II SA/Gl 480/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi z dnia 22 marca 2016 r. zawarty został wniosek o zwolnienie skarżącego - A. D. od kosztów sądowych. W dniu 23 czerwca 2016 r., odpowiadając na wezwanie z dnia 8 czerwca 2016 r. skarżący nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził zakres powyższego żądania. Wnioskodawca podkreślił, że jest osobą w podeszłym wieku, uskarża się na poważne problemy zdrowotne, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, zaś jedynym źródłem utrzymania jest dla nich pobierana przezeń emerytura, w kwocie 3.000 zł. Dodał przy tym, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Nadto wyszczególnił ponoszone miesięczne koszty bieżącego utrzymania wymieniając wśród nich między innymi czynsz (640 zł), wydatki na leki dla siebie i żony (480 zł), na prywatne wizyty lekarskie (400 zł), fizjoterapię (80 zł), wyżywienie (700 zł) oraz opłaty za tzw. media. Następnie, w dniu 2 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał do Sądu kolejny formularz "PPF", gdzie częściowo powtórzono oświadczenia z wcześniejszego formularza. Wskazano jednak, że wysokość emerytury skarżącego to 3.350,82 zł oraz podano inne dane odnośnie kosztów utrzymania obciążających jego gospodarstwo domowe (w tym między innymi wyżywienie, w kwocie 1.300 zł, leki 650 zł, fizjoterapia 300 zł, pielęgniarka 500 zł). Wezwaniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw, itp., - udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz przedłożenie zaświadczenia, że jego żona jest osobą pozbawioną dochodu, w tym nie uzyskującą świadczeń z tytułu renty lub emerytury, - wskazanie rodzaju oraz wielkości (w m2) nieruchomości, w której skarżący zamieszkuje wraz z żona oraz przedłożenie dokumentu wskazującego na tytuł prawny przysługujący mu do tego lokalu. W wyznaczonym w tym wezwaniu siedmiodniowym terminie A. D. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego trzeba podnieść, iż w myśl zasady określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił oświadczeń, które podniósł w swoim wniosku. Nie nadesłał mianowicie jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wysokość uzyskiwanego przezeń dochodu, ani też takich, które obrazowałyby wysokość kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego, jak również takich, które potwierdzałyby, iż jego małżonka dochodów nie uzyskuje. Trzeba raz jeszcze zaznaczyć, że A. D. został do tego wyraźnie wezwany pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r., które zostało doręczone jego pełnomocnikowi procesowemu w dniu 2 września 2016 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 9 września 2016 r. wnioskujący nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 11 sierpnia 2016 r., skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.