowania wysokości bieżących wydatków związanych z utrzymaniem się. Jest to zaś informacja istotna z punktu widzenia oceny możliwości finansowych strony, albowiem zestawienie uzyskiwanego dochodu ze wspomnianymi wydatkami pozwala ustalić środki, jakie pozostają do dyspozycji strony i z tej perspektywy ocenić, czy są one wystarczające do opłacenia kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu rodziny wnioskodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest jakichkolwiek danych na ten temat, co budzi tym większe zastrzeżenia, że deklarowany dochód skarżącego jest stosunkowo niski (około 1200 zł netto miesięcznie), a jak sam wspomniał, jest zobowiązany do ponoszenia alimentów na córkę (700 zł jak wynika z protokołu ugody) oraz ponosi wydatki na leczenie. Nie udokumentował zarazem, że zalega z płatnościami z tego tytułu, co oznacza, ze jego miesięczny dochód podlega uszczupleniu o wspomnianą kwotę. Tym samym do jego dyspozycji pozostaje wyłącznie około 500 zł, które muszą pozwolić stronie na zaspokojenie pozostałych potrzeb – poniesienie wydatków na żywność, odzież, lekarstwa oraz porycie kosztów mediów itp. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że wnioskodawca zamieszkuje w budynku mieszkalnym o nieustalonej powierzchni, co rodzi pytania o koszty utrzymania tej nieruchomości i ich wpływ na budżet domowy strony. Dalej podnieść trzeba, ze pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie wskazał wysokości dochodów swoich innych domowników (matki) co również nasuwa zastrzeżenia odnośnie jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Nie bez powodu ustawodawca wymaga bowiem podania dochodów osób pozostających ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym, co pozwala ocenić, czy są one w stanie w całości lub w części wspomóc skarżącego w realizacji obowiązku samodzielnego ponoszenia kosztów sądowych. Nie uprawdopodobniono również faktu prowadzenia egzekucji względem posiadanych przez skarżącego nieruchomości, jak również aktualnej wysokości jego dochodu. Nadesłanie świadectwa pracy sprzed 7 lat jak również kopii zeznania podatkowego za ubiegły rok nie pozwala stwierdzić ile w chwili obecnej skarżący rzeczywiście zarabia, a powołane wyżej wątpliwości odnośnie stosunku wydatków do uzyskiwanego dochodu pozwalają zakwestionować wiarygodność oświadczenia strony w tym zakresie. W świetle powołanych wyżej okoliczności, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.