II SA/Gl 484/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-20
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony w całości, czy częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów postępowania, ale jej sytuacja materialna nie jest wyjątkowo ciężka. W tym przypadku, mimo niskich dochodów, pozostała kwota po odliczeniu wydatków pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a brak wyjaśnienia celu zaciągnięcia kredytu uniemożliwia przyznanie pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący E. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał na niskie dochody z emerytur (2138 zł brutto miesięcznie), posiadanie nieruchomości i zobowiązanie kredytowe. Po analizie sytuacji materialnej, referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, ale oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa E.B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną zamieszkując w budynku jednorodzinnym. W skład majątku strony wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. 1500 m2. Skarżący zaznaczył, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro, natomiast posiada zobowiązanie kredytowe w wysokości 10.000 zł, którego spłata obciąża jego domowy budżet. Źródłem utrzymania się rodziny strony jest dochód ze świadczeń emerytalnych uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę w łącznej kwocie 2138 zł brutto miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego E. B. nadesłał dokumenty obrazujące sytuacje materialną jego rodziny, a w szczególności poziom i strukturę ponoszonych wydatków a także wysokość dochodów swojej małżonki.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Oceniając wniosek E. B. uznano, że zasługuje on na uwzględnienie jedynie w części, albowiem skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby uwzględnienie wniosku w pełnym zakresie. Z drugiej strony, biorąc pod uwagę zarówno wysokość jego dochodów jak i rozmiar i strukturę wydatków zasadnym jest uwzględnienie złożonego przezeń wniosku w części i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym – polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych.
Na powyższym zaważyła przede wszystkim wysokość dochodów skarżącego i zestawienie tej wartości z udokumentowanymi wydatkami. Trzeba bowiem zauważyć po odliczeniu wspomnianych wydatków, do dyspozycji skarżącego i jego małżonki pozostaje kwota około 600 zł, która pozwala co prawda na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, nie mniej jednak jest zbyt niska, aby wnioskodawca był w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu swojej rodziny uiścić wpis od skargi i ponieść pozostałe koszty sądowe.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, że wnioskodawca wraz małżonką dysponują stałym źródłem dochodu, a po wtóre nie wyjaśniono na jaki cel zaciągnięty został komercyjny kredyt gotówkowy, którego spłata obciąża budżet skarżącego kwotą 494 zł miesięcznie. Z tego powodu nie można jednoznacznie stwierdzić, że E.B. jest osobą znajdująca się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło