II SA/Gl 486/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-12-07

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Łucja Franiczek, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który jest sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli organ nie ustalił dokładnie, na której części działki znajduje się budynek, a działka jest położona na terenach o różnych przeznaczeniach?
Ratio decidendi
W przypadku samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który jest sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego, wydanie nakazu rozbiórki jest obligatoryjne. Nawet jeśli organ nie ustalił dokładnie położenia budynku na działce podzielonej planem miejscowym, a jedna z części terenu całkowicie wyklucza jakąkolwiek zabudowę, to naruszenie planu jest wystarczającą przesłanką do nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego wybudowanego w 2009 roku na działce, która w dacie budowy i obecnie znajdowała się na terenach z zakazem zabudowy lub z ograniczeniami zabudowy. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów proceduralnych i brak dokładnego ustalenia charakteru obiektu oraz jego położenia na działce. Organy obu instancji uznały, że budynek rekreacji indywidualnej jest sprzeczny z planem miejscowym i nakazały jego rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. L. i M. L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał skarżącym E. L. i M. L. rozbiórkę domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr ewid. 1 w K. Jednakże wskutek odwołania skarżących, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB zawiesił postępowanie administracyjne do czasu uchwalenia planu miejscowego, obejmującego przedmiotową działkę. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. organ ten podjął zawieszone postępowanie. Pismem z dnia [...] r. organ powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w terminie 14 dni. Zawiadomienie to doręczono skarżącym w dniu [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji powtórnie nakazał skarżącym jako inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.). W uzasadnieniu podał, że w toku kontroli w dniu [...] r. ustalono, że przedmiotowy obiekt powstał w 2009 r. Domek letniskowy o konstrukcji drewnianej, posadowiony na betonowych ławach o wymiarach 4,70 x 8,55 m, z dachem dwuspadowym krytym blachodachówką, zrealizowano bez podstawy prawnej. Na podstawie wypisu z obowiązującego w chwili budowy planu miejscowego organ ustalił, że działka znajdowała się częściowo na obszarze o symbolu RP- tereny upraw polowych, łąk i pastwisk z zakazem zabudowy mieszkalnej i gospodarczej poza granicami istniejących działek siedliskowych oraz częściowo na obszarze o symbolu LS – tereny leśne z zakazem zabudowy (uchwała Rady Gminy M. z dnia [...]. r. opubl. w Dz. Urzęd. Woj. Śl. nr [...] poz. [...] z dnia [...] r.). Natomiast zgodnie z obecnie obowiązującym planem miejscowym (uchwała nr [...] z dnia [...] r. opubl. w Dz. Urzęd. Woj. Śl. poz. [...] z dnia [...] r.), działka ta położona jest na obszarze o symbolu K/46.L – tereny lasów oraz o symbolu K.19/ZS – tereny rolne do zalesienia, dla którego obowiązuje zakaz zabudowy z wyjątkiem zabudowy dopuszczanej na podstawie przepisów o lasach oraz dróg, tras turystycznych i rowerowych, ścieżek dydaktycznych, infrastruktury technicznej (teren K/46.L) oraz zakaz lokalizacji budynków i budowli (teren K/19.ZS). Zdaniem organu, budynek rekreacji indywidualnej (domek letniskowy), nie pełni funkcji związanej z gospodarką leśną. Stąd też budowa jest sprzeczna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co wyklucza jej legalizację i stanowi obligatoryjny przypadek nakazu rozbiórki. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i 77 kpa z powodu nieustalenia charakteru obiektu budowlanego na dzień wydania decyzji. Podnieśli, że kontrola obiektu miała miejsce w 2011 r. i z powodu upływu czasu mogły zaistnieć zmiany, powodujące niewykonalność decyzji. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Organ odwoławczy podał, że nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy. Skarżący w toku postępowania nie negowali faktu nielegalnego posadowienia domku letniskowego, ani jego parametrów i daty powstania. Wręcz przeciwnie, dążyli do jego legalizacji, starając się o zmianę zapisów planu miejscowego. Zasadnie też wdrożono tryb z art. 48 Prawa budowlanego. Przedmiotowy obiekt jest bowiem budynkiem (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 40/15). Skoro zaś obowiązujący obecnie, jak w dacie budowy plan miejscowy, wykluczał zabudowę tego rodzaju, zasadnie organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Stąd też orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i 8 kpa z powodu braku szczegółowej analizy zapisów planu miejscowego dla przedmiotowej nieruchomości i odwołania się jedynie do ogólnego zapisu, dotyczącego przeznaczenia działki. Nie dokonano też dokładnego ustalenia charakteru obiektu zlokalizowanego na działce skarżących. Stąd też ustalenia faktyczne są niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto, skarżący podnieśli, że stroną postępowania był A. K., który zmarł kilka lat temu. Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W toku rozprawy pełnomocnik uczestniczki postępowania Gminy M. wniósł o oddalenie skargi. Podał, że przedmiotowy obiekt nie został usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy nadzoru budowlanego nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). Zdaniem sądu administracyjnego, zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy. Brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 7 i 8 kpa z powodu oparcia rozstrzygnięcia na wyniku kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] r. Skarżący brali udział w czynnościach organu I instancji i podpisali bez zastrzeżeń protokół. W toku kontroli ustalono zatem datę budowy (2009 r.), jak i wymiary, rodzaj konstrukcji, jak i przeznaczenie przedmiotowego obiektu. Na tej podstawie prawidłowo zakwalifikowano go jako budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jest to bowiem obiekt wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród i trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty (ławy betonowe) i dach. Jego realizacja w 2009 r. wymagała pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy. Brak też podstaw prawnych do kwestionowania ustaleń organów obydwu instancji co do przeznaczenia (funkcji) tego obiektu jako służącego celom rekreacji indywidualnej. Skarżący nie tylko nie kwestionowali wyniku kontroli, lecz w toku postępowania wystąpili do organu gminy o zmianę obowiązującego w dacie budowy planu miejscowego, domagając się przekwalifikowania działki na cele budowlane. Działania skarżących zostały zaaprobowane przez organ I instancji, który zawiesił postępowanie do czasu uchwalenia nowego planu miejscowego. Zdaniem sądu administracyjnego, aczkolwiek nastąpiło to bez podstawy prawnej, to jednak kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Skarżący po podjęciu postępowania pismem z dnia [...] r. zostali powiadomieni o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w terminie 14 dni. Pomimo prawidłowego doręczenia pisma w dniu [...] r., skarżący nie skorzystali z uprawnień procesowych. W tej sytuacji z mocy art. 80 i 81 kpa, organy nadzoru prawidłowo uznały za udowodnione okoliczności, stwierdzone w toku kontroli w 2011 r., a w szczególności co do funkcji przedmiotowego obiektu. Podkreślić należy, że skarżący ferując zarzut nienależytego ustalenia charakteru obiektu, ani w odwołaniu, ani nawet w skardze, nie wskazali na inne przeznaczenie. Co więcej znaczne wymiary obiektu (4,70 x 8,55m), w obiektywny sposób wskazują, że jest to typowy domek letniskowy. Obiekt ten nie został rozebrany w toku postępowania administracyjnego, bowiem w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zatem postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie stało się bezprzedmiotowe od czasu kontroli w 2011 r. Skarżący nie mogą skutecznie podnosić zarzutu dowolności ustaleń faktycznych z powodu upływu czasu od daty kontroli, gdyż organ I instancji naruszył art. 97 § 1 pkt 4 kpa na ich korzyść. Jednakże zarówno plan miejscowy, obowiązujący w dacie realizacji budowy, jak i obecnie (w dacie wydania zaskarżonej decyzji), wyklucza legalizację obiektu. Na przedmiotowym terenie dopuszczono bowiem jedynie obiekty związane z gospodarką leśną. Organy nadzoru budowlanego dysponowały zaświadczeniem Gminy M. co do położenia działki oraz tekstami obu planów miejscowych, wyżej przywołanych. Faktem jest, że działka skarżących obecnie położona jest w dwóch jednostkach planu, lecz organy nie ustaliły, na której części usytuowany jest przedmiotowy budynek. Jednak uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Na terenie o symbolu K/19.ZS, obowiązuje bowiem całkowity zakaz lokalizacji budynków i budowli, niezależnie od ich funkcji. Na terenie o symbolu K/19.ZS, dopuszczalna jest zaś jedynie zabudowa związana z gospodarką leśną. Tymczasem art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 2129), nie ma w żadnym wypadku zastosowania w niniejszej sprawie. Trafnie uznały organy obydwu instancji, że budynek rekreacji indywidualnej, nie jest związany z gospodarką leśną. Jest to bowiem obiekt przeznaczony na pobyt ludzi, a nie – na cele gospodarcze. Zatem budowa narusza ustalenia planu miejscowego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i poprzednio. Taki stan rzeczy jest przeszkodą prawną w legalizacji obiektu w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Wydanie nakazu rozbiórki budynku było zatem obligatoryjne z mocy ust. 1 tego przepisu. Nie mógł też odnieść skutku zarzut skarżących, że w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału spadkobiercy A. K. Zgodnie z art. 147 kpa, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, następuje tylko na żądanie strony pozbawionej udziału w postępowaniu. Na wystąpienie tego rodzaju przesłanki wznowieniowej nie może powołać się strona, która brała w nim udział. Tymczasem w postępowaniu sądowym brali udział spadkobiercy A. K., który nie podnieśli z tego tytułu żadnego zarzutu naruszenia ich praw. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło