II SA/Gl 484/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma w sprawie cofnięcia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 28 stycznia 2011 r., określonym jako skarga i skierowanym do Starosty [...], B. W. wniósł o udostępnienie mu dokumentacji, na podstawie której Starosta stwierdził wykonanie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r., dopuścił do modernizacji budynku przy ul. [...] w W.i zmiany sposobu użytkowania obiektu. Zarzucono, że Starosta nie podjął kroków naprawczych i zażądano egzekucji decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., Starosta [...] przekazał pismo B. W. w sprawie cofnięcia pozwolenia na budowę budynku przy ul [...] w W. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W., jako organowi właściwemu. W uzasadnieniu podał, że Starosta nie prowadził żadnego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę a kontrola przestrzegania prawa budowlanego należy do nadzoru budowlanego. W zażaleniu na postanowienie B. W. podał, że nie zgadza się z nim, albowiem Starosta w odpowiedzi na pismo z 28 stycznia 2011 r. o udostępnienie dokumentacji formułuje postanowienie rozmijające się z treścią żądania. W szczególności wskazano na bliżej nie zidentyfikowaną decyzję Starosty dotyczącą adaptacji piwnic na lokal małej gastronomii. W końcowej części zawarto żądanie udostępnienia dokumentacji zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podał, że decyzją z [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Inspektora do spraw Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na budowę budynków mieszkalno-usługowych przy ul. [...], w części dotyczącej budynku "A". W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego podjęły postępowanie, została im przekazana dokumentacja, w postępowaniu tym wnioskodawca brał udział. Prawidłowo zatem Starosta przekazał wniosek organowi nadzoru budowlanego miejscowo właściwemu. Jednocześnie wskazano, że w roku 2003 został zgłoszony zamiar wyremontowania naświetli okiennych a w roku 2008 zamiar ocieplenia budynku. Tryb zgłoszeniowy nie przewiduje prowadzenia postępowania. Z akt sprawy wynika, że po wniesieniu zażalenia, skarżący kontynuował korespondencję ze Starostą [...], który w konsekwencji udostępnił mu w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) szereg dokumentów, wytworzonych lub zgromadzonych przez organ, a dotyczących przedmiotowego budynku. W skardze do sądu administracyjnego B. W. zaprotestował przeciwko wydanym postanowieniom i podał, że nadal domaga się udostępnienia dokumentacji, którą wydał i wydaje Starosta zgodnie ze swoją kompetencją. W dalszej części skargi opisano przeprowadzone w budynku roboty, przebieg niektórych czynności urzędowych i formułowano zarzuty, których treść i przedmiot trudne są do identyfikacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że Starosta w konsekwencji wydał dokumenty będące w jego posiadaniu, zaś po usunięciu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę dalsze postępowanie naprawcze prowadzi wyłącznie organ nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 19 kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Aby obowiązek ten mógł być realizowany, przepisy kodeksu przewidują, że w przypadku wniesienia podana przez stronę do organu, który nie jest w sprawie właściwy, organ ten zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu. W okresie od 1 stycznia 2004 r. do 11 kwietnia 2011 r. przekazanie takie następowało w formie postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. Od 11 kwietnia 2011 r., wyniku zmiany przepisu art. 65 § 1 k.p.a., przekazanie takie następuje w drodze czynności faktycznej, o której organ zawiadamia wnoszącego podanie, nie wydaje jednak w tej sprawie postanowienia. W dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywała już wskazana zmiana art. 65 § 1 k.p.a. Ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, co rodzi pytanie o treść rozstrzygnięcia, jakie winno zostać w sprawie podjęte. Należy wziąć pod uwagę, że w przypadku dwuinstancyjnego postępowania, organ II instancji jest organem merytorycznym w sprawie, zobowiązanym do jej rozpatrzenia co do istoty. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wniesione zażalenie było niedopuszczalne, skoro zostało wniesione w stanie prawnym przewidującym taki środek zaskarżenia. Z tego względu Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 26 października 2011 r., sygn. II SA/Po 542/11, że powinno dojść w takiej sytuacji do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Takie rozstrzygnięcie prowadzi bowiem do pozostawienia w obrocie prawnym postanowienia, którego wydania aktualnie nie przewidują przepisy kodeksu, a które w ten sposób nabywa przymiot ostateczności, jednocześnie zaś niweczy skutek wywołany faktem wniesienia zażalenia. Podobny skutek wywiera również umorzenie postępowania zażaleniowego. W przekonaniu Sądu w zaistniałej sytuacji organ odwoławczy, jako organ merytoryczny w sprawie, winien uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji brak podstaw do wydawania w sprawie postanowienia. Wobec faktu, że postanowienie w przedmiocie przekazania nie wszczyna jakiegoś odrębnego postępowania administracyjnego, uchyleniu nie musi towarzyszyć rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.