II SA/Gl 480/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych odmówił przyznania prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powoływała się na trudną sytuację materialną. Skarżący podkreślił, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1750 zł brutto miesięcznie, leczy się kardiologicznie, a na utrzymaniu ma [...] córkę. Zaznaczył, że zamieszkuje w domu należącym do jego matki. Jako jedyne składniki majątku skarżący wskazał dwie nieruchomości rolne obciążone hipotekami Na żądanie referendarza strona przedłożyła kopię zeznania podatkowego za 2014 r., kopię druku formularza wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stosowanego w postępowaniu przed sądem powszechnym, kopię zeznania podatkowego za 2007 r., kopię protokołu zatwierdzającego ugodę dotyczącą wysokości zobowiązania alimentacyjnego względem córki strony oraz świadectwo pracy z 2008 r. Dodatkowo w piśmie procesowym nadesłanym w dniu 26 sierpnia 2015 r. z dnia skarżący wskazał, że jego wynagrodzenie wynosi 1760 zł brutto miesięcznie, nie pobiera emerytury, nie posiada aktywnego rachunku bankowego ze względu na toczące się postępowanie egzekucyjne, a kredyt został zaciągnięty w 2007 r., gdy pozwalały na to jego dochody. Zaznaczył, że nie otrzymywał żadnego wsparcia ze środków wspólnotowych. W ocenie referendarza podane przez skarżącego informacje są fragmentaryczne, częściowo nieaktualne, niekompletne i nie dają podstaw do przychylenia się do jego prośby. Referendarz podniósł, że wnioskodawca uchylił się od udokumentowania wysokości bieżących wydatków związanych z utrzymaniem się, co jest istotne z punktu widzenia oceny jego możliwości finansowych, albowiem zestawienie uzyskiwanego dochodu ze wspomnianymi wydatkami pozwala ustalić środki, jakie pozostają do dyspozycji strony i z tej perspektywy ocenić, czy są one wystarczające do opłacenia kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu rodziny wnioskodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest jakichkolwiek danych na ten temat, co budzi tym większe zastrzeżenia, że deklarowany dochód skarżącego jest stosunkowo niski (około 1200 zł netto miesięcznie), a jak sam wspomniał, jest zobowiązany do ponoszenia alimentów na córkę (700 zł jak wynika z protokołu ugody) oraz ponosi wydatki na leczenie. Nie udokumentował zarazem, że zalega z płatnościami z tego tytułu, co oznacza, że jego miesięczny dochód podlega uszczupleniu o wspomnianą kwotę. Tym samym do jego dyspozycji pozostaje wyłącznie około 500 zł, które muszą pozwolić stronie na zaspokojenie pozostałych potrzeb – poniesienie wydatków na żywność, odzież, lekarstwa oraz pokrycie kosztów mediów itp. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że wnioskodawca zamieszkuje w budynku mieszkalnym o nieustalonej powierzchni, co rodzi pytania o koszty utrzymania tej nieruchomości i ich wpływ na budżet domowy strony. Skarżący nie wskazał także wysokości dochodów innych domowników (matki) co również nasuwa zastrzeżenia odnośnie jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Nie uprawdopodobniono również faktu prowadzenia egzekucji względem posiadanych przez skarżącego nieruchomości, jak również aktualnej wysokości jego dochodu. Nadesłanie świadectwa pracy sprzed 7 lat, jak również kopii zeznania podatkowego za ubiegły rok nie pozwala stwierdzić ile w chwili obecnej skarżący rzeczywiście zarabia, a powołane wyżej wątpliwości odnośnie stosunku wydatków do uzyskiwanego dochodu pozwalają zakwestionować wiarygodność oświadczenia strony w tym zakresie. W ustawowym terminie wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 18 września 2015 r. domagając się jego zmiany. Skarżący przedstawił druki RMUA za miesiące od stycznia do września 2015 r. sporządzone przez obecnego pracodawcę skarżącego "A" Sp. z o.o. w K. Wskazał, że pracuje w powyższej spółce na stanowisku [...] z wynagrodzeniem 1760 zł, nie pobiera żadnej emerytury, nie posiada aktywnego konta z uwagi na prowadzoną egzekucję z tytułu kredytu zaciągniętego w 2007 r., jakim zabezpieczona jest nieruchomość w R., objęta decyzją rozbiórkową będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej, p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie Sądu obecna sytuacja materialna wnioskodawcy, pozwala stwierdzić, że wniosek E. S. zasługuje na uwzględnienie. Jest ona na tyle ciężka, aby uzasadnionym było zwolnienie go z kosztów sądowych. Wskazać należy, że dochód skarżącego w wysokości około 1200 zł netto miesięcznie, przy jednoczesnym obciążeniu go kosztami świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki, jest na tyle niski, aby można było stwierdzić ciężką sytuację materialną i uznać, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. To prawda, że skarżący w niepełny sposób przedstawił swoją sytuację materialną i pomimo wezwania nie uzupełnił w tym zakresie dokumentów. Jednak te dokumenty, które przedstawił wskazują jasno i klarownie na wysokość osiąganego obecnie przychodu, jak i przychodu osiągniętego w 2014 r. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw, by kwestionować przedstawione dokumenty i uznać, że są one niewiarygodne. Podobnie przedstawiona przez skarżącego ugoda sądowa dotycząca wysokości alimentów. To prawda, że została ona zawarta 7 lat temu, jednak córka skarżącego nadal jest niepełnoletnia, stąd też nawet jeśli zmieniła się wysokość świadczenia alimentacyjnego, to jednak z całą pewnością obowiązek ten nie wygasł. Z uwagi na niekwestionowany dochód wnioskodawcy nie było potrzeby wzywać skarżącego do udokumentowania wysokości bieżących wydatków związanych z utrzymaniem się. Z całą pewnością tak niski dochód pozwala jedynie na zaspokajanie podstawowych potrzeb, a ponadto sam wnioskodawca wskazał, że mieszka w domu matki. Zestawienie uzyskiwanego dochodu z niezbędnymi wydatkami pozwala stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie jest w stanie wygospodarować oszczędności na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2000 zł. Konkludując poczynione spostrzeżenia należało stwierdzić, że istnieją dostateczne podstawy do przyjęcia, że uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zasadne. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 tej ustawy.