II SA/Gl 482/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-03-07

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy jest uprawniony do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeżeli osoba ta faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu, mimo że pozbawienie możliwości zamieszkania nastąpiło przed uprawomocnieniem się wyroku eksmisyjnego?
Ratio decidendi
Organ gminy jest uprawniony do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeżeli osoba ta faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Fakt bezprawnego pozbawienia możliwości zamieszkania przez inną osobę nie ma wpływu na ocenę spełnienia przesłanki faktycznego opuszczenia lokalu, o ile strona we właściwym czasie nie podjęła działań zmierzających do odzyskania posiadania utraconego lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania M. S. z pobytu stałego. Burmistrz orzekł o wymeldowaniu, wskazując na faktyczne opuszczenie lokalu przez M. S., mimo że pozbawienie go możliwości zamieszkania przez żonę nastąpiło przed uprawomocnieniem się wyroku eksmisyjnego. M. S. w odwołaniu i skardze podnosił, że został bezprawnie pozbawiony możliwości korzystania z mieszkania, a organy nie udzieliły mu pomocy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu została spełniona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego - wymeldowania oddala skargę Burmistrz B. decyzją z dnia [...] roku ([...]) orzekł o wymeldowaniu M. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B.. W podstawie prawnej decyzji podano przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z zm.). Uzasadniając podjętą decyzję organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne. Budynek przy ul. [...] w B. stanowi współwłasność E. S. – żony M. S. oraz L. R.. W budynku tym M. S. zamieszkiwał z żoną i dziećmi od [...] roku do [...] roku. Wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. orzekł o eksmisji M. S. z zajmowanego lokalu, bez prawa do lokalu socjalnego. Jeszcze przed uprawomocnieniem się tego wyroku, co nastąpiło [...] roku E. S. uniemożliwiła mężowi dalsze korzystanie z lokalu. Z kolei M. S. stwierdził w trakcie postępowania, iż usunięcie go z lokalu było bezprawne, bo nastąpiło przed prawomocnością wyroku eksmisyjnego. Zadeklarował także, że gotów jest opuścić sporny lokal po prawomocności przedmiotowego wyroku i dopełnić wtedy czynności wymeldowania. Mimo twierdzeń M. S. o bezprawnym pozbawieniu go prawa do lokalu, nie doprowadził on do ponownego zamieszkania w lokalu co najmniej do dnia [...]roku, kiedy to współwłaścicielki budynku przy ul. [...] zeznały, że poczynając od [...] roku nie mieszka on w lokalu. Zdaniem organu I instancji powyższy stan faktyczny świadczy o spełnieniu przesłanek do wymeldowania M. S. bowiem nie mieszka on w spornym lokalu, a więc faktycznie lokal opuścił i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu. W odwołaniu M. S. wskazał na szereg spraw sądowych i postępowań prokuratorskich dotyczących jego małżeństwa, kontaktów z dziećmi, rozliczenia z majątku wspólnego. Sprawy te zawisły przed Sądem Okręgowym, Rejonowym i Grodzkim, a postępowania przygotowawcze są prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w C. i Komendzie Powiatowej Policji w C.. W ocenie odwołującego się decyzja o wymeldowaniu przed zakończeniem tych postępowań nie powinna zostać wydana. Wskazał, że został bezprawnie pozbawiony przez żonę możliwości korzystania z mieszkania na skutek zmiany zamków w czasie jego pobytu w [...] w okresie od [...]r. do [...]r. Jego rzeczy osobiste żona usunęła do garażu na podwórku posesji. Mimo, że wyrok eksmisyjny był nie prawomocny a on po stwierdzeniu zmiany zamków w drzwiach zawiadomił o tym Prokuratora, Policję i Urząd Miejski, żadna z tych instytucji nie udzieliła mu pomocy, a Burmistrz B. z naruszeniem prawa orzekł o jego wymeldowaniu z dotychczasowego miejsca pobytu. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 kpa). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z aktualnym stanem prawnym wynikającym z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 1974 roku zasadnicze znaczenie przy wymeldowaniu ma przesłanka "faktycznego opuszczenia lokalu" bez wymeldowania. W sprawie jest bezsporne, że Sąd Rejonowy w C. w sprawie [...] wyrokiem z dnia [...]r. nakazał skarżącemu opuszczenie lokalu oraz to, że w czasie w którym wyrok ten nie był prawomocny E. S. w [...] roku spakowała rzeczy osobiste odwołującego się i wyniosła je do garażu znajdującego się na terenie posesji. Jednocześnie wymieniła zamki do drzwi wejściowych mieszkań w budynku przy ul. [...] . Działania te miały miejsce w okresie gdy odwołujący się przebywał w [...](od [...]r.) Po powrocie z [...]w dniu [...]r. odwołujący się nie podjął działań zmierzających do odzyskania utraconego posiadania mieszkania i do mieszkania tego nie powrócił do chwili orzekania w sprawie. Bezprawne pozbawienie możliwości zamieszkania prowadzi do skutku, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w sytuacji gdy strona we właściwym czasie nie podjęła działań zmierzających do odzyskania posiadania utraconego lokalu i takiego posiadania nie odzyskała. Ponieważ skarżący z powyższych środków prawnych nie skorzystał, a w lokalu nie zamieszkuje od [...]r. przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, od której uzależnione jest wymeldowanie została spełniona, co przesądza o zasadności wymeldowania orzeczonego decyzją organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M. S. wskazał na bezprawne pozbawienie go możliwości korzystania z mieszkania przez żonę E. S., brak prawidłowej interwencji Policji, nieuprawnione interwencje Burmistrza B. w sferę jego życia prywatnego, a także przywłaszczenie jego rzeczy osobistych przez E. S., jak i rzeczy wchodzących w skład majątku dorobkowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, że skarżący od [...]r. nie zamieszkuje w spornym lokalu, a jako adres do doręczeń wskazał adres brata. Z jego skargi na decyzję ostateczną nie wynika by dotyczyła ona zamieszkiwania we wspólnym lokalu, ale kwestii działalności Policji i rozliczenia z majątku objętego wspólnotą dorobkową. Oznacza to, że zarzuty skargi dotyczą jedynie odmiennej oceny stanu faktycznego uznanego przez organ za wyczerpujący przesłanki od których uzależnione jest wymeldowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazano w zaskarżonej decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z zm.). Zgodnie z wyżej powołanymi przepisami, w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu jest uprawniony do wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby z pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, jeżeli osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce pobytu (nie dopełnienia obowiązku wymeldowania). Organ odwoławczy ustalił w sprawie, że skarżący od [...]r. nie zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. [...] w B., a wniosek o wymeldowanie został złożony w dniu [...]r. w związku z tym doszło do spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 2 ustawy. Zdaniem Sądu ocenie tej nie można zarzucić, iż została dokonana z naruszeniem przepisów art. 80 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, ze organ administracji publicznej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstawy do podważania dokonanych ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Organy administracyjne ustaliły, że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od [...]roku, kiedy to jego żona E. S. zmieniła zamki w budynku stanowiące o dostępie do lokalu, a rzeczy skarżącego usunęła do garażu znajdującego się na posesji. Nawet fakt bezprawnego pozbawienia skarżącego dostępu do lokalu nie może mieć wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki stałego pobytu, skoro skarżący we właściwym czasie (to jest do [...]roku) nie odzyskał w drodze środków prawnych utraconego posiadania lokalu. Ze skargi, odwołania, a także zgromadzonych w sprawie dowodów – przy braku dowodów przeciwnych – wynika, że Prokuratura Rejonowa w C. prowadziła jedynie na skutek zawiadomienia M. S. postępowanie w sprawie przywłaszczenia na jego szkodę mienia przez małżonkę E. S., zakończone postanowieniem z dnia [...]r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy w C. z dnia [...]roku sygn. akt [...]. Brak natomiast w aktach sprawy dowodów na okoliczność wystąpienia przez skarżącego z powództwa do sądu powszechnego z roszczeniem o przywrócenie naruszonego posiadania. Zarzutu zgłoszenia takiego roszczenia skarżący nie podnosi także w skardze do Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] roku. Powyższe musi prowadzić do wniosku, zgodnego z wnioskiem organów orzekających w sprawie, że skarżący faktycznie opuścił lokal mieszkalny z miejsca stałego pobytu, przy czym nie dopełnił obowiązku powiadomienia o tym fakcie właściwego organu gminy. Ponieważ celem ewidencji ludności, wynikającym z ustawy z 1974 roku, jest m.in. rejestracja danych o miejscu pobytu osób, to jest zbieranie i dokumentowanie informacji w zakresie powyższych danych, a więc faktycznego stanu, oznacza to, że przesłanką wymeldowania określonej osoby z oznaczonego lokalu jest fakt nie przebywania w nim, bez konieczności wykazania, że osoba ta nie jest uprawniona do przebywania w lokalu. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że pozostawienie w ewidencji ludności danych, że skarżący jest zameldowany na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w B., w sytuacji gdy nie przebywa on pod tym adresem od [...] roku, pozostawałaby w sprzeczności z funkcją jaką ma pełnić ewidencja ludności w zakresie rejestracji danych, wynikających z przepisu art. 1 ust. 2 tej ustawy. Fakt pozbawienia skarżącego możliwości korzystania z mieszkania przed uprawomocnieniem się wyroku eksmisyjnego, a więc przed jego wykonaniem (do czego w ogóle nie doszło) nie ma wpływu na ocenę spełnienia się przesłanki nie przebywania w lokalu, będącej w istocie niezależną do orzeczonej eksmisji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło