II SA/Gl 487/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-08-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny, że jego sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie przedstawił wymaganych dowodów potwierdzających ponoszenie znacznych wydatków na leczenie ani nie wyjaśnił braku korzystania z dopłat do gruntów rolnych, a koszty postępowania sądowego w tej sprawie nie stanowiły wydatku, który w znaczący sposób pogorszyłby sytuację materialną rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J. D. wraz z innymi osobami wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W ramach tej skargi, skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytury i renty, wydatki na leczenie oraz nierentowność gospodarstwa rolnego. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dodatkowych dokumentów, jednak wezwanie to nie zostało wykonane.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi C. K., J. K., K. M., M. B., W. K., S. S. , J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kwestii wniosku skarżącego J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
W skardze z dnia [...]r. zawarty został wniosek o przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, na skutek wezwania Sądu skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wynika z niego, że wnioskodawca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz ze swoją małżonką – M. D., zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżący i jego małżonka utrzymują się ze świadczenia emerytalnego i rentowego w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył również, że znaczna część uzyskiwanych dochodów jest przeznaczana na leczenie, zaś prowadzenie gospodarstwa rolnego w warunkach górskich jest nierentowne i przynosi straty. Wezwaniem z dnia 15 lipca 2008 r. skarżący został zobowiązany do nadesłania dokumentów potwierdzających fakt iż znaczna część dochodów jego rodziny jest przeznaczana na lekarstwa, nadesłanie kserokopii odcinków emerytury i renty pobieranych przez wnioskodawcę i jego małżonkę, nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy oddział Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa wskazującego, że skarżący nie korzystał z pomocy finansowej pochodzącej ze środków wspólnotowych. Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Okoliczności przedstawione przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy powinny być uprawdopodobnione na tyle, aby bez większych wątpliwości można było stwierdzić, że rzeczywiście zasługuje ona na przyznanie prawa pomocy. Nie bez przyczyny ustawodawca, w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże", a więc nałożył obowiązek przekonania rozpoznającego wniosek o prawdziwości zawartych w nim oświadczeń. W języku polskim termin "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). O ile więc wnioskodawca uchyla się od wskazania okoliczności, o które został wezwany, może to skutkować negatywną dla niego oceną przedstawionych dowodów.
W rozpoznawanej sprawie brak jest jednoznacznych dowodów na to, że sytuacja materialna skarżącego jest na tyle ciężka, aby zasługiwał on na zwolnienie od kosztów sądowych.
J. D. utrzymuje się wraz ze swoją małżonką ze świadczeń, które mają charakter stały. Ich wysokość, w przeliczeniu na członka rodziny pozwala na utrzymanie się, jak również na poczynienie ewentualnych oszczędności związanych z koniecznością poniesienia określonych wydatków. Trzeba bowiem zauważyć, że na obecnym etapie postępowania sądowego, jego koszty w zasadzie ograniczają się do wpisu od skargi. W niniejszej sprawie, ze względu na jej przedmiot będzie to kwota [...] zł - § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nie jest to więc wydatek, którego wysokość w znaczący sposób pogorszyłaby sytuację materialną rodziny skarżącego. W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż dochody, które uzyskuje wraz z małżonką podlegają znaczącemu pomniejszeniu o wydatki na lekarstwa. Nie wiadomo bowiem czy i w jakiej wysokości wydatki te ponosi. Skarżący nie wskazał również, czy uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych, a jeśli tak to w jakiej wysokości. O ile zaś tego rodzaju dochodów nie otrzymuje, to należało wyjaśnić powody, dla których dobrowolnie rezygnuje z możliwości uzyskania tego rodzaju świadczeń.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło