II SA/Gl 486/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-12
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże wysokie wydatki na leczenie, ale jej miesięczny dochód pozwala na pokrycie tych wydatków oraz kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ pomimo wysokich wydatków na leczenie, dochody rodziny skarżącej, w tym świadczenie emerytalne małżonka, pozwalały na pokrycie tych wydatków oraz kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Brak było dowodów na to, że dodatkowe wydatki związane z leczeniem pochłaniają znaczącą część budżetu domowego.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej, jej małżonek, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Uzasadnił wniosek chorobą skarżącej wymagającą stałego leczenia i wysokich wydatków, a także niskimi dochodami rodziny, utrzymującej się z emerytury małżonka. Po wezwaniu do przedstawienia dokumentów, ustalono rzeczywiste dochody i wydatki rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącej – jej małżonek A. U. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. uzasadniając ów wniosek wskazał, że jego małżonka od dłuższego czasu cierpi na [...] oraz [...], co wymaga stałego leczenia pochłaniającego około [...] – [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z mężem w lokalu o pow. [...] m2, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego A. U. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wedle oświadczenia zawartego w druku PPF ani skarżąca ani jej małżonek nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów, których wartość przekracza 3000 euro.
Na wezwanie referendarza sądowego A. U. przedstawił szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną swojej rodziny. W oparciu o nie ustalono, że rzeczywisty dochód ze świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł (vide dostarczony wydruk z rachunku bankowego). czynsz za lokal mieszkalny wynosi [...] zł, rachunek za gaz opiewa na kwotę [...] zł zaś płatność za usługi telekomunikacyjne wynosi [...] zł. Z nadesłanych kserokopii rachunków i faktur wynika również, że miesięczne wydatki na lekarstwa kształtują się na poziomie około [...] zł oraz, że stan zdrowia skarżącej wymaga zapewnienia sprzętu medycznego ([...] oraz [...]).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu, prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Odnosząc powyższe do okoliczności dotyczących stanu rodzinnego i majątkowego W. U. ustalono, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Powyższa konstatacja jest wynikiem zestawienia dochodów uzyskiwanych w rodzinie skarżącej z wydatkami, które można traktować jako stałe, miesięczne koszty utrzymania się. W ten bowiem sposób można obiektywnie stwierdzić, że poniesienie jednorazowego co do zasady wydatku związanego z postępowaniem sądowym rzeczywiście leży poza możliwościami finansowymi strony.
Mając na względzie to, że małżonek W. U. uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (a nie jak wskazano to w druku PPF – [...] zł)trudno uznać, że sytuacja materialna jej rodziny należy do ciężkich. Udokumentowane, stałe wydatki wynoszą bowiem w tym przypadku około [...] zł (składają się na nie koszty zakupu lekarstw, czynsz, opłaty za media). W konsekwencji przyjąć wypada, że rodzina skarżącej dysponuje co miesiąc kwotą około [...] zł, która pozostaje do jej wyłącznej dyspozycji. Nawet jeżeli za wiarygodne uznać oświadczenie pełnomocnika o konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków (koszty opieki osób trzecich, rehabilitacji, dojazdów na leczenie, to nie można założyć, że pochłaniają one znaczącą część wspomnianego dochodu. Brak jest bowiem jakichkolwiek wiarygodnych informacji na temat ich rozmiaru, co sprawia, że nie można obiektywnie stwierdzić, czy znacząco ograniczają one budżet domowy rodziny skarżącej.
Reasumując poczynione wyżej uwagi należało przyjąć, że brak jest podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło